Katholieke Vereniging voor Oecumene

Athanasius & Willibrord

 

Perspectief

Perspectief biedt een forum voor theologische reflectie over diverse oecumenische thema's. Perspectief wil met name jonge theologen een podium geven om hun bijdragen voor het voetlicht te brengen. 

Perspectief is een uitgave van de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Met dit tijdschrift wil de vereniging nieuwe en vernieuwende perspectieven voor de toekomst van de oecumenische beweging ontsluiten. Daartoe biedt het een platform voor theologische reflectie op de vragen die in de oecumenische beweging leven. Perspectief richt zich daarnaast op de publicatie van oecumenische symposia en studiedagen. 

Perspectief verscheen in 2008 tweemaal (juni en december), vanaf 2009 viermaal per jaar.
Het tijdschrift wordt gepubliceerd op de website van de vereniging. 

U kunt Perspectief bekijken als bladerboek of downloaden als PDF-bestand. 

 


 
  

Perspectief 2021-54

Perspectief 2021-54

Het was een boeiende middag met het Webinar op 23 april jl. over de betekenis van Antonius de Grote voor het religieus leven in Oost en West.

In dit nummer van Perspectief bieden we u de teksten van het symposium aan. Er waren vier presentaties vanuit verschillende perspectieven. Zuster Monica Raassen, trappistin, was middagvoorzitter. Ze opende het Webinar, leidde de sprekers in en leidde de gesprekken die naar aanleiding van gestelde vragen ontstonden.

Het Webinar is te zien op het YouTube kanaal van de Katholieke Vereniging voor Oecumene.

Inhoud Perspectief 2021-54

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

De eerste spreker was Vincent Hunink. Hij is classicus en universitair docent aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Hij plaatste de persoon van Antonius binnen de grote verandering in het toenmalige christendom. 'Het Leven van Antonius' door Athanasius, sloeg in als een bom. Voortaan zou men God kunnen dienen door de eenzaamheid op te zoeken in de woestijn. 'Het leven van Antonius’ werd een bestseller in het Oosten en al snel ook in het Westen. Antonius’ levensverhaal heeft enorm veel invloed gehad.

 Lees dit artikel

miltos  

In de tweede voordracht hoorden we hoe Antonius’ inspiratie levend wordt gehouden in de Koptisch-orthodoxe Kerk van vandaag. Antonius Abdalla, een subdiaken in de Koptisch-orthodoxe Kerk van Nederland, vertelde dat de Kopten heel trots zijn op Antonius. Wat maakt deze heilige tot een groot voorbeeld? Door zijn nadruk op discipline, het gebed en de nederigheid is hij tot op de dag van vandaag een groot voorbeeld gebleven in de Koptische Kerk.

Lees dit artikel

 koffeman2

Abt Bernardus Peters, abt van de trappistenabdij Koningshoeven, ging in zijn inleiding uit van de vraag: Welke bezieling kan het Leven van Antonius hebben voor het religieuze leven van de 21e eeuw? In Antonius vindt hij allereerst een getuige van de verrijzenis. Wil het religieuze leven in de 21e eeuw betekenis houden, dan zal dat drie dingen moeten uitstralen: vreugde, gebed en gemeenschap.   

Lees het artikel

  Mark Chapman

Père Emmanuel Pannier is katholiek priester in de gemeenschap Chemin Neuf. Hij concentreert zich in zijn verhaal op de bronnen van de spiritualiteit van Chemin Neuf. Chemin Neuf omschrijft hij als een katholieke gemeenschap met een oecumenische roeping, die behoort tot de charismatische beweging en leeft volgens de ignatiaanse spiritualiteit (van Ignatius van Loyola, stichter van de jezuïeten). Het Tweede Vaticaans Concilie is ook een belangrijke inspiratiebron van Chemin Neuf. 

 Lees dit artikelLees dit artikel

  carine Devogelaere
   

Perspectief 2021-53

Perspectief 2021-53

In 2018 promoveerde Martijn Pouw, priester van de prelatuur van het Opus Dei, in Rome op een proefschrift over het gemeenschappelijk priesterschap bij Luther en Calvijn. Terug in Nederland klopte hij aan bij de Katholieke Vereniging voor Oecumene met de vraag of het mogelijk zou zijn over zijn studie een oecumenisch gesprek te organiseren. Samen zijn we op zoek gegaan naar een Nederlandse uitgever voor het boek en naar een gelegenheid om over het gemeenschappelijk priesterschap een symposium te organiseren.

Het werd een echte oecumenische onderneming. De protestantse uitgeverij Brevier van dr. Pieter Rouwendal werd bereid gevonden deze studie ‘Greatness and limits of common priesthood’ uit te geven. Het boek verscheen in oktober 2020 in de academische reeks Summum. Prof. dr. Herman Selderhuis, rector van de Theologische Universiteit van de Christelijk Gereformeerde Kerken in Apeldoorn en directeur van Refo500 was enthousiast over het boek en graag bereid om in samenwerking met de Katholieke Vereniging voor Oecumene het symposium te organiseren. Vanwege de Corona-pandemie moest het worden uitgesteld. Ook in het tweede termijn was het vanwege de pandemie niet mogelijk om het symposium op locatie in Apeldoorn te houden. Maar in ietwat afgeslankte vorm kon het symposium op 7 april 2021 in de vorm van een Webinar onder leiding van Herman Selderhuis gelukkig toch doorgaan.

Het symposium bestond uit twee delen. Na een presentatie door Martijn Pouw reageerden drie vaktheologen op de studie van Martijn Pouw naar de grootheid en grenzen van het gemeenschappelijk priesterschap. In het tweede deel kwamen drie mensen aan het woord die vanuit leefsituatie reflecteerden op hun roeping: een burgemeester, een ondernemer en een huisvrouw. Het symposium werd met een slotbeschouwing van prof. dr. Herwi Rikhof afgesloten.

