Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene November 2009 (Wk 47) - Nummer 88
Uit de Vereniging
Algemene Ledenvergadering
Studiebijeenkomst
'Getuigen van Christus'
Lokaal
Raad van Kerken in
Deventer tegen kraakwet
Nederland
Nationale synode in de
steigers
Beraadgroep
Samenlevingsvragen gestart
NZR en EZA
introduceren Nederlandse Zendingsprijs
Europees
Bijzondere regeling voor Anglicaanse priesters voor opname in R.K. Kerk
Viering van 10 jaar Gemeenschappelijke verklaring over de
Rechtvaardigingsleer
Hoofd
protestantse kerk Duitsland tegen intercommunie
Katholiek-orthodoxe dialoog
Russische Kerk schort banden met Duitse protestanten op
Servische patriarch Pavle
overleden
Wereldwijd
Kopten en moslims in conflict
Na Chambésy juni 2009
Syrische christenen bij
Pro Oriente
Tips en
Agenda
Studiebijeenkomst over dialoograpport Oud-katholieke en Rooms-katholieke
Kerk
Studiemiddag over de visie van hindoes en christenen op burgerschap
Bajesbrevier,
inspiratie vanuit het gevang
Minke de Vries, Christen zijn vandaag. Monastieke inspiratie
Suzanne van der Schot, De minnaar, de monnik
en de rebel, dagelijks leven met Jezus Christus
Algemene Ledenvergadering
Op vrijdag 6 november jl. vond in
’s-Hertogenbosch de Algemene Ledenvergadering van de vereniging plaats.
Tijdens de vergadering heeft het bestuur verantwoording afgelegd voor
het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. De vereniging wordt al
meerdere jaren geplaagd door financiële zorgen. Deze problemen zijn nog
niet opgelost. De begroting voor het komend jaar is nog niet rond. De
vereniging is naarstig op zoek naar middelen om de begroting voor het
komend jaar sluitend te maken.
Tijdens de jaarvergadering kozen de leden mevrouw dr. Hanneke Arts-Honselaar
in het bestuur van de vereniging.
Hanneke Arts-Honselaar heeft twee jaar bij de vereniging gewerkt op het
gebied van voorlichting en publiciteit. Zij is gepromoveerd in de
theologie en heeft in het afgelopen jaar onderzoeksprojecten gedaan voor
de Rechtenfaculteit en de het Dominicaans Studiecentrum. Daarvoor heeft
zij pastoraal werk gedaan voor dak en thuislozen en was zij
beleidsmedewerker aan de faculteit geesteswetenschappen in Tilburg.
Studiebijeenkomst
‘Getuigen van Christus’
In aansluiting op de
jaarvergadering vond ’s middags een redelijk bezochte studiebijeenkomst
plaats over het thema ‘Getuigen van Christus’. Er werden drie visies op
missie gepresenteerd. In onze samenleving signaleert hulpbisschop mgr.
dr. E. de Jong een toenemende intolerantie voor evangelisatie. Maar
leiden ook katholieken zelf niet aan een ‘antimissionair syndroom’?
Pater Van Rossum sprak over het navolgen van Jezus, ‘liefst bij de
uitgestotenen tot aan de randen van de aarde’. Arnold van Heusden,
directeur van De Evangelische Alliantie, benadrukte de noodzaak van het
oecumenisch gesprek tussen protestanten en katholieken over zending en
missie. In het komend nummer van rkk.nl verschijnt een uitvoerige
impressie van de studiebijeenkomst.
Lokaal
Raad van Kerken in
Deventer tegen kraakwet
De Raad van Kerken in Deventer staat
kritisch ten opzichte van de initiatiefwet die kraken wil verbieden.
