Katholieke Vereniging voor Oecumene

Athanasius & Willibrord

Pokrof - Oosterse christenen, kerken en culturen

SteunPokrofRedactie: Paul Baars (Hoofdredacteur), Paul Brenninkmeijer, Dolf Bruinsma, Geert van Dartel, Josephien van Kessel, Leo van Leijsen (redactiesecretaris), Heleen Murre-van den Berg, Katja Tolstaja, Huub Vogelaar

Het tijdschrift Pokrof is gewijd aan de wereld van het Oosters Christendom. Het blad wordt gemaakt door de een onafhankelijke en oecumenisch samengestelde redactie. De redactie streeft ernaar diverse aspecten van het Oosters Christendom voor een breed publiek te presenteren. Behalve aan de spirituele kant van het Oosters Christendom (liturgie, iconen, muziek) besteedt Pokrof aandacht aan de geschiedenis van Oosterse Kerken, de orthodoxie in literatuur en kunst en aan de relatie tussen kerk en staat.

Het tijdschrift Pokrof ging in 1953 als initiatief van de paters Kapucijnen van start. Vanaf het midden van de jaren tachtig werd het uitgegeven door Aktie en Ontmoeting Oosterse Kerken. Vanaf 2001 is het een uitgave van de Katholieke Vereniging voor Oecumene.

Neem een abonnement op Pokrof!

Pokrof telt 22 pagina's en verschijnt vijf keer per jaar. Een abonnement kost € 22,50 per jaargang voor Nederland en € 27,50 buiten Nederland

Bestel een los nummer

Nummers in de losse verkoop kosten € 6,00 (exclusief verzendkosten). 

Van de lopende jaargang kunt u één artikel per nummer lezen. Van de voorgaande jaren kunt u ieder nummer vanaf 2002 in zijn geheel als bladerboek online lezen.

Pokrof 2017-1

Bij dit eerste nummer van de 64e jaargang van Pokrof de beste wensen voor het Nieuwe Jaar. We hopen van harte dat u ons tijdschrift met veel interesse en plezier ter hand zult nemen en lezen.

Ook dit keer weer een virtuele reis lang veel boeiende plekken: een interview met een Nederlander die Russisch-orthodoxe priester in Duitsland is, vader Serafim (Standhardt); ds Jaap van Slageren werkte in Nederland, Kameroen en Frankrijk en vertelt hoe hij in zijn leven het Oriëntaalse christendom - Midden-Oosten, Hoorn van Afrika, India - leerde kennen; met de Syrisch-orthodoxe kerkelijke poëzie en de profeet Elia trekken we weer verder door de wondere wereld van het oosters christendom, om via het Georgië van de heilige Grigol Peradze uit de vorige eeuw tenslotte te belanden in het vierde-eeuwse Egypte van de heilige woestijnmoeder Syncletica. In de vaste rubriek ‘Byzantijnse liturgie’ vertelt Johan Meijer hoe in de Byzantijnse traditie bij Grieken, Arabieren en Russen de huiszegen wordt gevierd.

Goede reis door deze Pokrof.

Paul Baars,
hoofdredacteur a.i.

Pokrof 2016-5

Met dit Pokrofnummer in uw bus zitten we in de aanloop naar Kerst. Hoewel de Byzantijnse liturgie geen Advent kent zoals de westerse vier weken voor Kerstmis, beschouwt zij het Feest van de Tempelgang van de Moeder Gods op 21 november als “de eerste aankondiging van de verlossing van de mens” (troparion), zo al wijzend op de komende Kerst. Vandaar de icoon van dit (apocriefe) verhaal op de cover, vandaar ook in dit nummer ‘Enkele gedachten op weg naar Kerstmis’.
Verder besteden we veel aandacht aan het Orthodox Concilie van afgelopen zomer dat te belangrijk is om het niet nader te belichten in Pokrof. En met een artikel over patriarch Athenagoras belichten we een belangrijke episode in de orthodoxe oecumenegeschiedenis. Met de bijdrage over homosexualiteit en Kerk in Oost-Europa raken we aan de actualiteit. Dit laatste nummer van 2016 eindigt met de vaste rubriek over de Byzantijnse Liturgie, dit keer over de metten.

De Pokrofredactie wenst u nu alvast Zalig Kerstmis en Fijne Feestdagen.