In dit nummer van Perspectief publiceren we alleen de theologische bijdragen. De andere reflecties waren niet voor publicaties beschikbaar.

Inhoud Perspectief 2021-53

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

In het voorwoord benadrukt Herman Selderhuis dat er bij alle verschillen van opvatting over het priesterschap een fundamentele, gezamenlijke overtuiging is, namelijk: dat de kerk er is, is te danken aan het priesterlijke werk van Jezus Christus.

 Lees dit artikel

miltos  

In zijn openingswoord gaat Martijn Pouw in op de betekenis van het fenomeen ‘schenken’ in de relatie tussen mensen en in de relatie tussen God en mens. De vraag waar het op uitdraait is of een mens ook in staat is God iets te schenken? De studie van Martijn oogstte sympathie, maar ook kritiek.

Lees dit artikel

 koffeman2

De katholieke theoloog Marcel Sarot onderschrijft het belang van de thematiek van het algemeen priesterschap, maar heeft methodologische en inhoudelijke kritiek op het boek van Pouw. Met name mist hij de openheid om van andere tradities te leren. Juist wat het algemeen priesterschap betreft is de Rooms-katholieke Kerk schatplichtig aan de reformatoren.  

Lees het artikel

  Mark Chapman

De lutherse theoloog Andreas Wöhle sluit met instemming aan bij het thema van het symposium “Priesterlijke zielen gevraagd m/v” om vervolgens uiteen te zetten waarin de specifieke lutherse opvatting van ministeriële dienstambt gelegen is. Dit ambt wil als zodanig gezien en erkend worden.

Lees dit artikel

  carine Devogelaere

De gereformeerde theoloog Wim Moehn is blij met dit katholiek onderzoek naar de opvattingen van Luther en Calvijn, maar vindt wel dat in sommige opzichten Calvijn (en wellicht ook Luther) tekort gedaan worden. Ook stelt hij dat er in het theologisch onderzoek naar de bemiddeling van het heil sprake is van een groeiende overeenstemming tussen katholieken en gereformeerden.

Lees dit artikel

  Peter De Mey2

In zijn slotbeschouwing wijst Herwi Rikhof op het belang van het munus triplex uit de constitutie Lumen gentium van Vaticanum II voor het gesprek over het gemeenschappelijk priesterschap van alle gelovigen. Op grond van de doop hebben alle christengelovigen hier deel aan en dat verbindt gelovigen en gewijde bedienaren. Het munus triplex zou de gemeenschappelijke basis kunnen zijn voor de dialoog over het ministeriële en gewijde dienstambt.

Lees dit artikel

  thaddee barnas

Op uitnodiging van de redactie schreef Martijn Pouw een reactie op de commentaren van theologen. Hierin licht hij de centrale stelling van zijn boek toe en pareert hij de kritiek. In zijn optiek gaat het om de creatieve en vruchtbare verbinding tussen het priesterschap in de liturgie en het priesterschap in het dagelijks leven.

Lees dit artikel

 Martijn Pouw
   

Perspectief 2021-52

Perspectief 2021-52

In dit nummer van Perspectief publiceren we de teksten van het Webinar dat de Katholieke Vereniging voor Oecumene en de Raad van Kerken in Nederland op 20 januari 2021 samen organiseerden, aangevuld met een toegift vanuit het perspectief van de Quakers.

De kerkelijke vredesbeweging was op haar hoogtepunt in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. In die jaren waren tal van kerkelijke gemeenten en parochies actief bij het vredeswerk betrokken. Er werden heel wat avondbijeenkomsten over belegd en acties voorbereid. De kerkelijke vredesbewegingen IKV en Pax Christi brachten veel mensen op de been, maar riepen binnen kerken ook tegenspraak op. Daarbij ging het met name over de mate waarin kerken zich direct met grote politieke vraagstukken van oorlog en vrede moeten bezighouden.

De vredesbeweging is sindsdien van profiel veranderd. De vredesorganisatie PAX, waarin IKV en Pax Christi zijn opgegaan, heeft zich ontwikkeld tot een NGO met een wereldwijd netwerk, gericht op het monitoren van en bemiddelen in conflict- en oorlogssituaties. Ook neemt PAX regelmatig stelling tegen de kernbewapening en de modernisering van wapensystemen. Hoewel de kerkelijke vredesbeweging nog steeds bestaat (de vereniging Pax Christi, het IKV, Kerk en Vrede) is zij de afgelopen decennia veel minder zichtbaar geworden.

Tegen deze achtergrond ontstond het idee om het rapport ‘Samengeroepen om vredestichters te zijn’ van de dialoog (1998-2003) tussen vertegenwoordigers van de Mennonite World Conference en de Rooms-Katholieke Kerk opnieuw uit te geven en in bespreking te brengen. Zou het niet kunnen bijdragen aan een vernieuwing en een versterking van de kerkelijke inzet voor vrede? 

Inhoud Perspectief 2021-52

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

Peter Nissen had het voorrecht om zelf als één van de vertegenwoordigers van de rooms-katholieke delegatie deel te nemen aan deze oecumenische dialoog. Zijn bijdrage geeft een mooie inkijk in het proces dat tot het dialoograpport heeft geleid. In de dialoog ontstaan vriendschappen voor het leven.