Jantsje Sick, vertegenwoordiger van de Raad, heeft dat naar voren
gebracht bij de ontmoeting van de Overijsselse Raad van Kerken. Michael
Geuzendam overhandigde namens de krakersbeweging een rapport over het
kraken in Nederland aan Klaas van der Kamp, secretaris van de landelijke
Raad van Kerken. Sick vroeg bij die gelegenheid om als landelijke Raad
Deventer te steunen, omdat de wet de krakers criminaliseert en geen
verbetering brengt in de woonsituatie. Van der Kamp zegde toe de vraag
aan het moderamen van de Raad voor te leggen, hoewel tot nu toe het
moderamen zich terughoudend opstelt in deze kwestie en zichzelf de vraag
stelt of het tot de prioriteiten van de landelijke Raad van Kerken
behoort. Er waren zes plaatselijke raden van kerken aanwezig bij de
bijeenkomst in Heino op woensdag 11 november. Zij besloten gezamenlijk
om een doorstart te geven aan de provinciale Raad van Kerken in
Overijssel. De plaatselijke raden willen elkaar éénmaal per jaar
ontmoeten rond een thema en een uitwisseling van ervaringen. Als bindend
thema denkt men aan een spirituele, inspirerende invalshoek. Diverse
plaatselijke raden gaven een doorkijkje in hun activiteiten. Borne heeft
goede ervaringen met solidariteitsmaaltijden. In Zwolle werkt men aan
verbreding van het oecumenisch platform met christelijk-gereformeerden
en nederlands-gereformeerden. Raalte maakt zich sterk voor een goed
bestuurlijk engagement onder de oecumene. Rijssen heeft een oecumenisch
koor met meer dan vijftig participanten. In Goor zijn oecumenische
zangconcerten met toelichtingen bij de teksten. Deventer bracht het
eerder genoemde verzoekschrift in om aandacht te besteden aan de
krakersbeweging (bron: Raad van Kerken).
Nederland
Nationale synode in de
steigers
Vorig jaar lanceerde de oud-preses ds.
G. de Fijter van de Protestantse Kerk in Nederland het idee een
nationale synode van álle protestantse kerken in Nederland te
organiseren. Half oktober presenteerde ds. De Fijter concrete plannen.
‘Het doet ons pijn dat de eenheid in Christus onder ons gebroken is,
onzichtbaar haast. Daar kunnen we niet in berusten.’ Met die
openingswoorden werd in Utrecht de eerste stap gezet naar de nationale
synode die volgend jaar moet plaatsvinden. Op initiatief van De Fijter
is er een achtkoppige stuurgroep gevormd. De leden komen uit diverse
protestantse stromingen, van remonstranten tot gereformeerde gemeenten.
De Hersteld-Hervormde Kerk heeft inmiddels voor de uitnodiging bedankt.
Als reden wordt onder verwijzing naar de Synode van Dordt opgegeven dat
het voor hen onverteerbaar is dat ook de remonstranten bij de synode
betrokken worden. De Rooms-katholieke en Oud-katholieke Kerken zijn niet
uitgenodigd voor deze nationale synode. De woordvoerder van de
Bisschoppenconferentie liet desgevraagd weten dat de Rooms-katholieke
Kerk wellicht in de rol van waarnemer bij de synode aanwezig zou kunnen
zijn. (bron: Trouw; rkk.nl)
Beraadgroep
Samenlevingsvragen gestart
De beraadgroep Samenlevingsvragen van
de Raad van Kerken is woensdag 11 november van start gegaan. De
beraadgroep is een denktank voor de Raad van Kerken op het gebied van de
maatschappelijke en sociale vragen. De eerste vijf leden zijn vanuit de
kerken voorgedragen. Het betreft envoy Wim Kanis (Leger des Heils), prof.
dr. George Molenkamp (Rooms-Katholieke Kerk), ir. Jan Schaake (Genootschap
der Vrienden, Quakers), drs. Kees Tinga (Protestantse Kerk in Nederland)
en dr. Greetje Witte – Rang (Basisbeweging). De komende weken zal de
groep nog verder worden aangevuld. De Raad heeft drie denkkamers, die
belangrijke vraagstukken voor de oecumene analyseren, ordenen en waar
nodig naar buiten brengen. Er is een beraadgroep Geloven en Kerkelijke
Gemeenschap voor het onderlinge geloofsgesprek van de kerken. Er is een
beraadgroep Interreligieuze ontmoeting voor het gesprek met andere
religies. En er is de nu gestarte beraadgroep Samenlevingsvragen. In een
eerste verkenning van thema's kwamen onder meer items naar voren als
sociale gerechtigheid en duurzaamheid. Onder de thematische paraplu van
de beraadgroep functioneren ook vier werkgroepen en projectgroepen; de
werkgroep Kerk en Milieu, de werkgroep Vluchtelingen, de werkgroep Arme
Kant van Nederland en de werkgroep Just Peace. De thema's zijn sterk
verwant met wat ooit het conciliair proces heette: gerechtigheid, vrede
en heelheid van de schepping.
