Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene Januari 2009 (Wk 4) - Nummer 90
Uit de Vereniging
Tijdschrift Pokrof
gaat 57e jaargang in
Lokaal
Gebedsweek voor de Eenheid opent met viering in Rotterdam
Wat beweegt je? Oecumenische ontmoeting van bisdom en classis in Den
Bosch
Ontmoeting van de kapittels van de aartsbisdommen van Utrecht
Nederland
Oecumenelezing over de betekenis van de dooperkenning voor de eenheid
van de Kerk
Demonstratie Kopten in
Amsterdam
Jongerenbijeenkomst Taizé in 2010 naar Rotterdam
Aandacht voor het
Palestijns lijden
Remonstranten vieren
400-jarig bestaan
Protestanten actiever dan
katholieken
Europees
Paus bezoekt Romeinse
synagoge op Dag van het Jodendom
Driekwart Turkse
Christenen voelt zich bedreigd
Irinej nieuwe
patriarch Servisch-Orthodoxe Kerk
Rechtbank
wijst kathedraal van Nice toe aan Moskou
Antwerpse
bisschop lid pauselijke oecumeneraad
Wereldwijd
Positie christenen
Midden-Oosten zelden zo beroerd
Tips en
Agenda
Leesgroep ‘Oecumene &
Oosters Christendom'
Boekpresentatie ZELEM – Cahier voor religieuze reflexies in
Joods-Historisch Museum
Eredienstvaardig - Lezing
en Presentatie Oecumenisch Leesrooster 2010-2013
Tijdschrift Pokrof gaat
57e jaargang in
Eind januari verschijnt het nieuwe nummer van Pokrof, het tijdschrift
over Oosterse Kerken, christenen en culturen. Pokrof is een initiatief
van de paters Kapucijnen dat dateert uit 1953. Pokrof wordt gemaakt door
een onafhankelijke, oecumenisch samengestelde redactie onder leiding van
hoofdredacteur Dolf Langerhuizen. In het nieuwe nummer schrijft Bert
Groen (Graz) over de officieuze dialoog tussen oosters-orthodoxen en
rooms-katholieke theologen die eind 2009 in Kiev heeft plaatsgevonden.
Pater Arno Burg a.a geeft een boeiend historisch overzicht van de
ontmoeting met het oosters christendom van Emmanuel d’Alzon, de stichter
van de congregatie der Assumptionisten, die dit jaar 200 jaar geleden
werd geboren. In een korte oecumenische schets tekent Paul
Brenninkmeijer een bijzondere vrouw en een bijzondere icoon. Een
meditatie over de figuur van de profeet Jona voert ons in de
spiritualiteit van de oriëntaalse christenen. Gerrit Steunebrink geeft
een momentopname van de schuchtere veranderingen ten goede van de
laatste tijd in de relaties tussen Turken, Koerden en christelijke
Armeniërs in Zuid-oost-Turkije, en Josephien van Kessel doet verslag van
de ontmoeting tussen kerk en stadssamenleving in het kader van het
35-jarig jubileum van de Russisch-orthodoxe Nikolaasparochie te
Amsterdam. De recensies van twee boeken over kerkvaders sluiten de
artikelen van deze editie af. Een jaarabonnement op Pokrof kost
€ 17,50.
Een los nummer kost € 3,-- ex. verzendkosten. Abonnementen en losse
nummers zijn te bestellen via
secretariaat@oecumene.nl.
Lokaal
Gebedsweek voor de
Eenheid opent met viering in Rotterdam
Met een gebedsdienst en een maaltijd in de gemeenschap van de Scots
International Church in Rotterdam werd op zondag 17 januari de
internationale gebedsweek voor de eenheid van christenen in Nederland
geopend. De Scots International Church is een protestantse kerk die al
vanaf de 1643 eeuw in Nederland gevestigd is. De gemeenschap van de
Scots International Church heeft zich in de afgelopen decennia
ontwikkeld tot een veelkleurige internationale christelijke gemeenschap
die tientallen nationaliteiten herbergt met een grote Afrikaanse
inbreng. De gemeenschap wordt geleid door de Schotse predikant Robert
Calvert die ook voorging in de dienst op 17 januari. Vertegenwoordigers
van de Raad van Kerken en de Evangelische Alliantie lazen het samen
hoofdstuk 24 van het Lucasevangelie. Jongeren van de Evangelische
Alliantie die de avond tevoren aan de gebedswake hadden deelgenomen,
gingen voor in gebed. Hun gebed ging vooral uit naar de slachtoffers van
de aardbeving in Haïti. Ds. Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van
de Raad van Kerken, preekte over het thema van de gebedsweek: ‘Jij bent
mijn getuige’. In zijn preek ging hij in op de Bijbelse betekenis van
het woord ‘getuige’ en op de bijzondere relatie van christenen tot
Jeruzalem.