 

Pokrof 2016-4

De verschillende Orthodoxe tradities van vandaag komen aan de orde: in het openingsartikel door Paul Baars over hoe geofictie, de overmatige betekenis toegekend aan territorium en natie, de Oosters-orthodoxe Kerken verdeeld houdt, en iets verderop in de boekbespreking van Anmar Hayali, die aandacht geeft aan de Oriëntaals-orthodoxe Kerken zoals beschreven in Jaap van Slageren’s onlangs gepubliceerde boek over hen.
Twee artikelen over muziek en zang in deze najaarsuitgave van Pokrof, allereerst een artikel door Dolf Bruinsma over de hedendaagse Britse componist Tavener (1944-2013), die zich met name verdienstelijk heeft gemaakt met Orthodoxe thema’s in zijn muziek. En in dit nummer ook een artikel over de fascinerende Byzantijnse hymnedichteres, twaalf eeuwen eerder, de H. Kassia van Constantinopel.
Met het artikel over de twintigste-eeuwse heilige Lucas van Simferopol door Paul Brenninkmeijer en dat over joerodivy en stranniki (heilige dwazen respectievelijk zwerfmonniken) door Peter van den Hoven komen aspecten van de Russische Orthodoxe spiritualiteit voor het voetlicht. Zoals gewoonlijk besluit ook deze editie met de vaste rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’, dit keer over de vespers.

Veel leesplezier toegewenst.

Pokrof 2016-3

In deze zomereditie van Pokrof ontmoeten we de negentiende-eeuwse denker uit Rusland, Pjotr Tsjaadajev, in het eeuwige spanningsveld daar met Europa; we ontmoeten ook weer Mozes in de woestijn bij het Niet-verbrandende Braambos, waarvan de icoon in de Russische orthodoxie het teken bij uitstek is geworden van de Menswording. Leest u in Deel II verder hoe die symboliek zich ontvouwen heeft. We blijven nog even in Rusland met een bespreking van een laat negentiende-eeuws schilderij, dat een scène afbeeldt uit de tijd der troebelen rond de Oudgelovigen zo’n twee eeuwen eerder. De meditatie loopt al vooruit op het zomerfeest van de Gedaanteverandering op 6 augustus, aan de hand van een icoon ervan. Met een beschrijving van leven en leer van archimandriet Sophrony keren we nog even terug naar Rusland, maar verwijlen vooral in Parijs, op Athos en in Engeland. Niet alleen wij maken – denkbeeldig – een reis, ook komen mensen – in werkelijkheid –naar ons toe, zoals asielzoekers. Het tragische vluchtverhaal van christelijke Eritreeërs – een vrijwel onbekend relaas – is het laatste artikel, om dan zoals gewoonlijk te besluiten met de rubriek over de Byzantijnse Liturgie. Dit keer het eerste deel over de belangrijkste gebedstijden in de Byzantijnse liturgie.

 Goede zomer, fijne vakantie, mét Pokrof.

Pokrof 2016-2

Deze Pokrof valt bij u in de bus tussen Pasen en Pasen, het westerse respectievelijk het oosterse. De meditatie gaat dan ook over de Balsemdraagsters, op weg naar het lege graf – over hun icoon. Dit nummer ópent ook met een icoon: de Moeder Gods van het Niet-verbrandende Braambos, een boeiende en veelgelaagde icoon. Verder artikelen over actuele zaken: de recente ontmoeting tussen paus Franciscus en patriarch Kirill, en de zorg in de Nijmeegse Sacramentskerk voor asielzoekers, moslims en christenen uit het nabijgelegen Heumensoord. Een recensie belicht Andrew Louth’s belangrijke boek over moderne Orthodoxe denkers. En een Macedonische Orthodoxe voorzanger, die een belangrijke schakel werd voor het doorgeven en vernieuwen van de Slavische Byzantijnse zang op de Balkan, treedt uit de nevelen van de woelige periode
waarin hij ruim 100 jaar gelden leefde en werkte. Deze Pokrof besluit met de rubriek Byzantijnse Liturgie, dit keer over de Geloofsbelijdenis. Een Gezegende Paastijd, aan u die er al in vertoeften ook alvast aan u voor wie het Feest der Feesten
nog komen gaat.  