NZR en EZA
introduceren Nederlandse Zendingsprijs
In het kader van de viering van honderd
jaar wereldzendingsconferentie (1910-2010) loven de Evangelische
Zendingsalliantie (EZA) en de Nederlandse Zendingsraad (NZR) de
Edinburghprijs (Bronzen Baobab) uit. EZA en NZR willen hiermee aandacht
vragen voor inspirerende missionaire initiatieven. Er is veel gebeurd
sinds de wereldzendingsconferentie van Edinburgh 1910. Zending is van en
naar alle continenten gevloeid. Het zwaartepunt van het christendom ligt
niet langer in het westen. Het lichaam van Christus is overal ter wereld
te vinden in vele gestalten. De tijd van missie is echter niet voorbij:
overal staat de kerk voor nieuwe uitdagingen. Wat is zending in deze
nieuwe situatie, in de 21e eeuw? Welke werkwijzen verdienen navolging?
Initiatieven en projecten kunnen tot 15 januari 2010 worden voorgedragen.
Daarna nomineert een vakkundige jury de drie meest inspirerende
inzendingen. In het eerste kwartaal van 2010 brengen de deelnemers van
EZA en NZR hun stem uit over deze drie initiatieven. Tijdens de viering
van honderd jaar zendingsconferentie op de pinksterconferentie Opwekking
2010 – deze viering wordt gezamenlijk gedragen door de Stichting
Opwekking, Samen Kerk in Nederland (SKIN), de Raad van Kerken (RvK), de
Evangelische Alliantie (EA), de Evangelische Zendingsalliantie (EZA) en
de Nederlandse Zendingsraad (NZR) – wordt bekend gemaakt welke van de
drie inzendingen bekroond wordt met het Bronzen Baobab beeldje. Ook
ontvangen de drie meest inspirerende initiatieven een geldbedrag ter
stimulering en versterking. Adri Veldwijk, Evangelische
Zendingsalliantie (EZA) www.eza.nl ,
info@eza.nl , (0342) 46 21 98 Wilbert
van Saane, Nederlandse Zendingsraad (NZR)
www.zendingsraad.nl,
nzr@zendingsraad.nl, (030) 880
17 60
Europees
Bijzondere regeling voor Anglicaanse priesters voor opname in R.K. Kerk
In antwoord op een lang bestaand
verlangen van Anglicaanse priesters heeft de r.-k. kerk een regeling
vastgesteld die het voor Anglicaanse priesters mogelijk maakt om met
behoud van hun eigen tradities en gebruiken de volledige gemeenschap met
de Katholieke Kerk te herstellen. De aangekondigde regeling die voorziet
in de oprichting van een personele ordinariaten heeft tot veel reacties
geleid. Kritische stemmen zien er een nieuwe vorm van Romeinse
uniëringsdrift in. De gezamenlijke verklaring van de Anglicaanse
aartsbisschop Rowan Williams en de Rooms-katholieke aartsbisschop
Nichols die bij de bekendmaking van deze regeling werd uitgegeven, maakt
echter duidelijk dat deze bijzondere regeling ingebed is in het
voorgaande proces van oecumenische toenadering tussen beide kerken: ‘De
constitutie is een verdere erkenning van de aanzienlijke overeenkomst in
geloof, leer en spiritualiteit tussen de katholieke kerk en de
anglicaanse traditie. Zonder de dialoog van de afgelopen veertig jaar
zou deze erkenning niet mogelijk zijn geweest, noch zou de hoop op een
volledige zichtbare eenheid zijn gevoed. In dit opzicht is deze
apostolische constitutie een gevolg van de oecumenische dialoog tussen
de katholieke kerk en de anglicaanse gemeenschap.’ Eind november vindt
er een ontmoeting plaats tussen paus Benedictus en de primaat van de
Anglicaanse Kerk, aartsbisschop Rowan Williams.