Wat
beweegt je? Oecumenische ontmoeting van bisdom en classis in Den Bosch
Voor de tweede keer organiseerden
het bisdom ’s-Hertogenbosch en de classis Den Bosch van de PKN een
oecumenische ontmoeting in de Gebedsweek voor de Eenheid. De bijeenkomst
begon met een vesperviering in de St. Jan. Voorgangers waren ds. E.
Scheenstra, mgr. A. Hurkmans, en mgr. J. van Burgsteden. De bijeenkomst
werd daarna voortgezet in de Grote Kerk van de Protestantse gemeente.
Prof. dr. E. Borgman en oud-minister prof. dr. C. Veerman hielden daar
een inleiding over het thema van de gebedsweek. Borgman verwoordde als
opdracht voor de kerk in de seculiere cultuur ‘zich te blijven verzetten
tegen het cynisme’. De kracht van de kerk is dat zij kan volhouden waar
anderen het opgeven. De dubbele waarheid van het Christusmysterie is dat
zijn dood niet het einde is van zijn boodschap dat het Koninkrijk van
God nabij is én dat deze nabijheid de gestalte aanneemt van lijden en
dood en zo uitnodigt tot bekering én vergeving van zonden aanzegt.’ De
kerken hebben de opdracht om hiervan geloofwaardig te getuigen. Ze
moeten hun gezamenlijke missie boven hun identiteit stellen, betoogde
Borgman.
Veerman signaleerde in zijn bijdrage een groot verlies aan reputatie en
gezag van de kerkelijke instituten. Hij pleitte voor bescheidenheid in
het doen van kerkelijke uitspraken. De prioriteit zou eerder moeten
liggen bij de vorming en de toerusting van de gelovigen die in de
samenleving de stem van kerk kunnen zijn. In onze samenleving spant het
er om: technologie is niet voldoende en het is niet alleen de materie
die telt. Volgens Veerman staat onze samenleving voor een geestelijke en
morele heroriëntatie op de zin van ons bestaan. Daar liggen kansen voor
de kerken. Vanuit de kern van het christelijk geloof is het de opdracht
van christenen om zoutend zout in de samenleving te zijn.
Ontmoeting van de kapittels van de aartsbisdommen van Utrecht
In de gebedsweek voor de eenheid
vond er in Utrecht een ontmoeting plaats tussen de kapittels van het
Rooms-Katholieke en Oud-Katholieke Aartsbisdom Utrecht. Onderwerp van
gesprek was het onlangs gepubliceerde rapport ‘Kerk en Kerkelijke
Gemeenschap’ van de internationale dialoog tussen beide kerken. Volgens
een bericht in het dagblad Trouw van 22 januari jl. was het een
geanimeerde bijeenkomst die in een vriendelijke sfeer is verlopen. In
gesprek ging het onder andere over de betekenis en de rol van de paus in
de Kerk en over de beide Mariadogma’s. De ontmoetingen tussen de
kapittels (adviesraden) vinden iedere twee jaar plaats.
Nederland
Oecumenelezing
over de betekenis van de dooperkenning voor de eenheid van de Kerk
De Leuvense oecumenicus prof. dr.
