Katholieke Vereniging voor Oecumene

Athanasius & Willibrord

Pokrof - Oosterse christenen, kerken en culturen

SteunPokrofRedactie: Paul Baars (Hoofdredacteur), Paul Brenninkmeijer, Dolf Bruinsma, Geert van Dartel, Josephien van Kessel, Leo van Leijsen (redactiesecretaris), Heleen Murre-van den Berg, Katja Tolstaja, Huub Vogelaar

Het tijdschrift Pokrof is gewijd aan de wereld van het Oosters Christendom. Het blad wordt gemaakt door de een onafhankelijke en oecumenisch samengestelde redactie. De redactie streeft ernaar diverse aspecten van het Oosters Christendom voor een breed publiek te presenteren. Behalve aan de spirituele kant van het Oosters Christendom (liturgie, iconen, muziek) besteedt Pokrof aandacht aan de geschiedenis van Oosterse Kerken, de orthodoxie in literatuur en kunst en aan de relatie tussen kerk en staat.

Het tijdschrift Pokrof ging in 1953 als initiatief van de paters Kapucijnen van start. Vanaf het midden van de jaren tachtig werd het uitgegeven door Aktie en Ontmoeting Oosterse Kerken. Vanaf 2001 is het een uitgave van de Katholieke Vereniging voor Oecumene.

Neem een abonnement op Pokrof!

Pokrof telt 22 pagina's en verschijnt vijf keer per jaar. Een abonnement kost € 22,50 per jaargang voor Nederland en € 27,50 buiten Nederland

Bestel een los nummer

Nummers in de losse verkoop kosten € 6,00 (exclusief verzendkosten). 

Van de lopende jaargang kunt u één artikel per nummer lezen. Van de voorgaande jaren kunt u ieder nummer vanaf 2002 in zijn geheel als bladerboek online lezen.

Pokrof 2019-2

2019 2Deze Pokrof heeft als openingsartikel een bijdrage over de Russische filosoof Berdjajev. In Guatemala hebben Maya-indianen zich aangesloten bij de Syrisch-orthodoxe Kerk; hoe zit het met deze opmerkelijke groep? Hoe de monastieke professie gezien wordt als een tweede doop in de West-Syrische traditie is het onderwerp van een boekbespreking. De meditatie handelt dit keer over het huwelijk; het aangaan van een huwelijk wordt als de vorming van een huiskerk gezien. Tien thesen voor de Orthodoxe Kerk van Oekraïne zijn opgesteld door een groep priesters en lekengelovigen in de vorm van een petitie: er wordt een samenvatting hiervan gegeven. De Bulgaarse componist Geogi Arnaudov componeert alsof hij schildert: laagje voor laagje, zo maakt hij zijn muziek. In een recensie wordt kort het boek ‘In gesprek met Mor Polycarpus’ besproken en deze Pokrof eindigt met de rubriek Byzantijnse Liturgie, dit keer over de bisschopsliturgie.

Pokrof 2019-1

2019 1De eerste Pokrof van deze 66e jaargang opent met een artikel over de invloed van de Orthodoxe traditie op het werk van de Griekse schrijver Nikos Kazantzakis. Daarop volgt een bijdrage over de kerkelijke situatie in Oekraïne. Hierna een artikel en een meditatie over de fascinerende legende van Barlaäm en Josafat. In ‘Gemeenschap en Andersheid’ vindt u een kennismaking met het werk van de Griekse theoloog Ioannis Zizioulas. In een recensie wordt het onlangs gepubliceerde ‘Handboek oosters christendom’ besproken. In het laatste artikel komen de benedictijnen die eeuwen lang op Athos verbleven ter sprake en in de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’ de zogeheten Dienst van de Typika.

