Perspectief 2026-65 Special: De parochie in dialoog. Missionair, synodaal en oecumenisch

Deze special van Perspectief legt verbindingen tussen synodaliteit, missionaire parochie en oecumene om bij te dragen aan een geïntegreerde visie op de toekomst van de kerk in Nederland. Zo daagt de Katholieke Vereniging voor Oecumene voortrekkers van de drie bewegingen uit om met elkaar in gesprek te gaan, kritisch te kijken naar de eigen achtergrond en die waar nodig en mogelijk te verrijken met de ideeën en ervaringen van de anderen. Elk van deze invalshoeken biedt immers een eigen blik op de toekomst van de kerk in Nederland.

Op die manier doet dit nummer de naam van dit tijdschrift recht, door bestaande perspectieven te verbreden en nieuwe te bieden. Perspectief biedt immers een platform voor de uitwisseling tussen theologen van verschillende achtergronden, in de eerste plaats gericht op de ontwikkelingen in de oecumene en altijd met het oog op de missie en het functioneren van de kerk als geheel. Normaal gesproken wordt dit tijdschrift alleen digitaal (open access) gepubliceerd, maar vanwege de thematiek is ditmaal daarnaast ook gekozen voor een gedrukte oplage. We hopen het binnen-katholieke gesprek zo nog beter te faciliteren.

De bijdragen in dit nummer bestaan uit lezingen die zijn gehouden op de studiedag ‘Één kerk, één missie’, die door de Katholieke Vereniging voor Oecumene op 14 november 2025 werd gehouden in Mariënkroon in Nieuwkuijk. Die studiedag vormde een eerste verkenning van deze thematiek en een uitwisseling tussen Arjen Bultsma (oecumenisch perspectief), Laetitia van der Lans (synodaal perspectief) en Norbert Schnell (missionair perspectief). In aanvulling hierop volgen in dit nummer reflecties van Mgr. Van den Hende (kerkbestuurlijk perspectief), Mirjam Spruit en Tim Schilling (dienstverlenend perspectief vanuit het Centrum voor Parochiespiritualiteit), Coen Wessel (oecumenisch perspectief vanuit de Raad van Kerken in Nederland) en Mgr. Dick Schoon (oecumenisch perspectief vanuit de Oud-Katholieke Kerk in Nederland).

Deze special is online gratis te lezen. Gedrukte exemplaren worden onder meer verspreid via de conferenties Missionaire Parochie. Een beperkte gedrukte oplage is beschikbaar voor verkoop. Een los exemplaar kost € 5,– (excl. verzendkosten) en is te bestellen via het contactformulier of secretariaat@oecumene.nl.

Inhoud

4-6Fokke Wouda

Redactioneel: Naar een geïntegreerde toekomstvisie voor de Nederlandse Kerk

Dr. Fokke Wouda is coördinator van de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Hij introduceert de thematiek van deze special van Perspectief: de samenhang tussen missionaire parochie, synodaliteit en oecumene. Elk van die perspectieven biedt een lens om de toekomst van de kerk in Nederland mee te bezien. Het symposium ‘Één kerk, één missie,’ gehouden door de vereniging op Mariënkroon in Nieuwkuijk op 14 november 2025, vormde daarvoor het startpunt. Dit nummer is verder aangevuld met bijdragen die op de lezingen van die dag reflecteren.

7-14Arjen Bultsma

Kijkend in de spiegel van onze gemeenschappelijke zending.

Vic. drs. Arjen Bultsma is vicaris van Bisdom Groningen-Leeuwarden en pastoor van de H. Titus Brandsmaparochie in Bolsward en omstreken. Hij is tevens voorzitter van de Katholieke Vereniging voor Oecumene. In zijn inleidende bijdrage aan het symposium ‘Één kerk, één missie’ op 14 november 2025 in Nieuwkuijk belichtte hij de thematiek vanuit het perspectief van de oecumene.

16-22Laetitia van der Lans

Eén kerk, één missie: Oefenplaatsen voor een synodaal-missionaire kerk.

Drs. Laetitia van der Lans is theoloog en zet zich in voor synodaliteit en de positie van vrouwen binnen de kerk. In haar inleidende bijdrage aan het symposium ‘Eén kerk, één missie’ op 14 november 2025 in Nieuwkuijk belichtte zij de thematiek vanuit het perspectief van de synodaliteit.

23-32Norbert Schnell

Vruchten van de Heilige Geest: Missionaire Parochie, Synodale Kerk en Oecumene

Vic. dr. Norbert Schnell is vicaris-generaal van Bisdom Breda en pastoor van de paochie H. Maria Magdalena aldaar. In zijn inleidende bijdrage aan het symposium ‘Eén kerk, één missie’ op 14 november 2025 in Nieuwkuijk belichtte hij de thematiek vanuit het perspectief van de missionaire parochie.

34-36Mgr. Hans van den Hende

Een reflectie vanuit kerkbestuurlijk perspectief

Mgr. dr. Hans van den Hende is bisschop van Bisdom Rotterdam, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie en referent voor de oecumene. Vanuit zijn positie reflecteert hij op de thematiek van de studiedag.

38-41Mirjam Spruit, Tim Schilling

Een reflectie vanuit het Centrum voor Parochiespiritualiteit (CPS)

Drs. Mirjam Spruit-Borst en Dr. Tim Schilling werken voor het Centrum voor Parochiespiritualiteit, dat parochies bijstaat bij vragen rond parochievernieuwing. Het centrum maakt deel uit van de samenwerkende organisaties die de jaarlijkse Conferentie Missionaire Parochie organiseren. Mirjam Spruit en Tim Schilling reflecteren vanuit die positie op de lezingen van de studiedag.

42-45Coen Wessel

Een reflectie vanuit de oecumene

Ds. drs. Coen Wessel is predikant in de Protestantse Kerk in Nederland en algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland. Vanuit zijn oecumenische betrokkenheid reflecteert hij op dit gesprek in de Rooms-katholieke kerk.

46-49Mgr. Dick Schoon

Episcopale ervaringen uit een synodale kerk

Mgr. dr. Dirk Jan Schoon is bisschop van Bisdom Haarlem van de Oud-Katholieke Kerk in Nederland. Vanuit de ervaringen van de Oud-Katholieke Kerk reflecteert hij op de bijdragen aan de studiedag.

Perspectief

Perspectief is een theologisch tijdschrift van de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Het dient de oecumenische dialoog met verdiepende bijdragen. Daarbij wil het zowel beginnende als ervaren theologen een podium bieden. Ook worden er bijdragen aan symposia en conferenties gepubliceerd. Het tijdschrift verschijnt gewoonlijk viermaal per jaar.