P. de Mey sprak in de jaarlijkse oecumenelezing van de Raad van Kerken
over de betekenis van de wederzijdse dooperkenning voor de eenheid van
de Kerk. In zijn lezing ging hij uitvoerig in op het
rooms-katholieke engagement sinds het Tweede Vaticaans Concilie en op
recente oecumenische documenten met betrekking tot de wederzijdse
dooperkenning. Ervan uitgaande dat de wederzijdse dooperkenning tevens
de erkenning impliceert van het ecclesiale karakter van de betrokken
gemeenschappen, analyseerde De Mey in zijn betoog vanuit het perspectief
van de verschillende kerkelijke tradities de reikwijdte van de
wederzijdse dooperkenning. Hier treedt een verschil aan het licht tussen
enerzijds de positie van de katholieke kerk die aan het herstel van de
volledige kerkelijke gemeenschap een aantal essentiële theologische en
kerkordelijke voorwaarden verbindt en anderzijds de kerken uit de
Reformatie die als criterium hanteren dat de kerk daar te vinden is waar
het Woord van God waarachtig wordt verkondigd en waar de sacramenten op
geldige wijze worden bediend. Overbrugging van dit verschil is moeilijk
zolang kerken op hun uitgangspunt insisteren. Dat neemt niet weg dat er
over de betekenis van de doop binnen de brede oecumenische beweging een
grote mate van consensus bestaat en dat er veel mogelijkheden zijn om
daar concreet gestalte aan te geven. In reactie op de lezing werd naar
voren gebracht dat er bij de Raad van Kerken twee kerkgenootschappen
zijn (Quakers en het Leger des Heils) die geen sacrament van de doop
kennen, maar een verinnerlijkte vorm van de opname in het Lichaam van
Christus aanhangen. Prof. dr. Olaf de Vries verwoordde de visie van de
baptisten voor wie de doop een persoonlijke beslissing is en het begin
van een groeiproces. Mgr. J. van Burgsteden, bisschop-referent voor de
oecumene, die het onderwerp van de wederzijdse dooperkenning opnieuw op
de agenda van de Raad van Kerken heeft geplaatst, legde uit waarom hij
wederzijdse dooperkenning zo belangrijk vindt. Hij raakte er sterk van
doordrongen tijdens de oecumenische assemblee in Sibiu (2007). De doop
geeft ons het kindschap Gods over landsgrenzen en kerkgrenzen heen. De
assemblee in Sibiu deed de aanbeveling om de betekenis van de doop voor
de eenheid van de Kerk opnieuw te doordenken en op die manier de
oecumene te bevorderen. De Raad van Kerken in Nederland heeft daarom een
commissie Doop(v)erkenningen gevormd die in de loop van 2011 hierover
een rapport zal uitbrengen. De tekst van P. de Mey en een impressie van
de bijeenkomst zijn te vinden op de site
www.raadvankerken.nl
Demonstratie Kopten
in Amsterdam
Opgeschrikt door de aanslag op 6 januari op Koptische kerkgangers in de
Egyptische stad Nag Hammadi waarbij zeker
6 mensen om het leven,
organiseerde de Koptische gemeenschap in Nederland op 16 januari in
Amsterdam een protestmars tegen het geweld en de discriminatie van
christenen in Egypte. Er namen ca. 2000 Kopten aan de demonstratie deel.
De toespraak van de heer Magdy Ramzy op de Dam en de verklaring van de
Koptische gemeenschap in Nederland over de voortdurende schending van de
godsdienstvrijheid en de mensenrechten in Egypte zijn te vinden op de
website van de Raad van Kerken in Nederland (www.raadvankerken.nl).
De Kopten in Nederland roepen de kerken in Nederland op hun solidariteit
met de Egyptische christenen zichtbaar te maken.
Mgr. J. Punt van Haarlem-Amsterdam heeft in een brief aan de Koptische
gemeenschap ‘zijn afschuw en verdriet’ uitgesproken over de aanslag van
6 januari. In de brief schrijft de bisschop onder meer: ‘Het feest van
de Geboorte van onze Verlosser is bij uitstek een moment van vrede, en
deze aanslag betekent een brute schending van de nacht ‘toen heel de
wereld in vrede verkeerde’ zoals het Romeinse Martelarenboek het
uitdrukt.’ De bisschop zegt zijn gebed toe om sterkte en troost voor de
slachtoffers en nabestaanden van deze ramp, om vrede voor onze
christelijke broeders en zusters in Egypte en over de hele wereld en om
een geest van respect en inzicht die de harten van de aanvallers kan
vermurwen en genezen”. De Koptisch Orthodoxe Kerk is lid van de Raad van
Kerken in Nederland en heeft zes parochies in Nederland.