 Lees dit artikel

miltos  

Fred van Iersel vergelijkt in zijn bijdrage de vredestheologie en de vredesmoraal van het dialoograpport met de encycliek ‘Fratelli tutti’ van paus Franciscus. Hij laat een belangrijke ontwikkeling zien in denken van de Rooms-Katholieke Kerk over de rechtvaardige oorlog, die weleens te danken zou kunnen zijn aan de dialoog met de Mennonite World Council.

Lees dit artikel

  koffeman2

Peter-Ben Smit gaat in zijn originele artikel in op twee aspecten van deze dialoog tussen kerken die op eerste gezicht ver van elkaar af staan: het gezamenlijke perspectief van de vredesinzet maakt het mogelijk verschillen bespreekbaar te maken en te overbruggen; overeenstemming over de sacramentaliteit van de Kerk zou ruimte kunnen bieden voor nieuwe sacramentele handelingen of rituelen zoals de vredegroet.  

Lees het artikel

  Mark Chapman

Fulco van Hulst geeft inzicht in de verscheidenheid van de internationale doperse beweging. De Nederlandse tak neemt daarin als vrijzinnig kerkgenootschap een bijzondere plaats in. Van een eigen Nederdoperse vredestheologie kan men volgens Van Hulst niet spreken. De aandacht van Nederlandse doopsgezinden gaat veelal uit naar internationaal-politieke en sociale vrede, de spirituele vrede en de aandacht voor vrede in eigen huis en gemeente mag wel wat in beeld komen.

 Lees dit artikelLees dit artikel

  carine Devogelaere

Ineke Bakker, voorzitter van het Interkerkelijke Vredesberaad, reflecteert vanuit een oecumenische invalshoek op methode, inhoud en handelingsperspectieven van het dialoograpport en ‘Fratelli tutti’. Aan beide teksten kunnen impulsen ontleend worden die vruchtbaar gemaakt kunnen worden voor de kerkelijke vredesbeweging in Nederland. Daarvoor is nodig om elkaar weer te zoeken en met elkaar op weg te gaan.

 Lees dit artikelLees dit artikel

  Peter De Mey2

De toegift in dit nummer is van Kees Nieuwerth, Quaker en vice-voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland. De Quakers voelen zich nauw verbonden met de Doperse beweging. In een gepassioneerd artikel geeft Nieuwerth vanuit het perspectief van de traditionele vredeskerken zijn visie op de urgentie en actualiteit van een geweldloze inzet voor gerechtigheid en vrede in onze wereld. Hierin gaat hij ook in op enkele verschillen tussen Quakers en Doopsgezinden.

 Lees dit artikelLees dit artikel

  thaddee barnas

Perspectief 2021-51

Perspectief 2021-51

In dit nummer van Perspectief publiceren we de lezingen die gehouden werden in het Webinar rond de biografie "Johannes Willebrands, een leven in gesprek" van Karim Schelkens.

Acht jaar werkte Karim Schelkens aan de biografie “Johannes Willebrands, een leven in gesprek”. Sommigen onder ons hebben er reikhalzend naar uitgezien, velen hebben er inmiddels kennis van genomen. Het boek werd in diverse media goed ontvangen. Vier organisaties, het Kardinaal Willebrands Archief (KWA), de Katholieke Vereniging voor Oecumene (KVO), de Katholieke Raad voor het Jodendom (KRJ) en de Tillburg School of Catholic Theology (TST), die zich verbonden weten met leven en werk van Johannes Kardinaal Willebrands namen het initiatief om naar aanleiding van de publicatie van de biografie een Webinar te organiseren. Vanwege de lockdown was een fysieke bijeenkomst niet mogelijk. Wellicht mede daardoor was de online opkomst op zondagmiddag 24 januari boven verwachting. In dit nummer van Perspectief bieden we u de lezingen van het Webinar aan.

Inhoud Perspectief 2021-51

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

Dr. Karim Schelkens zoomt in zijn artikel in op de kern waar het Willebrands in zijn leven het meest om te doen was en waar het ons vandaag het meeste aan ontbreekt: echt ontmoetingen die veranderingen in gang kunnen zetten. 

Lees dit artikel

miltos  

Dr. Brian Heffernan gaat op zoek naar de zielzorger die Willebrands in zijn hele leven en in de belangrijke functies die hij bekleedde altijd is gebleven.

Lees dit artikel

  koffeman2

Prof. dr. Bert Groen beschrijft aan de hand van het leven van Willebrands de grote omslag die de Rooms-Katholieke Kerk in de 20e eeuw maakte in relatie tot andere kerken.  

Lees het artikel

  Mark Chapman

Prof. dr. Marcel Poorthuis laat in zijn bijdrage zien dat Willebrands bijdrage aan nieuwe verhoudingen tussen de Rooms-Katholieke Kerk en het Jodendom steunt op het werk van Nederlandse pioniers die daarvoor in de jare vijftig de basis legden.

Lees dit artikel

  carine Devogelaere

Min. Sigrid Kaag MPhil waardeert in Willebrands vooral zijn open opvatting van katholiciteit waarin begrip en ruimte is voor andersheid. Voor de huidige samenleving is zo'n opvatting van groot belang. 

Lees dit artikel

  Peter De Mey2

Drs. Geert van Dartel vat in de terugblik op het Webinar geprobeerd de kern van iedere lezing samen en trekt enkele lijnen tussen de bijdragen. De biografie van Willebrands is belangrijk voor een goed begrip van de katholieke inzet voor oecumene en een bron van inspiratie om vandaag zijn werk voort te zetten. 

Lees dit artikel

  thaddee barnas

Prof. dr. Marcel Sarot herneemt in zijn bijdrage aan de hand van de biografie het spanningsveld dat in de beginperiode van Willebrands voorzitterschap van de Sint-Willibrordvereniging aan de orde was: de spanning tussen bekeringsapostolaat en oecumene. Kunnen overstappers ook vandaag een centrale rol spelen in de oecumenische toenadering tussen kerken of juist niet, is de vraag in deze bijdrage. 