Pokrof 2018-5

2018 5

Dit nummer opent met de moeilijke kerkelijke situatie in Oekraïne, inzet van een conflict tussen de patriarchaten Constantinopel en Moskou. Aandacht ook voor het thema van vrouwen en kerkelijke zang, waar vernieuwende ontwikkelingen zijn te signaleren. Vernieuwing ook in de icoonschilderkunst, waarover de daarop volgende bijdrage gaat. In de meditatie staan het Evangelieverhaal en de icoon van Jezus te midden der leraren centraal. In de Vroege Kerk stond de gastvrijheid hoog aangeschreven, de Kerkvaders lieten niet na om op het grote belang ervan te wijzen. In de rubriek ‘Byzantijnse liturgie’ komt de zogeheten Jacobusliturgie aan de orde, met haar geheel eigen karakter.

 

Pokrof 2018-4

2018 4

In deze Pokrof bezoeken we het Rusland van het heden met soms zijn commercialisering van authentieke vroomheid. En we bezoeken het Rusland van de 19e eeuw in de persoon van de componist Balakirev. Maximos de Hutverbrander was een bijzondere Byzantijnse heilige; hij stond in de traditie van het goddelijk Licht (hesychasme), waarover ook de meditatie gaat. In een daarop volgend artikel wordt uitgelegd waarom iconen gewijd worden. Over de recente Assemblee van de Conferentie van Europese Kerken in Novi Sad, Servië, is er een verslag van een deelneemster. ‘God is een vluchteling’, het spraakmakende boek van David Dessin, wordt besproken in een recensie. Dit nummer eindigt met de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’, dit keer over het ‘Heilig, heilig, heilig’ in de Goddelijke Liturgie.

Veel plezier met deze nazomerse editie.

Leo van Leijsen
redactiesecretaris Pokrof

Pokrof 2018-3

2018 3Deze editie begint met het thema van de vrijheid; vrijheid zoals de begin dit jaar overleden Russisch-orthodoxe aartspriester van Amsterdam, vader Sergei Ovsiannikov, die zag. Kort voor zijn dood kwam zijn boek ‘Een boek over de vrijheid’ in het Russisch uit. Dolf Bruinsma spreekt over dit boek en zijn auteur. Geert van Dartel en Heleen Murre-van den Berg bezochten beiden onlangs het geteisterde Midden-Oosten en vertellen elk over Syrië en zijn christenen. De meditatie is bij een icoon van de bekende Sint-Christoffel, een kleurrijke heilige. Johan Meijer genoot ooit letterlijk én figuurlijk onderricht van de bekende Orthodoxe liturgist vader, Alexander Schmemann (1921-1983), en haalt goede herinneringen aan hem op. Vader Boris Choltsjev (1913-1971) was een bijzondere priestermonnik in de Sovjet-Unie, Paul Baars vertelt waarom. Er volgt een bespreking van de nieuwe Oriente Cattolico, een jubileumuitgave bij het honderdjarig bestaan van de Congregatie voor de Oosterse Kerken in het Vaticaan. En Pokrof besluit zoals gewoonlijk met de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’, dit keer over de hymne ‘Eniggeboren Zoon’ uit de Goddelijke Liturgie.

Veel zomers leesplezier met deze nieuwe Pokrof.

Leo van Leijsen
redactiesecretaris Pokrof

Pokrof 2018-2

2018 2Demonen waarden rond in de poëzie van de Russische dichter Michail Lermontov en in de symbolische schilderkunst van zijn naamgenoot Michail Vrubel – over beiden een klein tweeluik. De Universiteit Utrecht bezit een verzameling Koptische handschriften – wat is de bijzondere betekenis van deze collectie? Aan de hand van een Fins-orthodoxe Wijsheidsicoon gaat de meditatie in op de figuur van Sofia. Na de behandeling van de Kerkvaders in het algemeen én binnen de Orthodoxie in het bijzonder (Deel I resp. II) in de afgelopen twee Pokrof-edities, nu in het laatste en derde deel hun mogelijke betekenis voor hedendaagse christenen in het Westen. In het oude Rusland hervormde tsaar Peter de Grote de Staat, maar óók de Orthodoxe Kerk, wat nog eeuwen lang gevolgen zou hebben. Een boekbespreking brengt de recente vertaling van de bekende orthodoxe catechismus, ‘De levende God’, ter sprake – een aanwinst voor de Nederlandse Orthodoxie en daarbuiten.