Jongerenbijeenkomst
Taizé in 2010 naar Rotterdam
De oecumenische gemeenschap Taizé komt in 2010 op uitnodiging van de
Rooms-Katholieke en Protestantse Kerk naar Rotterdam voor de jaarlijkse
Europese samenkomst voor jongvolwassenen. De bijeenkomst vindt plaats
van 28 december 2010 tot 1 januari 2011. Naar schatting zullen ca 30.000
jongeren tussen kerst en nieuwjaar de havenstad bezoeken. De
jongerendagen bieden een unieke kans om de spiritualiteit van Taizé in
Nederland bekendheid te geven. Taizé organiseert al 32 jaar ontmoetingen
tussen kerst en nieuwjaar voor jongvolwassenen (17 - 35 jaar) in grote
steden in Europa. In 2008 vond de bijeenkomst plaats in Brussel, in 2009
was de ontmoeting in Poznan (Polen).
Bisschop van Luyn, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie,
en scriba Plaisier van de Protestantse Kerk in Nederland reageerden
opgetogen op het besluit van de gemeenschap om naar Nederland te komen.
Bisschop van Luyn: “Geweldig dat Taizé de ontmoeting in Nederland wil
houden voor zoveel jongeren. Het zal hen steunen in hun geloof en in de
gesprekken met jongeren uit heel Europa.” Scriba Plaisier wees op de
betekenis voor gemeenten en parochies in Nederland: “De ontmoeting zal
een belangrijke impuls betekenen voor de opbouw van de plaatselijke
kerken: vooraf, tijdens en na afloop van dit event.”
Ter voorbereiding op de bijeenkomst zullen twee broeders van Taizé vanaf
begin maart door Nederland reizen.
Van 2 tot 6 maart 2010 zijn
ontmoetingen en gebedsbijeenkomsten gepland in Zwolle, Den Bosch,
Utrecht, Roermond en Hengelo. Taizé is een internationale, oecumenische
broederschap die in 1940 is gesticht door Roger Schutz in Frankrijk.
Taizé is de naam van het kleine dorp waar de gemeenschap zich heeft
gevestigd in Bourgondië. De gemeenschap richt zich in het bijzonder op
jongeren. Jaarlijks trekken ruim 100.000 jongeren naar Frankrijk om een
week in Taizé te verblijven. Nadere informatie over Taize:
http://www.taize.fr
Nadere informatie initiatief in Nederland:
http://www.taizeinnederland.nl
Aandacht voor het
Palestijns lijden
Op 11 december 2009 presenteerde een aantal Palestijnse christenen te
Bethlehem het document: ‘Het uur van de waarheid: een woord van geloof,
hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden.’ De opstellers
van dit document vertegenwoordigen diverse kerken en kerkelijke
organisaties uit het Midden-Oosten. Met hun noodkreet vragen de
Palestijnse christenen de internationale gemeenschap op te komen voor
vrede en gerechtigheid, want zo stellen zij, op dit moment wordt vooral
geprobeerd de crisis in de Palestijnse gebieden te beheersen, maar er
wordt niet gezocht naar een blijvende oplossing voor de lange termijn.
De opstellers noemen hun oproep een zogenaamd Kairos-document. Het
Griekse woord kairos betekent ‘tijd’ of ‘het juiste moment’. Het idee is
een – bijbels geïnspireerd – woord te spreken op een cruciaal moment.
Het bekendste Kairos-document dateert van 1985. Zwarte Zuid-Afrikaanse
theologen daagden toen de kerken uit stelling te nemen tegen de
apartheid. Op 22 december werd de Nederlandse vertaling van het
Kairos-document door Palestijnse kerkleiders aan hun Nederlandse
collega’s aangeboden in de Domkerk in Utrecht (Bron: Doopsgezind.nl).