Lees dit artikel

 Marcel Sarot

Perspectief 2020-50 'Wij geloven'

Perspectief 2021-50

In 2019 publiceerden Bram van Beek en Herwi Rikhof in het boek Wij geloven een gezamenlijk commentaar op de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel uit 381. Op 6 november 2020 hiled de Katholieke Vereniging voor Oecumene een online symposium over dit boek. Sprekers waren Dr. Eric Bouter en Mgr. dr. Gerard de Korte. Daarna vond een uitvoerig debat plaats met de auteurs en de inleiders. Deze perspectief is hiervan een neerslag. Naast de bijdragen van het online symposium publiceren we in dit nummer nog twee bijdragen over 'Wij geloven'. 

Inhoud Perspectief 2020-50

In dit nummer met als thema 'Wij geloven' treft u de volgende artikelen aan:

 

In de inleiding van Dr. Eric Bouter, auteur van het recent verschenen boek 'De Kerk heeft de toekomst', wisselen lof en kritiek elkaar af. Lyrisch is Bouter over de theologische diepgang van 'Wij geloven'. Maar zijn lof verandert in kritiek omdat hij meent dat uit deze theologie de spanning met de wereld is verdwenen en de waarde van andere godsdiensten ontoereiekend wordt hehandeld. 

Lees dit artikel...

miltos  

Mgr. Gerard de Korte situeert dit boek in de context van onze cultuur waarin de Godsvraag zelf wordt aangevochten en het de vraag is of er nog behoefte is aan het belijden van het geloof. Hij beschouwt de oecumenische beweging als een groot goed en een gave van de Heilige Geest. Daardoor is een gezamenlijk commentaar van een katholieke en protestantse theoloog op de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel mogelijk geworden. Maar kunnen we nu met de auteurs stellen dat nu alle kerkscheidende verschillen zijn overwonnen? Mgr. de Korte stelt dat er nadere verheldering nodig is rond brisante thema's zoals Eucharistie en Avondmaal en de Mariadevotie.

Lees dit artikel...

  ben Smit2

Het gesprek dat op beide inleidingen volgde was buitengewoon boeiend. Alras bleek dat de auteurs zich niet herkenden in het commentaar van dr. Bouter. Dat leverde heel wat gesprekstof op. Opvallend blijft wel dat het gesprek zich inhoudelijk steeds meer toespitste op vragen over Kerk, Eucharistie en Avondmaal en Maria en daarmee wat wegdreef van de kern van de geloofsbelijdenis: de relatie tot de Drie-ene God. Drs. Leo van Leijsen doet verslag van dit gesprek.   

Lees het artikel...

  koffeman2

Voor het blad SamenKerk van het bisdom Haarlem-Amsterdam schreef drs. Geert van Dartel in het afgelopen jaar zes catechetische bijdragen over de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel. Deze zes artikelen, aangevuld met gespreksvragen, brengen we in dit nummmer als één artikel uit.  

Lees dit artikel...

  carine Devogelaere

Het boek stond centraal in het leerhuis Bêt Drâshâ dat de Katholieke Vereniging voor Oecumene in samenwerking met de Protestantse Gemeente in 's-Hertogenbosch orgganiseert. Drs. Leo van Leijsen begeleidde het leerhuis samen met ds. Paul van der Waal en doet voor Perspectief kort verslag van de leerhuisgesprekken over dit boek.  

Lees dit artikel...

  Peter De Mey2

Perspectief 2020-49

Perspectief 2020-49

In deze uitgave van Perspectief gaan we allereerst in op de nota 'Gemeinsam am Tisch des Herrn' van de Duitse studiegroep van katholieke en protestantse theologen. In een interview spreekt dr. Ton van Eijk, oud-voorzitter van de Raad van Kerken, zich uit over de inhoud en het belang van deze tekst voor de oecumenische relaties tussen katholieken en protestanten. Prof. dr. Peter-Ben Smit onderwerpt in zijn bijdrage de uitvoerige exegetische paragraaf in 'Gemeinsam am Tisch des Herrn' aan een kritische beschouwing. De overige bijdragen in dit nummer zijn gewijd aan de encycliek 'Fratelli tutti' van paus Franciscus, godsdienstvrijheid in het Midden-Oosten en de oecumenische betekenis van de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel..

Inhoud Perspectief 2020-49

In dit nummer met als thema 'Avondmaal en Eucharistie' treft u de volgende artikelen aan:

 

In een interview door drs. Geert van Dartel gaat dr. Ton van Eijk, priester van het bisdom Rotterdam en oud-voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland, in op ‘Gemeinsam am Tisch des Herrn’. Van Eijk vindt het een goede en moedige tekst, tegelijkertijd ziet hij de zwakke kanten die de receptie van deze tekst in de Rooms-Katholieke Kerk bemoeilijken. 

Lees dit artikel...

miltos  

Prof. dr. Peter-Ben Smit analyseert de bijbels-theologische onderbouwing van ‘Gemeinsam am Tisch des Herrn’. Naast waardering voor de oecumenische convergentie in de interpretatie van de Schriftteksten over de Maaltijd van de Heer, stelt hij een viertal kritische vragen bij het document met betrekking tot de plaats van de Heilige Schrift in de theologische argumentatie, de relatie tussen Eucharistie en Kerk, de relatie tussen vorm en inhoud en de betekenis van het ambt. Het laatste woord is hiermee nog niet over dit document gesproken. Mogelijk komen we er in een volgend nummer van Perspectief op terug.