Viering van 10 jaar Gemeenschappelijke verklaring over de
Rechtvaardigingsleer
Op 31 oktober 1999 werd in Augsburg door
kardinaal Walter Kasper namens de pauselijke Raad voor de Eenheid en dr.
Ishmael Noko, algemeen secretaris van de Lutherse Wereldfederatie, de
gemeenschappelijke verklaring over de Rechtvaardigingsleer ondertekend.
Deze mijlpaal in de oecumenische toenadering tussen katholieken en
protestanten werd op 31 oktober 2009 met een symposium gevierd.
Kardinaal Kasper verweerde zich tegen de klaagzang dat de oecumene
stilstaat. Sinds de ondertekening zijn er zeker terugslagen en
irritaties geweest, maar ook paus Benedictus XVI hecht grote waarde aan
de oecumene. De gemeenschappelijke verklaring is de uitkomst van een
proces van 50 jaar en tevens het uitgangspunt voor verdere gesprekken.
Kasper sprak zijn teleurstelling uit over het feit dat in Duitsland van
de resultaten van de oecumenische dialoog nauwelijks nota genomen is. De
feestrede in Augsburg werd gehouden door emeritus-hoogleraar prof. dr.
Eberhard Jüngel. Hierbij riep hij de kerken op minder met zichzelf bezig
te zijn. Wil de oecumene slagen dan is dat noodzakelijk. Zonder
‘Selbstvergessenheit’ blijft de overeenkomst over de
rechtvaardigingsleer praktisch zonder gevolgen, aldus Jüngel.
Hoofd
protestantse kerk Duitsland tegen intercommunie
Het nieuwe hoofd van de Evangelische
Kirche in Deutschland (EKD), Margot Käßmann, is tegen intercommunie. Dat
zegt ze in de Leipziger Volkszeitung. Op dit moment is een oecumenische
viering van de eucharistie op theologische gronden niet mogelijk.
Käßmann: “Dan moet men ook niet ergens achteraf [gezamenlijke] missen of
stiekeme avondmaalsvieringen gaan houden.” Volgens Käßmann, die vorige
week werd gekozen tot raadsvoorzitter van de EKD, moeten protestanten en
katholieken de huidige grenzen accepteren. Voordat er sprake kan zijn
van gezamenlijke viering van de eucharistie/het avondmaal, moeten er
“geduldig oecumenische gesprekken worden gevoerd”. De protestantse
bisschop hoopt het nog mee te maken dat ze officieel met een katholiek
avondmaal kan vieren. (bron: Katholieknederland.nl)
Katholiek-orthodoxe dialoog
Op 16 oktober startte in Paphos, op het
eiland Cyprus, een nieuwe gespreksronde van de katholiek-orthodoxe
theologische dialoogcommissie. Aan de bijeenkomst namen katholieke en
orthodoxe theologen deel. De co-voorzitters die de gesprekken leidden,
waren metropoliet John Zizioulas van Pergamon en kardinaal Walter
Kasper, voorzitter van de
Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid der Christenen.
Net als bij de sessie te Ravenna (oktober 2007) stond het primaat van de
bisschop van Rome tijdens de eerste eeuwen van het christendom centraal.
Van de orthodoxe leden was alleen de afgevaardigde van de
Bulgaars-orthodoxe Kerk afwezig. Bij de ontmoeting op Cyprus waren ook
de Russische leden van de commissie aanwezig. In Ravenna twee jaar
geleden verliet de Russisch-orthodoxe delegatie van het patriarchaat
Moskou de vergadering. Ze protesteerde daarmee tegen de aanwezigheid van
de Orthodoxe Kerk van Estland. Deze kerk was uitgenodigd door het
Oecumenische Patriarchaat van Constantinopel, die de kerk autonoom had
verklaard. Dit tegen de zin van het patriarchaat van Moskou die deze
autonomie niet erkent en onder wiens jurisdictie een andere Orthodoxe
Kerk in Estland bestaat. Er zou een overeenkomst bereikt zijn tussen de
patriarchaten van Moskou en Constantinopel. Bij de plek waar de
bijeenkomst werd gehouden was er een protest van radicale orthodoxen
tegen de dialoog, dat zo fel was dat de bijeenkomst tijdelijk moest
worden onderbroken. De politie arresteerde twee monniken van het
klooster Stavrovounio op het eiland en vier Cypriotische orthodoxe leken.