Remonstranten
vieren 400-jarig bestaan
De Remonstrantse Broederschap viert dit jaar haar 400-jarig bestaan. Op
14 januari 1610 stelden Leidse theologen een eerste ontwerp op van een
bezwaarschrift dat de basis vormt voor het remonstrants gedachtegoed. Om
de herdenking luister bij te zetten werden op de dag van de
Remonstrantie in het Museum Catherijneconvent in Utrecht twee uitgaven
gepresenteerd: een eenmalige glossy Arminius en een boek over de
geschiedenis van de remonstranten. De eerste exemplaren werden
uitgereikt aan Simin Rafati (islamitisch theoloog), rabbijn David
Lielienthal (voorbanger in de liberaal joodse gemeente in Amsterdam) en
ds. Jan Offringa (Op goed gerucht).
Hoofdthema van de glossy is de scheiding tussen rekkelijken en preciezen.
Remonstranten beschouwen zichzelf als rekkelijken. Arminius raakte in
het begin van de 17e eeuw in conflict met de Nederlandse kerk over
theologie van de uitverkiezing. Arminius verdedigde een gedeeltelijke
vrije wil, wat in strijd was met de genadeleer van Calvijn. Na de dood
van Arminius op 19 oktyober 1609 organiseerden zijn volgelingen zich
onder leiding van hofpredikant Johannes Uytenbogaert en dienden een
bezwaarschrift of Remonstrantie in bij de burgerlijke overheid. De
ondertekenaars, remonstranten genoemd, pleitten voor een rekkelijk
christendom en wensten bescherming van de overheid tegen de aanvallen
van de precieze calvinisten. De rekkelijke remonstranten werden
uiteindelijk in 1619 uit de kerk gezet. De Remonstrantse Broederschap is
tegenwoordig een kleine kerk met ongeveer 6000 leden. (Bron: IKON).
Protestanten
actiever dan katholieken
Procentueel gezien hebben de Protestantse Kerk, de Oud-Katholieke Kerk
en de Remonstrantse Broederschap de beschikking over veel meer
vrijwilligers dan de Rooms-Katholieke Kerk. De vrijwilligers van deze
drie kerken verzetten ook nog eens meer werk dan de rooms-katholieke
vrijwilligers. Dit bleek uit het kaski-rapport ‘de kerk telt’ dat
tijdens de start van de actie Kerkbalans werd gepresenteerd.
De Rooms-Katholieke Kerk telt rond de 4,2 miljoen leden. 5,6% hiervan
doet vrijwilligerswerk voor de kerk. Dat is een veel kleiner aantal dan
bij de Protestantse Kerk. Deze kerk telt rond de 1,8 miljoen leden
waarvan iets meer dan 200.000 vrijwilligers, wat overeenkomt met 11,3%.
De kleine Oud-Katholieke Kerk heeft de beschikking over 710
vrijwilligers: ongeveer 12% van het totale ledental. Absolute topper is
de Remonstrantse Broederschap: 16,4% van haar leden doet
vrijwilligerswerk voor de kerk.
Rooms-katholieke vrijwilligers besteden gemiddeld zo’n 7 uur per maand
aan vrijwilligerswerk, tegenover 8 uur per maand door protestanten.
Protestantse gemeenten bieden ook meer sociale activiteiten aan dan
rooms-katholieke parochies. Zo worden in 97% van de alle gemeenten
geregeld ouderen en zieken bezocht. In parochies is dat 91%. Grotere
verschillen zien we bij financiële hulpverlening: in 59% van de
gemeenten is men hier actief mee ten opzichte van 36% van de parochies.
Ook geven gemeenten veel meer hulp bij relatieproblemen (50 om 20%).
Opmerkelijk is ook dat protestantse gemeenten veel meer doen aan vorming
en toerusting van gemeenteleden (35% van de gemeenten ten opzichte van
18% van de parochies).
Het rapport ‘De kerk telt’ bevat daarnaast de conclusie dat de
waarde van de sociale en culturele inzet van de protestantse gemeenten
en rooms-katholieke parochies 400
miljoen euro per jaar bedraagt. (bron: Ikon)
Europees
Paus bezoekt Romeinse
synagoge op Dag van het Jodendom
Paus Benedictus XVI werd op 17
januari zeer hartelijk ontvangen in de Grote Synagoge van Rome. Het was
het tweede bezoek van een paus aan deze synagoge. Paus Johannes Paulus
II bezocht de synagoge van Rome bijna 24 jaar geleden. Na bezoeken aan
de synagogen van Keulen en New York was dit het derde bezoek van de
Duitse paus aan een synagoge. In zijn toespraak ging paus Benedictus in
op het gemeenschappelijk erfgoed van joden en christenen. Op grond van
de gezamenlijke erkenning van de Tien Geboden kunnen en dienen joden en
christenen gezamenlijk op te komen voor God, het leven en het gezin. De
paus noemde de Tien Geboden een ‘ grote ethische code’ voor de hele
mensheid.