Lees dit artikel...

  ben Smit2

Prof. dr. Fred van Iersel geeft een eerste reactie op de sociale encycliek ‘Fratelli tutti’ van paus Franciscus die op 4 oktober 2020 verscheen. Onze wereld staat in toenemende mate in het teken van verdeeldheid en tegenstellingen. De encycliek gaat daarin niet mee en houdt vast aan de universele broeder- en zusterschap waarin ieder leven telt en waarvan niemand mag worden buitengesloten?   

Lees het artikel...

  koffeman2

Prof. dr. Herman Teule, em. hoogleraar Oosters Christendom en oud-directeur van het Instituut voor Oosters Christendom in Nijmegen verzorgde de inleidingen op de studiemiddag over godsdienstvrijheid in het Midden-Oosten die de Katholieke Vereniging voor Oecumene op 2 oktober 2020 hield in de St.-Cathrien in ’s-Hertogenbosch. De situatie in het Midden-Oosten is door de jarenlange oorlogen, met name in Syrië, Irak en Jemen, buitengewoon schrijnend. Des te belangrijker is het om bestaande relaties met de kerken in het Midden-Oosten vast te houden en hen waar mogelijk te blijven steunen..  

Lees dit artikel...

  carine Devogelaere

Prof. dr. Marcel Sarot bespreekt tenslotte het boek Wij geloven – De geloofsbelijdenis van Nicea/Constantinopel uitgelegd door Bram van de Beek en Herwi Rikhof

Lees dit artikel...

  Peter De Mey2

Perspectief 2020-48

Perspectief 2020-48

In deze Perspectief treft u artikelen aan met uiteenlopende thema’s. We konden daarbij niet heen om de reflectie over de coronatijd, waar we allemaal de laatste maanden mee te maken hebben gehad en nog hebben. Vandaar ook de titel van dit nummer: Kerk en corona. We hebben twee artikelen daarover van één auteur. Daarnaast hebben we een belangwekkend artikel over de eucharistie in de oecumene. Ook hebben we achtereenvolgens artikelen over het sociale ethos in de Orthodoxe Kerk, over een lang geleden geschreven maar nog altijd actuele brief over lectio divina en tot slot een bijdrage over de steun aan familieleden binnen de context van palliatieve zorg in Groot-Brittannië, Nederland en Oekraïne.

Inhoud Perspectief 2020-48

In dit nummer met als thema 'Kerk en Corona' treft u de volgende artikelen aan:

 

Prof.dr. Fred van Iersel reflecteert op zingeving en ethiek aan de hand van het overheidsbeleid rond de coronacrisis. Naast deze ethische vragen heeft Van Iersel als theoloog en ethicus vooral de vraag naar zingeving met betrekking tot sterfelijkheid van de mens, en de politiek-ethische betekenis hiervan. 

Lees dit artikel

miltos  

Prof. dr. Fred van Iersel gaat in op de rol van de kerken in de coronacrisis. Hij neemt de reacties van kerken op de coronacrisis onder de loep. Sloten de kerken zich niet te snel bij de overheid aan bij de protocollisering van de eredienst en ontbrak het hen niet aan een samenhangende visie op de betekenis van de coronacrisis voor alle Nederlanders? 

Lees dit artikel

  koffeman2

Drs. Matthijs Kronemeijer schrijft over de ervaringen die zijn vrouw en hij in de jaren 2006-2014 opdeden rond de eucharistie in de oecumenische gemeenschap Oudezijds 100 in Amsterdam. Een communicatief tekort leidt tot allerlei spannngen in het begrijpen van elkaars eucharistische praktijken. Hoe zijn deze spanningen vruchtbaar te maken?   

Lees het artikel

  Mark Chapman

Drs. Leo van Leijsen biedt naast een samenvatting van het document For the Life of the World. Toward a Social Ethos of the Ortodox Church een evaluatie van het betreffende document.  

Lees dit artikel

  carine Devogelaere

Drs. Leo van Leijsen bespreekt het boek 'De ladder van de kloosterlingen. Spiritualiteit van de lectio divina'  van Jos de Heer. De ladder van de kloosterlingen betreft een brief over de lectio divina door Guigo II de karthuizer aan zijn medebroeder Gervasius. 

Lees dit artikel

  Peter De Mey2

Kateryna Biletska MA maakt een vergelijking van de steun die familieleden van een ongeneeslijk zieke ontvangen binnen de context van palliatieve zorg in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Oekraïne. 

Lees dit artikel

  thaddee barnas

Perspectief 2020-47

Perspectief 2020-47

In dit nummer van Perspectief publiceren we de inleidingen van de 53e ontmoetings- en studiedag van de Katholieke Nationale Commissie voor Oecumene van België. Deze bijeenkomst vond plaats op 30 november 2019 in Hoepertingen in de provincie Limburg (België) en was gewijd aan het thema “Synodaliteit in het leven en de zending van de Kerk”.

Inhoud Perspectief 2020-47

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

Synodaliteit in het leven en de zending van de Kerk

53e ontmoetings- en studiedag van de Katholieke Nationale Commissie voor Oecumene van België

 

Dr. p. Amfilochius Miltos trekt in zijn lezing twee lijnen: eerst gaat hij in op de theologische fundamenten van de synodaliteit. Hij wijst op de communio-ecclesiologie, de trinitaire theologie en de eucharistische ecclesiologie. Het tweede deel van zijn lezing heeft betrekking op de realisering van de synodaliteit in het leven van de Kerk op het lokale en bovenlokale niveau. 