Na afloop van de bijeenkomst werd een gezamenlijk communiqué uitgegeven.
Daarin werd gewag gemaakt van de voortgaande studie van het thema, een
belangrijk en heikel onderwerp tussen de twee kerken, en van de planning
van een nieuwe bijeenkomst in 2010. (Bron: zenit.org).
Russische Kerk schort banden met Duitse protestanten op
De Russisch-Orthodoxe Kerk schort de
banden met de grote protestantse federatiekerk in Duitsland op. Dat
meldt het persbureau EPD. Reden is de verkiezing van bisschop Margot
Käßmann, een gescheiden vrouw, tot leider van de Duitse kerk. Volgens de
Russische Kerk is een vrouwelijke bisschop “in tegenspraak met
evangelische principes”. Eind vorige maand werd bisschop Margot Käßmann
van Hannover verkozen tot raadsvoorzitter van de Evangelische Kirche in
Deutschland (EKD). Zij volgde bisschop Wolfgang Huber op. De
festiviteiten, eind november, die het 50-jarige jubileum van de
oecumenische dialoog tussen de Duitse protestanten en de orthodoxe
kerken markeren, vormen volgens de Russische aartsbisschop Hilarion in
de krant Kommersant het einde van diezelfde dialoog. De laatste
beslissing inzake kerkelijke betrekkingen ligt echter bij patriarch
Kirill van Moskou. Volgens de perschef van het departement voor externe
betrekkingen van de Russisch-Orthodoxe Kerk is de verkiezing van een
gescheiden vrouw tot kerkleider de oorzaak van het stuklopen van de
dialoog tussen beide kerken. Volgens de zegsman kunnen er op dit moment
geen officiële betrekkingen meer bestaan tussen de kerken en zal er
gezocht moeten worden naar andere communicatievormen. Ook protestantse
christenen in Rusland zijn ongelukkig met de keuze. Volgens de
secretaris-generaal van de Evangelisch-Lutherse Kerk in Rusland is de
keuze voor Käßmann “tekenend voor de crisis binnen de westerse cultuur”.
(Bron: katholieknederland.nl)
Servische patriarch Pavle
overleden
Pavle, sinds 1990 Pavle hoofd van
de Servisch-Orthodoxe Kerk, overleed op zondag 15 november in Belgrado
op 95-jarige leeftijd aan een hartstilstand. Na de bekendmaking van het
nieuws door de Servische staatstelevisie luidden alle kerkklokken in het
land, waar 85 procent van de 7,4 miljoen inwoners lid is van de
Orthodoxe Kerk. President Tadic zei in een reactie dat Pavle "een van
die mensen was die alleen al door er te zijn de gehele natie bijeenhield".
Het staatshoofd voegde eraan toe dat het overlijden van de patriarch ook
voor hemzelf een verlies is, omdat hij de kerkleider vaak raadpleegde
alvorens hij belangrijke beslissingen moest nemen. Volgens Tadić werd
Pavle door zowel de Orthodoxe Kerken als door de paus van Rome
gerespecteerd.