In zijn toespraak tot de paus zei de voorzitter van de Joodse
gemeenschap van Rome, Riccardo Pacifici, dat dit bezoek ‘een belangrijk
teken is niet alleen vanuit een religieus perspectief, maar bovenal
vanwege het effect dat het mogelijk kan hebben op de civiele samenleving.’
Pacifici sprak waarderende woorden voor de ‘moedige positie’ van de paus
ten aanzien van de immigratie. Over de Holocaust sprak hij eerst vanuit
zijn persoonlijk herinnering. Zijn vader, Emanuele Pacifici, is dankzij
het convent van de zusters van de H. Martha in Florence daaraan ontkomen.
Zo waren er duizenden katholieken die joden geholpen hebben ‘zonder
daarvoor iets terug te vragen’, aldus Riccardo Pacifici. In deze context
noemde hij het stilzwijgen van paus Pius XII ‘een gemiste kans die moed
en hoop had kunnen geven aan degenen die op de vlucht waren voor
uitroeiing’. Pacifici sloot zijn toespraak af met de oproep de dialoog
tussen joden en christenen voort te zetten (Bron: Zenit).
Driekwart Turkse
Christenen voelt zich bedreigd
Drie van de vier Grieks-orthodoxe
christenen in Turkije vrezen dagelijks voor hun veiligheid. Dit blijkt
uit een onderzoek in het Turkse dagblad Cymhuriyet. Bijna 40% van de
ondervraagde christenen zei dat ze “constant” in de zorgen zitten om hun
veiligheid. Verder gaf 38% aan “vaak” bang te zijn. Deze maand
ondervroeg het bevolkingsonderzoeksinstituut AKAM 820 Oosters-orthodoxe
christenen in Istanboel en Izmir. Van de ondervraagde christenen zei 68%
ervan overtuigd te zijn dat de Turkse overheid hen niet mag en hen het
liefst ziet uitsterven. Volgens officiële Turkse cijfers zijn er nog
2.000 tot 3.000 Grieks-orthodoxen in Turkije. Tot aan de Eerste
Wereldoorlog bestond bijna de helft van de bevolking van de hoofdstad
van het toenmalige Osmaanse Rijjk uit Oosters-orthodoxe christenen.
Als politieke eis vraagt bijna de helft van de ortodoxen de heropening
van het priesterseminarie van Halki, dat veertig jaar geleden van
overheidswege gedwongen werd de deuren te sluiten. Zij vrezen voor
uitsterven van hun gemeenschap als deze priesteropleiding niet open
gaat. Ook hechten zij eraan dat het Oecumenisch Patriarchaat, onder
leiding van Bartholomeos I, erkend wordt door de Turkse Staat. (Bron:
katholieknederland.nl)
Irinej nieuwe
patriarch Servisch-Orthodoxe Kerk
De bisschoppen van de
Servisch-Orthodoxe Kerk hebben bisschop Irinej Gavrilovic tot patriarch
gekozen. Dat heeft het patriarchaat, dat in Belgrado is gevestigd,
meegedeeld. Hij volgt patriarch Pavle op die in november op 95-jarige
leeftijd overleed. Irinej (79) wordt de 45ste patriarch van de
Servisch-Orthodoxe Kerk. Hij wordt beschouwd als voorstander van
vernieuwing van de kerk, waarbij ongeveer elf miljoen mensen binnen en
buiten Servië zijn aangesloten. Irinej Gavrilovic werd op 28 augustus
1930 geboren in het dorp Vidovi ten zuiden van Belgrado. Na zijn
priesteropleiding werd hij monnik in een klooster in de buurt van de
Servische hoofdstad. Van 1959 tot 1968 was hij leraar aan de
priesteropleiding van zijn kerk in Prizren. Van 1971 tot 1974 was hij
rector van die opleiding. Sinds 1975 is Gavrilovic bisschop van Nis.