Hopelijk leest u ook dit nummer weer met interesse en plezier.

Leo van Leijsen
redactiesecretaris Pokrof

Pokrof 2018-1

2018 1In dit eerste nummer van 2018 beginnen we met een beschrijving van het bijzondere ritueel dat Servisch-orthodoxen kennen, de Slava. Vóór het tijdperk van kopieermachines en digitale printjes maakte de icoonschilder gebruik van voortekeningen – podlinniki. Hoe ging dat dan en wat kon er fout gaan? Het leven van de Russische aartspriester Maltsev speelde zich in de decennia rond de voorlaatste eeuwwisseling grotendeels af in het Duitse keizerrijk; hij vertaalde de orthodoxe liturgische teksten in het Duits. Sint-Hiëronymus, de heilige uit Dalmatië die leefde in het Oosten, had volgens de legende een speciale band met een leeuw; die trad zelfs in zijn klooster in, tijdens een leven vol wederwaardigheden. De Servische theoloog Zoran Krstić stelt kritische vragen bij de herleefde religieuze vormen sinds de val van het communisme 30 jaar geleden. Kerkvaders nemen in het Oosters christendom een belangrijke plaats in; hoe is dat in m.n. de Orthodoxe Kerk? In de rubriek ‘Byzantijnse liturgie’ kijken we hoe daar liturgisch de weg naar Pasen wordt afgelegd.

Veel leesgenot met deze Pokrof en met de edities die u in 2018 te wachten staan.

Leo van Leijsen
redactiesecretaris Pokrof

Pokrof 2017-5

2017 5De cover met een Grote Waterwijding in de sneeuw herinnert ons eraan dat we op weg zijn naar de Kerst-Epifaniecyclus. 
Pokrof opent met een beschouwing over het licht in Oost en West en hoe de leer over het ‘ongeschapen Licht’ van de Byzantijnse theoloog Gregorios Palamas, Athosmonnik en aartsbisschop van Thessaloniki, doorwerkt in de iconenschilderkunst. Hedendaags Athos is ook de plek waar men kritisch kijkt naar de oecumene. We blijven hierna nog even in ‘Byzantijnse’ sferen met het epos van Digenes Akritis, held uit lang vervlogen tijden. In de meditatie horen we uit het Kerstverhaal over de Vlucht naar Egypte en de Kindermoord te Betlehem; ze resoneren in onze tijd, waar wereldwijd zoveel mensen vervolgd en verdreven worden. Het nieuwe boek van Mattias Rouw wordt besproken,  volgens wie de woestijnvaders moderne mensen iets kunnen leren over hoe je op een gezonde manier kunt omgaan met zonde en schuld. Het laatste artikel gaat over Kerkvaders, deel I uit een serie van drie. De rubriek Byzantijnse Liturgie ten slotte behandelt de huwelijksviering in de Oosters-orthodoxe en Grieks-katholieke kerken.

Pokrof wenst u een goede Adventstijd toe en alvast een Gezegend Kerstfeest.

Leo van Leijsen,
redactiesecretaris

 