Lees dit artikel

miltos  

Prof. dr. Leo Koffeman verheldert in zijn bijdrage de grondgedachten van het presbyteraal-synodaal stelsel dat ten grondslag ligt aan de Protestantse Kerk in Nederland. Het presbyteraal-synodale stelsel van de Protestantse Kerk is een gelaagde structuur van ambtelijke vergaderingen waarin besluiten worden genomen en verantwoording wordt afgelegd. Hoewel het stelsel uitdrukkelijk aan iedere lidmaat van de Kerk de mogelijkheid geeft om krachtens de doop verantwoordelijkheid te nemen voor de Kerk, blijkt het in de praktijk op alle niveaus moeilijker te worden om mensen te vinden die verantwoordelijkheid voor het werk van de Kerk willen nemen en zich willen inzetten.

Lees dit artikel

  koffeman2

Prof. Mark D. Chapman pleit ervoor om de synodaliteit van de Kerk juist niet te funderen in de Triniteitsleer, omdat dat geen recht doet aan hoe de Kerk in werkelijkheid is. In aansluiting bij Augustinus beschouwt hij de Kerk als een gemeenschap van heiligen en zondaars. Het episcopale synodale bestuur van de Anglicaanse Kerk is een instrument om de conflicten uit te houden, legitimiteit te verwerven en besluiten te nemen. “De Algemene Synode van de Church of England is net als andere synodes een politiek orgaan dat ingesteld is om de verdeeldheid en de conflicten te dragen die inherent zijn aan de menselijke conditie, en niet een of ander ingebeeld sub-trinitair ‘liefdesfeest’ dat gericht is op het bouwen van consensus of het uitdrukken van de Anglicaanse ‘omvattendheid’, zo luidt zijn conclusie.  

Lees het artikel

  Mark Chapman

Zr. Carine Devogelaere geeft een knappe samenvatting van het document van de Internationale Theologische Commissie over Synodaliteit in het leven en de zending van de Kerk. In het verlengde van de Constitutie Lumen gentium gaat de aandacht uit naar de theologische betekenis van synodaliteit die een kenmerk is van de communio-ecclesiologie. Het document loopt uit op enkele pastorale oriëntaties voor de toepassing van synodaliteit op lokaal, regionaal en universeel niveau.

Lees dit artikel

  carine Devogelaere

Prof. dr. Peter de Mey sloot de bijeenkomst af met een knappe evaluatie en conclusie. De bijeenkomst liet enkele convergenties zien. Verrassend is dat het orthodoxen en protestanten meer moeite kost om gelovigen actief bij het kerkelijk leven te betrekken. Een spannend punt in de katholieke opvatting blijft dat weliswaar de hele kerk in het synodaal proces betrokken is, maar dat het nemen van beslissingen voorbehouden blijft aan diegene die de pastorale dienst van eenheid en bestuur uitoefent.

Lees dit artikel

  Peter De Mey2

Oecumenische kroniek 2019

 

p. Thaddée Barnas schrijft in zijn oecumenische kroniek 2019 over het Franstalige Christen Forum, de autocefalie van de Orthodoxe Kerk in Oekraïne, het katholieke antwoord op het document The Church en de verklaring van Abu Dhabi over broederschap en vriendschap tussen christenen en moslims.

Lees dit artikel

  thaddee barnas

Perspectief 2019-46

Perspectief 2019-46

Het tijdschrift Perspectief brengt dit keer een nummer met bijdragen van enkel vrouwelijke theologen. 'Wat raar?’ denkt u misschien. Waarom zou je dat doen en willen?
Dit nummer is ontstaan naar aanleiding van de ophef rond de uitgave van het boek ‘Spirituele oecumene, over de vele vormen van gezamenlijke en individuele omgang met God’. In dit boek komen 52 theologen aan het woord, van wie er 2 vrouw zijn. Dat kwam de redacteuren op veel kritiek te staan. Zijn er dan geen vrouwelijke theologen die over deze thematiek belangrijke dingen te zeggen hebben? Zeker wel zoals mag blijken uit het nummer dat nu voor u ligt.

Op onze oproep waren vrijwel onmiddellijk 11 vrouwen bereid een artikel te schrijven over wat hen in die spirituele oecumene bezighoudt: protestantse en katholieke vrouwen met uiteenlopende interesses. Vermoedelijk zijn er na twee keer nadenken nog veel meer vrouwen te vinden die behartenswaardige dingen over het brede thema van de spirituele oecumene kunnen vertellen.
Wat dit themanummer betreft hebben we niet de illusie dat we een volledig en uitgebalanceerd beeld geven van wat er zoal geschreven en beleefd wordt aan spirituele oecumene. Het is een eerste neerslag van wat er zomaar voorhanden is.

Inhoud Perspectief 2019-46

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 

Zr. Hildegard Koetsveld geeft een beeld van het gedachtengoed van de oosters-orthodoxe Griekse metropoliet Ioannis Zizioulas met behulp van het door haar vertaalde boek: Gemeenschap en andersheid (Communion and Otherness). Het persoon-zijn van God en de relationaliteit in de Triniteit funderen het persoon-zijn van de mens en zijn richtinggevend voor de oecumene. Eén van zijn belangrijkste vragen is: waarom zijn we zo bang voor een ander? Spirituele oecumene betekent voor Zizioulas dat de verschillende christelijke tradities die het geloof in de Drie-ene God delen elkaar werkelijk ontmoeten om uiteindelijk samen de eucharistie te kunnen vieren.  

