Katholieke Vereniging voor Oecumene

Athanasius & Willibrord

'Hij preekte, hij leerde altoos...' Predikantenportretten uit vijf eeuwen

038a14bDe herdenking van het begin van de Reformatie in 2017 nadert snel. Op talloze manieren wordt ook in Nederland de geschiedenis van vijf eeuwen protestantisme in herinnering gebracht. Een bijzondere en originele bijdrage is het boek 'Hij preekte, hij leerde altoos...' van dr. Jan Peter Schouten, emeritus-predikant van de Protestantse gemeente te Naarden en specialist op het gebied van de interreligieuze dialoog. Met dit boek laat hij zien dat hij ook een bekwaam kerkhistoricus en een begenadigd verteller is.

Voor het schrijven van dit boek heeft Schouten uitvoerig onderzoek gedaan naar predikanten uit zijn eigen voorgeslacht. Zijn zoektocht bracht hem terug tot vóór het begin van de Reformatie. Alle predikanten die geportretteerd worden zijn, op één uitzondering na, rechtstreekse voorouders van hem.

9200000038475240Dat geldt ook voor de eerste in de reeks, de getrouwde pastoor Reijner Joosten van Brakel (1489/90 - ca. 1567), die vóór zijn priesterwijding al gehuwd was (wat hij bij de wijding waarschijnlijk verheimelijkte voor de bisschop) en die samen met zijn vrouw Catelijne in 1525 naar Rome reisde om zijn zaak als gehuwd priester te bepleiten. Hoewel hun huwelijk in Rome erkend werd, bleef Reijnier van Brakel na zijn terugkeer omstreden. De katholieke historicus R.R. Post kwalificeerde hem als 'een bedrieger en een deugniet'. Schouten tekent aan dat de band met Rome voor de Brakelse pastoor nog veel betekende. Zijn sympathie gaat echter vooral naar Catelijne die zich zowel bij de top van de kerk als bij het grondvlak in Brakel sterk maakte voor de officiële erkenning van hun huwelijk. Dat was in de context van het begin van de zestiende eeuw hoogst opmerkelijk.

Voor de tien predikanten die daarna in het boek voor het voetlicht komen, was de band met Rome niet meer van belang. Hun leven staat in het teken van de opbouw en ontwikkeling van de gereformeerde gemeenten in verschillende plaatsen van ons land. De Hervorming leidde tot een nieuw kerkelijk ambt waarin de verkondiging van het Woord centraal staat. De situaties waren echter verschillend en niet altijd gemakkelijk. Het maakte wel wat uit of de predikant werkzaam was in Holland (Delft) of in het katholieke Twente (Almelo) of Brabant (Deurne en Lommel).

De titel van het boek, ontleend aan de versregels die de auteur vond op de achterkant van een portret van de 17-e eeuwse predikant Gualterus Kolff, verwoordt wat predikanten door de eeuwen heen verbond:

                                  "Hij Preekt', hij leerd', altoos den Mensch 't Genaverbond.
                                  Dat als een Heijlfonteyn quam vloeyen uyt sijn Mond."

Het zijn mooie, levendige portretten met veel aandacht voor de achtergrond, de persoonlijke ontwikkeling, de opvattingen en talenten van iedere predikant. Ze geven bovendien inzicht in de verschillende stromingen en de richtingenstrijd binnen het protestantisme vanaf de 17e eeuw alsook in de verwevenheid van de kerk met de overheid. De verhouding tot andere kerken komt nauwelijks aan de orde. Dat doet beseffen hoe jong de oecumenische beweging nog is.

'Hij preekte, hij leerde altoos...' Predikantenportretten uit vijf eeuwen, Jan Peter Schouten. Uitgeverij Verloren 280 pp, € 29,- isbn/issn: 978-90-8704-511-1 geïllustreerd in zwart-wit

Volledige Agenda >



 

30
sept
Grote Kerk Den Bosch
Dit seizoen wordt er weer een nieuw leerhuis gehouden. In deze vijftiende aflevering van Bēt Drāshā – Oosters christelijk Leerhuis komen de Griekse kerkvaders aan de orde. De titel van Bēt Drāshā

15
okt
Zoom
“Hoe welkom is de vreugdebode die over de bergen komt aangesneld, die vrede aankondigt en goed nieuws

21
okt
Grote Kerk Den Bosch
Dit seizoen wordt er weer een nieuw leerhuis gehouden. In deze vijftiende aflevering van Bēt Drāshā – Oosters christelijk Leerhuis komen de Griekse kerkvaders aan de orde. De titel van Bēt Drāshā

05
nov
Jozefkerk Oss
De algemene ledenvergadering van de Katholieke Vereniging voor Oecumene wordt gehouden op vrijdag 5

05
nov
Jozefkerk Oss
Op 15 november 2021 gaat onze stafmedewerker Oosterse Kerken. drs. Leo van Leijsen, met welverdiend

 

 

Laatste lezersreacties:

  • Joma Hollaardt zei Meer
    Interessant stuk. Nu begrijp ik de essentie van Pinksteren. Ja , in een huwelijk krijgt eenheid... dinsdag 20 april 2021
  • Martine zei Meer
    Hallo hoe gaat het met jullie? zondag 07 maart 2021
  • Geert van Dartel zei Meer
    Beste Richard, het zullen online lezingen zijn. De bijeenkomsten duren ook niet langer dan een uur... vrijdag 19 februari 2021
  • Geert van Dartel zei Meer
    Beste Hans, ik zag u inderdaad vertrekken. Het geluid was bepaald niet optimaal, maar het hing er... maandag 15 februari 2021
Inloggen


 

 

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door een
bijdrage van de Commissie Projecten in Nederland (PIN)
van de Nederlandse Religieuzen (KNR).


 

 

 

Katholieke Vereniging voor Oecumene
Emmaplein 19D 5211 VZ 's-Hertogenbosch
T:  073-7370026   M: 

KvK 51477351 - RSIN 809400698
IBAN-nummer:  NL97 INGB 0000 8019 19
IBAN-nummer:  NL73 INGB 0001 0876 28 

 

LogoWebsiteANBI