Pokrof 2017-4

In deze Pokrof bereizen we weer tijd en ruimte van het oosters christendom. In dit Lutherjaar 2017 kijken we allereerst naar de verhouding van lutheranen en orthodoxen in de 16e eeuw, een boeiend stukje oosters-westerse geschiedenis. Sofia, de Wijsheid, voert ons mee naar het denken van de Russisch-Franse theoloog Sergei Bulgakov uit de 20e eeuw, naar aanleiding van de Nederlandse vertaling van diens werk ‘Sofia; de goddelijke wijsheid’. In een interview kijkt vader Joseph, Syro-Malabaars priester uit India, terug op zijn jarenlange verblijf in Nederland en naar een nieuwe toekomst in zijn Indiase oosters-katholieke kerk. In de maand oktober viert de Byzantijnse liturgie traditiegetrouw de gedachtenis van de Zeven Slapers – wie zijn deze legendarische heiligen? Op de lange weg van – hopelijk - verzoening hebben Servisch-orthodoxen en Kroatische katholieken zich gebogen over de historische persoon van kardinaal Stepinac [1898-1960].)* Nog altijd zeer actueel is de moeilijke situatie van christenen in Irak. Een Utrechtse kerkelijke delegatie bezocht hen enkele maanden geleden in het autonome Koerdische noorden van het land. De rubriek ‘Byzantijnse liturgie’ behandelt tot slot de Myronzalving.

Veel nazomers leesgenot met deze nieuwe Pokrofeditie.

Leo van Leijsen,
redactiesecretaris

)* Zie bijgaand artikel. Extra achtergrondinformatie over het onderwerp, om praktische redenen niet in het artikel zelf opgenomen, vindt u hier.

 

Pokrof 2017-3

In dit zomernummer van Pokrof veel bijdragen rond actuele en hedendaagse thema’s van het oosters christendom, enkele met een vleug geschiedenis of kerkelijke traditie.

De Koptische bisschop Thomas plaatst het recente geweld tegen christenen in Egypte in een gelovig perspectief, en dit overeenkomstig de lange geschiedenis van martelaarschap in zijn kerk. Eind 19e, begin 20e eeuw hielden Russische filosofen zich intensief bezig met ‘Schone dames’ – hoe, dat leest u in dit nummer.
Heleen Murre-van den Berg van het Instituut voor Oosters Christendom ontvouwt haar visie op de studie van oosters christendom. De meditatie handelt over een bijzondere, nieuwe icoon van Geert Hüsstege. De Bulgaarse schrijfster Teodora Dimova vertelt over haar kennismaking met het Evangelie en hoe dat haar werk ingrijpend bepaalt. Het laatste artikel gaat over het belang van missie in de Orthodoxe Kerk. We sluiten af met de rubriek ‘Byzantijnse Liturgie’, dit keer over het doopsel.
Met dit gevarieerde aanbod zendt Pokrof u voor de komende tijd een zonnige groet.

’n Goede zomer toegewenst,

Leo van Leijsen,
redactiesecretaris

Volledige Agenda >



 

21
juni
Rafaëlkerk
Pinksterchristenen en katholieken zijn al vanaf 1972 in dialoog met elkaar. Van 2011-2015 ging de dialoog over de

07
juli
Utrecht
Wil je meer weten over oud-katholieke theologie? Ook in 2019 is er een zomercursus “oud-katholieke

 

 

Laatste lezersreacties:

  • Julia van Wel zei Meer
    Complimenten en dank aan notuliste voor dit uitstekende verslag! 4 weken geleden
  • Geert van Dartel zei Meer
    Dank voor uw reactie op de korte bespreking. Er is zeker nog een aanvulling nodig wat de muziek... vrijdag 10 mei 2019
  • Chris Fictoor zei Meer
    Dank voor uw kritische beschouwing. De teksten van Ds. Herman de Vries roepen bij mij nieuwe muziek... donderdag 09 mei 2019
  • ries zei Meer
    Dank Geert voor je bespreking. Het prachtig uitziend boek (!) staart me al weken lang aan met de... zondag 05 mei 2019

 

 

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door een
bijdrage van de Commissie Projecten in Nederland (PIN)
van de Nederlandse Religieuzen (KNR).


 

 

 

Katholieke Vereniging voor Oecumene
Emmaplein 19D 5211 VZ 's-Hertogenbosch
T:  073-7370026   M: 

KvK 51477351
IBAN-nummer:  NL97 INGB 0000 8019 19
IBAN-nummer:  NL73 INGB 0001 0876 28 

 

LogoWebsiteANBI