Lees dit artikel

  HohneSparborth60

Kitty Bouwman buigt zich over een hot item in het oecumenisch gesprek: Maria. In haar artikel gaat ze bij kerkvader Augustinus te rade bij wie ze een oude wijsheidstraditie ontdekte waarin vrouwe Wijsheid op de voorgrond treedt. Volgens Bouwman heeft in de westerse katholieke traditie Maria deze plaats van vrouwe Wijsheid ingenomen. Ze doet een oproep om de plaats van Maria en vrouwe Wijsheid in ere te herstellen. De benadering van Wijsheid als goddelijke moeder en Maria als geestelijke moeder kan het oecumenisch gesprek een nieuwe impuls geven.  

Lees dit artikel

  Petzold60

Berthilde van der Zwaag had als jonge vrouw een Christusverschijning. Ze kon er op dat moment niet over spreken, maar het heeft haar altijd bezig gehouden. Pas dertig jaar later durfde ze er tijdens haar theologiestudie vragen over te stellen. In dit artikel doet zij verslag van het onderzoek naar hedendaagse Christusverschijningen. De ervaring leert dat het nog steeds heel moeilijk is om deze ervaringen bespreekbaar te maken. Ook in kerken. Met haar onderzoek en dit artikel hoopt zij een taboe te doorbreken.

Lees het artikel

  Bal60

Anne-Marie Visser neemt ons aan de hand van twee doperse theologen-historici, John Howard Yoder en Jim Reimer, mee in denkwereld van de Dopersen, die zich enerzijds in deze wereld verstaat als een radicale en pacifistische contrastbeweging, maar die anderzijds de trekken krijgt van een wereldwijde organisatie, een instituut: the Mennonite World Conference. De vraag is hoe je trouw blijft aan je eerste roeping in een steeds veranderende wereld. Inspiratiebronnen van andere tradities spelen daar een belangrijke rol in.

Lees dit artikel

  Poorthuis60

Het artikel van Sofie Jansen, woonachtig in het Jeanette Noëlhuis, gaat over Dorothy Day, die aan de basis stond van de wereldwijde Catholic Workerbeweging. Deze beweging is in de loop van de tijd steeds oecumenischer geworden. Dorothy Day heeft een leven in vrijwillige armoede, radicale gastvrijheid, geweldloos activisme en dagelijks gebed voorgeleefd. Zo’n leven is alleen maar in gemeenschap vol te houden. Dorothy Day is voor deze beweging een inspirerend voorbeeld en een moderne heilige.

Lees dit artikel

  Meggelen

Idelette Otten schreef een persoonlijk document. Hierin neemt zij haar eigen identiteit onder de loep en schetst hoe zij als voorganger van de Protestantse Kerk haar identiteit alleen katholiek kan dragen. Voor haar hoeven de letters van de PKN niet veranderd te worden, zij leest erin: Protestants Katholiek Nederland.

Lees dit artikel

  Audo60

Fieke Klaver geeft een inkijkje in haar leven als geestelijk begeleidster van mensen die op zoek zijn naar hun spirituele krachtbronnen. In de traditie van Ignatius geeft ze mensen ruimte om onbevangener over God te spreken. Met inspirerende voorbeelden beschrijft ze hoe bepaalde rituelen mensen helpen om uit hun schulp te komen en tot spreken te komen. 

Lees dit artikel

  Baars60

Tanja van Leeuwen doet onderzoek naar de ervaringen van vrouwen in de vrouw-en-geloof beweging. In dit artikel legt ze uit wat vrouwen in deze beweging zochten en zoeken en wat er in deze groepen gebeurde en gebeurt: het delen van ervaringsverhalen en het samen vieren in vrouwvriendelijke taal. Het is een voorbeeld van oecumene aan de basis. Centraal staan niet de verschillen, maar dat wat vrouwen met elkaar verbindt.

Lees dit artikel

 vanleeuwen

Barbara Zwaan neemt ons mee in de gedachtegangen van Kohelet, Prediker met zijn levenskunst als inspiratiebron voor de geestelijke verzorging van ouderen. In onze seculiere tijd ontlenen mensen nog steeds troost en steun aan deze oude teksten, ook als ze band met kerk en geloof verloren lijken te hebben.

Lees dit artikel

 zwaan

In het artikel ‘spirituele oecumene als oecumene van het hart, hand en hoofd’ pleit Christien Crouwel voor een spirituele oecumene met een materiële basis. Zij laat zich inspireren door het werk van Ernst Bloch en citeert hem: ‘Het komt erop aan het hopen te leren’. Hoop die concreet wordt in tekenen van recht en vrede, gelijkheid, broeder -en zusterschap.

Lees dit artikel

 crouwelkopie

Tot slot een artikel van de hand van Almatine Leene die het toejuicht dat er geflirt wordt tussen protestanten en katholieken. Dat beschouwt ze als een voorfase op de weg naar een duurzame eenheid. Hoewel er nog veel moet gebeuren durft ze te dromen van een Protestants Rooms-katholieke Kerk die in 2067 een synode houdt.

Lees dit artikel

 

 leene

Het is een bonte verzameling van artikelen geworden over uiteenlopende thema’s waarbij ‘Spirituele oecumene’ de verbindende schakel is. Dat het u als lezer(es) mag inspireren en tot nadenken brengt!

Dit is alweer het laatste nummer van deze jaargang. Blijf ons volgen (en steunen).

Wij wensen u namens de hele redactie een Zalig en Gezegend Kerstfeest en een heel Gelukkig Nieuwjaar!