Sindsdien heeft hij vele kerken in zijn bisdom laten restaureren. (Bron:
katholieknederland.nl)
Rechtbank
wijst kathedraal van Nice toe aan Moskou
Een rechtbank in het Zuid- Franse
Nice heeft beslist dat de Sint-Nicolaas kathedraal van Nice eigendom is
van de Russische federatie. Daarmee komt een einde aan een lange
juridische strijd tussen de Russische Staat en een plaatselijke
godsdienstige vereniging. Het langdurig gebruik van de kathedraal door
de vereniging schept geen eigendomsrecht, stelt de rechtbank. De
rechtbank heeft bepaald dat ook alle kunstwerken die zich in de
kathedraal bevinden eigendom worden van Rusland. De advocaat van de
vereniging overweegt beroep aan te tekenen tegen het vonnis. Hij
begrijpt niet waarom de vereniging, die de kathedraal al tachtig jaar
gebruikt, niet beschouwd zou worden als eigenaar. De woordvoerder van de
Russische ambassade in Parijs verklaarde inmiddels de beslissing van de
rechtbank toe te juichen. De kathedraal van Nice werd in het begin van
de twintigste eeuw gebouwd door Nicolaas II, de laatste Russische tsaar.
De Sint- Nicolaas kathedraal is het grootste orthodoxe gebouw buiten
Rusland. Jaarlijks komen er meer dan 100.000 bezoekers over de vloer.
Het conflict heeft ook een kerkpolitieke achtergrond. De orthodoxen van
Nice hebben zich al lang geleden onder de hoede gesteld van het
patriarchaat van Constantinopel. Zij beschuldigen de Russische regering
ervan te streven naar meer macht voor de patriarch van Moskou (Bron:
rknieuws.net/nrc)
Antwerpse
bisschop lid pauselijke oecumeneraad
Paus Benedictus XVI heeft de
Antwerpse bisschop Johan Bonny benoemd tot lid van de
Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid der Christenen.
De bisschop van Antwerpen en referent voor de dialoog met de andere
kerken was van 1997 tot zijn bisschopswijding in 2009 staflid van de
Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid der Christenen. Daar
werkte hij nauw samen met kardinaal Walter Kasper. De bisschop beschikt
vooral over een grote deskundigheid inzake de dialoog met de
oosters-orthodoxe Kerken. Mgr. Johan Bonny is geboren in Oostende op 10
juli 1955. Op 20 juli 1980 werd hij tot priester gewijd en in 1982 werd
hij professor en archivaris aan het Grootseminarie van Brugge. Hij was
directeur van diezelfde afdeling van 1985 tot 1991 en geestelijk
directeur van 1991 tot 1997.
In 1997 verhuisde Johan Bonny naar Rome. Daar werd hij verantwoordelijk
voor de oecumenische relaties tussen de
Rooms-Katholieke Kerk en de oosters-orthodoxe Kerken, hoofdzakelijk in
het Midden-Oosten. Hij nam deel aan theologische dialogen met onder meer
de Koptische, de Syrische, de Armeense, de Malankaarse Kerk en met de
Assyrische Kerk. Ook verzorgde hij de relaties tussen de Raad en een
aantal gemeenschappen of bewegingen, zoals Taizé en de Arkgemeenschap. (Bron:
katholieknederland.nl)
Wereldwijd
Positie christenen
Midden-Oosten zelden zo beroerd
De christelijke gemeenschappen in het Midden-Oosten hebben er zelden zo
beroerd voorgestaan als in 2010. Dat concludeert een Amerikaanse
kerkelijke delegatie na een inventarisatiereis door het Nabije Oosten
ter voorbereiding op de door de paus aangekondigde Bisschoppensynode
voor het Midden-Oosten, zo bericht AsiaNews vandaag. De christelijke
bevolking van de Levant neemt af in kwantitatieve en kwalitatieve zin.
