Dag 5: Anglican Centre en Friezenkerk

Anglican Centre

Buslijn 64 voerde ons op zaterdagochtend weer richting het Capitool, vanwaar we per pedes apostolorum onze weg vonden naar het imposante Palazzo Dorian Pamphilj. Dankzij de oecumenische inzet van de laatste prinses van die naam werd na het Tweede Vaticaans Concilie  in een aantal vertrekken van haar paleis het Anglican Centre gevestigd. De directeur van dit centrum is niet alleen de vertegenwoordiger van de aartsbisschop van Canterbury bij de Heilige Stoel, maar hij geeft ook leiding aan zijn kleine bureau die op diverse manieren de dialoog en samenwerking tussen de wereldwijde Anglican Communion en de Rooms-Katholieke Kerk helpt bevorderen.

We werden ontvangen door bisschop Anthony Ball, die we de avond daarvoor hoorden preken in het avondgebed van de San Egidio gemeenschap. De bisschop, die voor zijn priesterwijding als Brits diplomaat in het Midden-Oosten heeft gewerkt, vertelde dat het zijn eerste preek in het Italiaans was geweest. Onze ontmoeting begon in de kleine kapel met het gesproken ochtendgebed volgens de ritus van de Kerk  van Engeland. Aan het daaropvolgende kringgesprek namen ook een priester van de anglicaanse kerk van Nigeria en zuster van de Episcopal Church van de USA deel. De aanwezigheid van deze gesprekspartners maakte direct al iets duidelijk over de niet gemakkelijke situatie binnen de Anglican Communion. De conservatieve Kerk van Nigeria heeft geen kerkelijke gemeenschap meer met de meer progressieve kerk van de  USA, omdat die laatste niet alleen vrouwen, maar mensen in een relatie met iemand van hetzelfde geslacht tot alle ambten wijdt.

Ons gesprek ging daardoor niet alleen over het werk van het Centre in Rome, maar voor een belangrijk deel ook over de vraag wat de keuze van bisschop Sarah Mullally tot aartsbisschop van Canterbury betekent voor de eenheid binnen de Anglicaanse wereld. Een aantal kerken – met name in Afrika – heeft te kennen gegeven dat zij haar niet erkennen als ereprimaat en gezicht en spreekbuis van de Anglican Communion. In de komende maanden zal duidelijk worden hoe de Anglican Communion met deze spanning omgaat en of er een vorm van eenheid bewaard kan blijven of dat er een scheuring ontstaat. De spanningen binnen de Anglican Communion over de wijding van vrouwen en over ethische vragen leven op een of andere manier ook binnen de Romana en dat maakt dat daarbinnen natuurlijk ook met bijzondere aandacht hierna gekeken wordt. Kan er eenheid in verscheidenheid bestaan omdat men elkaar toch als zusters en broeders in de ene Heer Jezus Christus erkent op basis van het gezamenlijke geloof zoals verwoord in de geloofsbelijdenis van Nicea, wanneer men op sommige punten Schrift en Traditie verschillend begrijpt? Of kan eenheid in de Kerk alleen bestaan als verschillen van inzicht niet worden aanvaard en alleen de visie van een groep of mening door allen gedeeld moet worden?

Oecumene in de Friezenkerk

Na ons bezoek aan het Anglican Centre stond een vrije middag op het programma. Velen van onze groep “deden” nog een aantal kerken. Ik zelf bleef in het Palazzo Doria om in de Galleria, het museum, de zeer grote en prachtige verzameling schilderijen en andere kunstwerken te bewonderen (bezoekt u Rome: doen!). Tegen vijf uur had ieder van onze groep de trappen naar de kerk van de Friezen, vlak bij de collonade van de Sint Pieter beklommen. In deze kerk van de Nederlandse rooms-katholieke gemeenschap in Rome wordt jaarlijks in de Week van gebed voor eenheid een gebedsdienst voor de eenheid gehouden. Onze oecumenische delegatie verleende daaraan dit jaar een bijzonder accent.

Om hier samen met een kleine groep Romeinse  Nederlanders in onze eigen taal te zingen en te bidden was een mooie ervaring. Antoine Bodar, de rector van de Friezenkerk was de voorganger en hield de overweging naar aanleiding van het thema van de bidweek “Een van Geest in zijn licht”. Hij benadrukte dat de eenheid van  geest moet bestaan in de eenheid in Christus. De voorbeden werden vanuit de koorbanken uitgesproken door leden van onze groep: Oud-Katholieke Kerk, Evangelische Broedergemeente, Orthodoxe Kerk, Leger des Heils, Protestantse Kerk Nederland, Pinkstergemeente en Rooms-Katholieke Kerk. Zo samen in al onze veelkleurigheid bidden voor kerk en wereld was een bijzonder moment. Ik vond het jammer dat deze veelkleurigheid niet zichtbaar was gemaakt door het samen binnenkomen van de voorbidders, waarvan een aantal in liturgische kleding, en dat de voorbeden niet achter de lezenaar werden gedaan. Dat zou voor iedereen in de kerk de eenheid in verscheidenheid naar mijn gevoel des te meer voelbaar hebben gemaakt.

Bij het verlaten van de kerk speelde de organist Sander Evers een stuk van Couperin dat indrukwekkend door de ruimte klonk. In de Titus Brandsmazaal bij de kerk ontmoetten we met een drankje leden van de Friezenkerk, de rector had andere verplichtingen en kon daarbij niet aanwezig zijn. Het hierop volgende kringgesprek beperkte zich tot het van onze zijde iets te vertellen over de oecumenische situatie in Nederland en van de zijde van onze gastgevers over de oecumenische  roeping en praktijk van de Friezenkerk. Tot verdieping van het gesprek kwam het niet door tijdgebrek. Dat kon gedeeltelijk worden goed gemaakt, doordat een aantal leden van de Friezenkerk samen met ons gingen eten en er aan tafel een geanimeerde uitwisseling van ervaringen, verwachtingen en hoop plaats had. Al met al was ook deze zaterdag weer een dag met blijvende indrukken in onze daaraan zo rijke week.

Tekst: Wietse van der Velde, priester van de Oud-Katholieke Kerk.
Foto’s: Jan Weevers