Gojko Stojcevic werd in 1948 monnik en nam de kloosternaam Pavle ('Paulus')
aan. In de jaren vijftig studeerde hij Nieuwe Testament en
liturgiewetenschap in Griekenland. In 1957 werd hij benoemd tot bisschop
van Raska-Prizren (Kosovo). Pavle werd op 1 december 1990 gekozen tot
aartsbisschop van Pec, metropoliet van Belgrado-Karlovac en patriarch
van Servië. Pavle leidde de Servische kerk tijdens het uiteenvallen van
Joegoslavië in de jaren negentig. Hem werd toen verweten dat hij niet
optrad tegen radicale bisschoppen en priesters die het Servisch
nationalisme voedden. Bij tijd en wijlen verleende hij steun aan
president Slobodan Milošević. Later verklaarde hij zichzelf echter
solidair met de democratische beweging. In 1997 liep hij zelfs mee in
een demonstratie tegen Milošević, die in 2000 ten val kwam. Pavle was
een uiterst sober levend mens. Het reisde met het openbaar vervoer omdat
hij het bezit van een auto te luxe vond. Onder het merendeel van de
geestelijkheid en de gelovigen was hij geliefd. Hij werd beschouwd als
de vertegenwoordiger van de gematigde vleugel van de Servisch-Orthodoxe
Kerk. (Bron: katholieknederland.nl)
Wereldwijd
Kopten en moslims in conflict
Moslims en christenen zijn
zaterdag 24 oktober jl. in het zuiden van Egypte met elkaar op de vuist
gegaan. Aanleiding voor het geweld is de moord op een koptische
christen wiens zoon een relatie met een moslima zou hebben. De vader,
de kopt Henry Atallah, werd op 18 oktober in het zuidelijke dorp
Attaleen in zijn auto doodgeschoten. Volgens de politie waren geruchten
dat Atallah's zoon intieme foto's zou hebben genomen van zijn
islamitische vriendin de aanleiding voor de moord. Vier familieleden van
het meisje werden opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij de moord.
Toen bekend werd gemaakt dat het voorarrest van de verdachten zou worden
verlengd, braken er zaterdag gevechten uit tussen moslims en christenen.
Zo'n tien procent van de Egyptenaren bestaat uit koptische christenen,
voor de rest is vrijwel iedereen moslim. De spanning tussen
radicaliserende moslims en christenen in het land neemt toe. De meeste
conflicten vinden plaats in dorpen waar de moderniteit en de traditie op
elkaar botsen. Moslimextremisten slaan daar munt uit, uit jaloezie op
christenen die het vaak economisch beter doen. (Bron:
www.katholieknederland.nl)
Na Chambésy juni 2009
Er zijn vele reacties gekomen op een
nieuw plan tot nieuwe bestuursstructuren in de oosterse Orthodoxie, met
name in de diaspora. Van 6 tot 12 juni jl. werd de Vierde Preconciliaire
Panorthodoxe Conferentie gehouden in het Centrum van het Oecumenisch
Patriarchaat te Chambésy-Genève. Chambésy is een stadje in Zwitserland,
waar een belangrijk centrum van het oecumenisch patriarchaat van
Constantinopel is gevestigd. Dit centrum bestaat naast het zogeheten
Phanar, de officiële residentie van de patriarch in de wijk Fener in het
Turkse Istanboel. Gedelegeerden van de veertien autocefale kerken over
de wereld kwamen in Chambésy bijeen om met name te praten over te maken
‘Operation Rules’ in de mondiale oosterse Orthodoxie. De aanzet tot de
bijeenkomst en zijn gespreksonderwerp was al gegeven op de ‘Synaxis van
de Hoofden van alle Orthodoxe Kerken’ die een groot jaar geleden werd
gehouden in het Phanar (10-12 oktober 2008).
Motief voor wat inmiddels ‘Chambésy’ tout court is gaan heten, was het
“verlangen om spoedig te komen tot een helen van alle anomalieën die
zijn ontstaan door historische omstandigheden en pastorale eisen. ”
Denken we hierbij aan verschillende jurisdicties in één regio,
bijvoorbeeld in Nederland al 6 à 7, terwijl de orthodoxe ecclesiologie
in principe uitgaat van de oudchristelijke regel van één bisschop in één
geografisch afgebakend gebied.
‘Chambésy 2009’ stelt voor om “bisschoppelijke assemblees” te gaan
vormen voor elke regio. Er is door ‘Chambésy’ een indeling gemaakt van
twaalf regio’s wereldwijd. Deze ‘bisschoppenassemblees’ in die twaalf
regio’s moeten gaan functioneren als (bestuurlijk) lichaam van eenheid
in elke regio. Alle regionale canonieke oosters-orthodoxe bisschoppen
zullen daarin dan zitting hebben, met als voorzitter steeds de
vertegenwoordiger van de oecumenisch patriarch, de primus inter pares
onder zijn mede-hoofden van kerken.