Pokrof 2016-1

Onder de beste wensen voor het Nieuwe Jaar brengen we u het eerste nummer van 2016. Een Pokrofeditie met velerlei onderwerpen. Mensen met een beperking vormen binnen én voor de Kerk een uitdaging. Huub Vogelaar vertelt naar aanleiding van een speciale conferentie hierover in Griekenland over het Orthodoxe perspectief in dezen. In het artikel van aartspriester Theodoor van der Voort en iets verder van Paul Brenninkmeijer komen de huidige Orthodoxe Kerken van respectievelijk Servië en Macedonië aan bod. Herman Teule schrijft over hoe katholieken met het stichten van een universiteit in Irak tegen de stroom in kiezen voor een christelijke toekomst in het Midden-Oosten. Dolf Bruinsma bespreekt de eerste Nederlandse vertaling van de Nestorkroniek. Frans Hoppenbrouwers behandelt de voor de oecumene belangrijke Oekraïense grieks-katholieke aartsbisschop van Lviv uit de eerste helft van de 20e eeuw, mgr Andrei Sjeptitski. De vaste rubrieken 'Meditatie’en ‘Byzantijnse Liturgie’ gaan achtereenvolgens over de nogal opmerkelijke heilige Josaphat van India en over de Byzantijnse anafora.

Kortom, in de beste traditie van Pokrof weer een gevarieerd nummer. Veel plezier bij het lezen ervan.

Pokrof 2015-5

De Orthodoxe Estse componist Arvo Pärt werd onlangs tachtig. Dolf Bruinsma schrijft over diens veelbewogen leven en dito carrière. De befaamde Russische icoonschilder en monnik, archimandriet Zinon, heeft boeiende ideeën over hoe je een Orthodox kerkinterieur vorm- geeft, met name rond de iconostase. Paul Baars vertelt erover aan de hand van de door vader Zinon ontworpen altaarruimte in een Petersburgse kerk. In de kerstmeditatie wordt op de theologische wortels van de Geboorte-icoon gereflecteerd. Vader Theodoor, aartspriester van de Orthodoxe parochie van Deventer, vertelt over de laatste ‘etappe’ van zijn recente pelgrimstocht naar de relieken van zijn patroonheilige in Servië. Honderd en veertig jaar geleden publiceerde de Russische auteur Leskov een kerstverhaal – nog altijd een genot om te lezen en dus nu in Pokrof. 

Zo leiden we u langzaam naar het komende Kerstfeest toe – maar niet nadat we in de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’ nog even ons licht hebben doen schijnen op het bekende Trisagion-lied. En wensen u als redactie nu al een Gezegend Kerstfeest toe en heel Fijne Feestdagen. 

Pokrof 2015-4

Een hopelijk Panorthodox Concilie met orthodox Pinksteren 2016... Paul Brenninkmeijer peilt aan de hand van twee artikelen uit het tijdschrift Religion & Gesellschaft de kansen en verwachtingen. De in Oekraïne woonachtige ds Klaus van de Grijp kijkt terug op meer dan een jaar oorlog in Oekraïne. De Franse assumptionist Michel Kubler vertelt over het project van zijn congregatie in Boekarest, hoofdstad van Roemenië..
De meditatie gaat dit keer over de grote maar tamelijk onbekende hymnendichter Kosmas uit de 8e eeuw, wiens gedachtenis elk jaar in oktober gevierd wordt.
Ds Dirk Neven uit Utrecht schrijft over de khachkar, een wat exotisch Armeens woord, wat letterlijk gewoon ‘kruis-steen’ betekent en eenvoudig wordt uitgesproken als gatsjkar. Een boeiend verhaal over de beroemde grote opstaande stenen met basreliëfs en inscripties uit het christendom van Armenië – een verhaal dat hij opdeed gedurende twee recente reizen naar dat land.
Heleen Zorgdragers lezing over de vergoddelijking werpt vanuit een protestantse insteek een nieuw licht op deze oosterse idee – Huub Vogelaar vertelt waarom. Paul Brenninkmeijer eindigt met een korte blik op de ‘Dienst van de Voorbereiding’ van de Byzantijnse Goddelijke Liturgie.

Hopelijk ook dit keer voor u weer voldoende boeiende stof uit de wereld van de Oosterse christenen.