Drs. Jasja Nottelman, Gastredacteur
Drs. Geert van Dartel, Hoofdredacteur

 Nottelman2

Geert van Dartel 60

Perspectief 2019-45

Perspectief 2019-45

Een groot deel van dit nummer van Perspectief is gewijd aan het symposium over de theologie van metropoliet John Zizioulas. Dit gedenkwaardige symposium werd op 17 mei jl. gehouden in het Auditorium van het Museum Catharijneconvent. Het was een gezamenlijk initiatief van de Katholieke Vereniging voor Oecumene, de Tilburg School of Catholic Theology en uitgeverij Skandalon. De belangstelling was overweldigend en het symposium zeer geslaagd. De twee laatste bijdragen van dit nummer zijn van prof. dr. Erik Borgman en prof. dr. Eduardo Echeverria. 

Inhoud Perspectief 2019-45

In dit nummer van Perspectief treft u de volgende artikelen aan:

 
TEKSTEN SYMPOSIUM OVER DE THEOLOGIE VAN METROPOLIET JOHN ZIZIOULAS -  17 mei 2019  

De eerste bijdrage is van zr. Hildegard Koetsveld OSB. Samen met anderen las zij het werk van Zizioulas. Daardoor kwam het idee om het werk te gaan vertalen en in het Nederlands uit te brengen. In haar korte openingsbijdrage verwoordt zr. Hildegard enkele kerngedachten van Zizioulas die naar haar overtuiging ook van groot belang zijn voor de moderne Westerse mens.  

Lees dit artikel

  HohneSparborth60

De orthodoxe theoloog en priester, v. Meletios Webber schetst enkele achtergronden bij de theologie van John Zizioulas. Hij gaat in op de methodologie, plaatst Zizioulas in de context van de hedendaagse orthodoxie en belicht enkele kernthema’s. Webber prijst het werk van deze bijzondere theoloog, maar maakt ook duidelijk dat Zizioulas niet reprentatief is voor de hele Griekse orthodoxie.  

Lees dit artikel

  Petzold60

In zijn bijdrage slaat prof. dr. Rudi te Velde een brug tussen de Westerse filosofie en het denken van Zizioulas. Noties over relationaliteit en persoon in het boek van Zizioulas, vond hij eerder bij vertegenwoordigers van de Nederlandse thomistische traditie in de filosofie. Zijn verkenning van de theologie van Zizioulas spitst zich toe op drie thema’s: andersheid, persoon en de dood.

Lees het artikel

  Bal60

Prof. dr. Heleen Zorgdrager las het boek van Zizioulas op de manier van ‘receptive ecumenism’: Wat moeten of kunnen we leren, of ontvangen, in alle oprechtheid van onze anderen, van deze andere confessionele stem binnen de brede stroom van het christendom? Het leidt tot een evenwichtige bijdrage waarin naast waardering voor de kernthema’s (persoon-zijn in gemeenschap, eucharistische ecclesiologie) ook enkele kritische vragen gesteld worden.

Lees dit artikel

  Poorthuis60

Aan het einde van het symposium werd het boek aangeboden aan Mgr. Herman Woorts en ds. Saskia van Meggelen. Beide gaven een reactie. Volgens ds. Van Meggelen kan de theologie van Zizioulas ons helpen om een nieuwe balans te vinden tussen andersheid en gemeenschap.

Lees dit artikel

  Meggelen
SYMPOSIUM 'DOOF DE GEEST NIET UIT!' -  21 juni 2019  

Op uitnodiging van de Katholieke Vereniging voor Oecumene sprak prof.dr. Erik Borgman op het symposium ‘Doof de Geest niet uit!’, dat de Vereniging op 21 juni jl. in samenwerking met MissieNederland, de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten en de Katholieke Charismatische Vernieuwing organiseerde in Utrecht. We zijn blij dat we deze mooie en evenwichtige bijdrage over Charismata in het leven en de zending van de Kerk in dit nummer kunnen opnemen.

Lees dit artikel

  Audo60

We sluiten dit nummer af met een bespreking van de 'Gewone Catechismus, christelijk geloof in 100 vragen en antwoorden’, die dit voorjaar door Kok/Boekencentrum werd uitgebracht. Eduardo Echeverria toont zich een kritische recensent. Volgens hem biedt deze catechismus te weinig tegenwicht tegen de cultuur van subjectivisme en relativisme. 

Lees dit artikel

  Baars60
Volledige Agenda >



 

21
okt
Grote Kerk Den Bosch
Dit seizoen wordt er weer een nieuw leerhuis gehouden. In deze vijftiende aflevering van Bēt Drāshā – Oosters christelijk Leerhuis komen de Griekse kerkvaders aan de orde. De titel van Bēt Drāshā

05
nov
Jozefkerk Oss
De algemene ledenvergadering van de Katholieke Vereniging voor Oecumene wordt gehouden op vrijdag 5

05
nov
Jozefkerk Oss
Op 15 november 2021 gaat onze stafmedewerker Oosterse Kerken. drs. Leo van Leijsen, met welverdiend

07
nov
Het Evangelie is een boodschap van vreugde die van generatie op generatie wordt doorgeven. De heilige

18
nov
Grote Kerk Den Bosch
Dit seizoen wordt er weer een nieuw leerhuis gehouden. In deze vijftiende aflevering van Bēt Drāshā – Oosters christelijk Leerhuis komen de Griekse kerkvaders aan de orde. De titel van Bēt Drāshā

 

 

Laatste lezersreacties:

Inloggen


 

 

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door een
bijdrage van de Commissie Projecten in Nederland (PIN)
van de Nederlandse Religieuzen (KNR).


 

 

 

Katholieke Vereniging voor Oecumene
Emmaplein 19D 5211 VZ 's-Hertogenbosch
T:  073-7370026   M: 

KvK 51477351 - RSIN 809400698
IBAN-nummer:  NL97 INGB 0000 8019 19
IBAN-nummer:  NL73 INGB 0001 0876 28 

 

LogoWebsiteANBI