Volgens de onderzoekers raakt het publiek gewend aan de vele
moeilijkheden waar met name de Libanese christenen voor staan. Oorlog,
gewapende Palestijnen, het arsenaal van Hezbollah, de verdeeldheid onder
christenen, economische armoede, werkeloosheid en de voortdurende groei
van de islam in regering en leger noemen zij als oorzaken waarom vele
christenen het land verlaten. Onder leiding van de apostolisch nuntius
was eerder een ontmoeting tussen de Amerikaanse delegatie en de
maronitische bisschoppensynode. Recente cijfers van het Maronitische
Centrum voor Documentatie en Onderzoek, gepubliceerd in het Libanese
dagblad
L’Orient-Le Jour, tonen aan dat het aantal christenen de
afgelopen decennia is gedaald van meer dan de helft naar
35 procent van
de bevolking. Dit komt niet alleen door emigratie, maar ook door
het lage geboortecijfer onder christenen van 1,8 kinderen per vrouw
(lager dan het Nederlandse gemiddelde, red.). Daarmee is Libanon wel nog
steeds het Arabische land met het grootste christelijke
bevolkingsaandeel ter wereld. De burgeroorlog mag dan voorbij zijn, in
vredestijd zorgen sensatiezucht van de media, hedonisme en
commercialisering voor “moreel verval”. Dat constateerden de patriarchen
en katholieke bisschoppen in hun algemene vergadering van 9-14 december
2009. Ze zien het als een voorname interne reden voor de daling van het
christelijke gehalte van hun land. Als externe factor noemen de
maronitische bisschoppen niet alleen islamisering, maar ook de invloed
van het Westen. Dat zou zich meer om de veiligheid van Israel en om de
olievoorraden bekommeren dan om het welzijn van de Arabische christenen.
Aan het hoofd van de Amerikaanse missie staat mgr. Gerard Kicanas,
vice-president van de Bisschoppenconferentie van de Verenigde Staten en
van origine Libanees. De bisschop wordt onder anderen begeleid door
medewerkers van Catholic Relief Services (CRS), een voor Libanezen
belangrijke Amerikaanse charitatieve organisatie. De missie ging vijf
dagen door Libanon en vervolgens door Israël, de Westelijke Jordaanoever
en Jordanië. (Bron: katholiek Nederland.nl)
Agenda
Leesgroep ‘Oecumene &
Oosters Christendom'
In deze leesgroep gedurende de
eerste helft van 2010 zal het boek ‘Zuiver lezen’ van Wim Reedijk ons
uitgangspunt zijn. Deze protestantse theoloog en predikant deed studie
naar de lectio divina bij enkele (oosterse) kerkvaders: bij de
woestijnvader Nestoros zoals verwoord door de kerkelijke auteur
Cassianus, maar ook bij Origenes en Augustinus. Verder gaat Reedijk in
op de lectio divina volgens enkele recente en hedendaagse katholieke
auteurs en confronteert hij tevens deze leeswijze met de moderne
Bijbeluitleg. Aanmelding: vóór maandag 1 februari 2010 bij: Katholieke
Vereniging voor Oecumene, Biltstraat 121, 3572 AP Utrecht, 030-2326907,
secretariaat@oecumene.nl.
Boekpresentatie ZELEM – Cahier voor religieuze reflexies in
Joods-Historisch Museum
Aan deze bundel werkten o.a. mee:
dr. Kees den Biesen, dr. Marcus van Loopik, dr. Marcel Poorthuis,
Sajidah Abdus Sattar, rabbijn dr. Kineret Sittig. Rabbijn Sittig zal een
inleiding houden over de betekenis van het religieuze denken in de
moderniteit op woensdag 10 februari om 15.00 uur in het Joods Historisch
Museum, Nieuwe Amstelstraat 1, Amsterdam.
Eredienstvaardig - Lezing
en Presentatie Oecumenisch Leesrooster 2010-2013
Op 19 maart houdt prof. dr. Bart
Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije
Universiteit, een lezing over de herontdekking van Paulus. Dr. Roel
Bosch, voorzitter van de werkgroep Oecumenisch Leesrooster en
eindredacteur van het tijdschrift De Eerste Dag zal het Oecumenisch
Leesrooster voor de komende jaren presenteren. Ook worden er diverse
workshops gegeven. De bijeenkomst vindt plaats in de Bergkerk, Dr.
Abraham Kuyperlaan 2, 3818 JC Amersfoort.
Kosten € 15 te voldoen aan de zaal. Voor inlichtingen:
klaastouwen@tiscali.nl