Pokrof 2015 - 3

Deze Pokrof biedt weer gevarieerde onderwerpen. Het betreft niet alleen lichte zomerkost. We beginnen (en eindigen) weliswaar met muziek: het openingsartikel gaat over de beroemde componist Igot Stravinsky. Maar dan bespreekt de orthodoxe theoloog Cyril Hovorun de houding van de kerken tegenover het huidige Oekraïneconflict. Daarna volgt een beknopt signalement van wat er binnen de Armeense kerken aan verwerking van de genocide van 1915 bestaat: zo lang geleden, 100 jaar, maar nog zo pijnlijk actueel. Ietwat lichtvoetigere maar nog altijd serieuze thema’s als wijsheid (meditatie over haar icoon), wetenschap en geloof (interview met Mikhail Katsnelson) en poëzie (het gebruik van gedichten in de liturgie door vader Pavel Adelgeim zaliger) komen ons tegemoet in het middenstuk van deze editie. 
Het feest van de Geboorte van Sint-Jan de Voorloper op 24 juni hult ons bij de aanvang van de zomer in bloemengeur en oogstvreugde. Deze vreugde wordt op hemelse wijze overgenomen door het gezang van de engelen, wanneer op de laatste pagina de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’ inzoomt op de befaamde Cherubijnenzang. Zo eindigt Pokrof 2015-3 voluit in majeur.

Dat wensen wij u toe voor héél het zomerseizoen. Onder hopelijk veel leesgenot van deze nieuwe Pokrof. 

Pokrof 2015 - 2

Het Midden-Oosten staat volop in de schijnwerpers, met name de christenen daar. Dit Pokrofnummer haalt bepaalde aspecten van het christendom daar voor het voetlicht. Laila Zahra behandelt de oosterse kerken van deze regio, voor sommigen van u de zaken eens op een rijtje, voor anderen een geheugensteuntje over hoe het ook alweer zat. Paul Brenninkmeijer vertelt over de Koptische kerk hier in het Westen en in Egypte: haar elan en levend(ig) geloof. Het patriarchaat van Constantinopel te Istanbul ligt op de grens van (Oost-)Europa en het Midden-Oosten, tenminste als je heel breed ook Turkije tot de laatste regio rekent. Er komen daar al meer dan honderd jaar oecumenische initiatieven vandaan. Leo van Leijsen schreef een kort relaas over zijn lange historie. Hierna een paasmeditatie bij een schildering van de Bulgaarse kunstenares Julia Stankova en een beschrijving van wie de Assyriërs zijn die onlangs in het nieuws kwamen. Victoria van Aalst en Annette Rijtma’s artikel over de Laatste Oordeels-icoon wordt in een deel II afgerond. Dit nummer eindigt met een icoonbespreking door Thom Breukel, Korte Berichten en de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’.

Veel plezier met deze Pokrof.

Zalig Pasen!


22
mrt
Janskerk
Het klooster Mar Musa nam in Syrië tot het uitbreken van de oorlog (2011) een bijzondere plaats in. Hier

17
mei
Auditorium Museum Catharijneconvent
Metropoliet Ioannis Zizioulas geldt als een van de meest invloedrijke theologen van onze tijd. Het boek Toptheologen. The next generation – theologie aan het begin van de 21e eeuw noemt er zeven,

07
juli
Utrecht
Wil je meer weten over oud-katholieke theologie? Ook in 2019 is er een zomercursus “oud-katholieke




Laatste lezersreacties:

  • Margriet Gosker zei Meer
    Dank voor de mooie middag. Ja dat superieur wanen (Duitsch: Gutmensch!), dat is de bottleneck. Je... 2 weken geleden
  • Ria Mudde zei Meer
    om er koude rillingen van te krijgen...zo mooi 2 weken geleden
  • Geert van Dartel zei Meer
    Het was een openbare bijeenkomst die aangekondigd stond in onze agenda en op de agenda van Focolare.... 4 weken geleden
  • Gemma Kraus zei Meer
    Vraag : ik ben een zeer geïnteresseerde leek in de oecumene. Had ik ergens van de lezing in... 4 weken geleden

 

 

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door een
bijdrage van de Commissie Projecten in Nederland (PIN)
van de Nederlandse Religieuzen (KNR).


 

 

 

Katholieke Vereniging voor Oecumene
Emmaplein 19D 5211 VZ 's-Hertogenbosch
T:  073-7370026   M: 

KvK 51477351
IBAN-nummer:  NL97 INGB 0000 8019 19
IBAN-nummer:  NL73 INGB 0001 0876 28 

 

LogoWebsiteANBI