De laatste maanden is er wereldwijd in de oosters-orthodoxe kerken
gereflecteerd en gereageerd op ‘Chambésy’. Met name in de Verenigde
Staten waar een belangrijke oosters-orthodoxe geloofsgemeenschap bestaat
- letterlijk en figuurlijk ‘verdeeld’ over verschillende jurisdicties en
etnische groeperingen -, liet men zich horen via
bisschoppenvergaderingen, weblogs en artikelen. De Permanente
Conferentie van Canonieke Orthodoxe Bisschoppen in de twee Amerika’s (SCOBA)
kwam bijeen voor een speciale sessie op 25 september jl. en wijdde haar
hele vergadering aan ‘Chambésy 2009’.
Onder degenen die reageren, roept met name de belangrijke plaats die aan
de oecumenisch patriarch in de voorgestelde regulering wordt toebedeeld,
vragen op. De Amerikaan George Michalopulos, een prominente orthodoxe
leek, bekritiseert in een lang artikel op internet de officiële positie
van Constantinopel in dezen (www.aiusa.org),
zoals verwoord door één van zijn vertegenwoordigers, archimandriet
Elpidophoros, en door bisschop John Zizioulas, ook ressorterend onder
Constantinopel en voorzitter van ‘Chambésy 2009’. ‘Chambésy’ zou
Constantinopel een plaats toekennen die gebaseerd is op de realiteit van
een voorbije Byzantijnse wereld, is een van Michalopoulos’ kritiekpunten,
en niet op die van vandaag.
Ook anderen hebben vragen. Zo vraagt op 5 oktober vader Ted Bobosh,
priester van de Orthodox Church in America zich bij voorbeeld op zijn
weblog (frted.wordpress.com) af wat je bedoelt als je Constantinopel de
‘moederkerk’ noemt, en of dat idee eigenlijk wel orthodox is. ‘Chambésy
2009’ zal hoe dan ook de komende jaren in grote mate bepalend worden
voor hoe de oosterse Orthodoxie internationaal georganiseerd wordt.
Syrische christenen bij
Pro Oriente
Op zondag 10 november eindigde in Wenen
een meerdaagse conferentie van Pro Oriente over het Syrische christendom.
Vertegenwoordigers van de vele Syrische kerken in de wereld, van
verscheidene confessies (katholiek, orthodoxe e.a.), als ook
specialisten op het gebied van het Syrisch christendom waren aanwezig.
Belangrijke hedendaagse thema’s waren godsdienstvrijheid, religieus
pluralisme en de exodus van christenen uit hun traditionele regio’s in
het Oosten. Het samen bespreken van onderwerpen van zowel historische
als actuele aard versterkt de band tussen deze kerken en bevordert de
onderlinge oecumene. Naast de officiële voordrachten zijn met name de
gesprekken in de wandelgangen van groot belang. Niet iedere
hoogwaardigheidsbekleder kan even frank en vrij over zijn eigen regio en
de situatie van de christenen daar spreken, dit vanwege het politieke
systeem thuis, met name als het midden-oosterse landen betreft. Bij de
mondelinge toelichting op de voordrachten op papier alsook in de marge
van de conferentie was dit wel mogelijk. De voormalige
Assyrisch-apostolische bisschop Bawai Soro, die jarenlang een trouw
deelnemer aan deze oecumenische gesprekken was, maar door de synode van
zijn kerk werd afgezet, was niet aanwezig. Dit omdat zijn huidige
positie niet duidelijk is. De zaak Bawai Soro ligt gevoelig tussen de
Assyrisch-apostolische Kerk van het Oosten en de Rooms-katholieke Kerk,
omdat de afgezette bisschop zeer verregaande pro-katholieke ideeën
koesterde, een van de redenen (naast andere) waarom hij afgezet zou zijn.
De oecumene tussen de Syrische kerken onderling, waaronder de katholieke,
is er overigens doorgaans één met een meer ontspannen atmosfeer dan die
tussen de oosters-orthodoxen en de rooms-katholieken.
Tips en Agenda
Studiebijeenkomst over dialoograpport Oud-katholieke en Rooms-katholieke
Kerk
Op zaterdag 28 november 2009 organiseren
de Katholieke Vereniging voor Oecumene en het Oecumeneberaad van de
Oud-katholieke Kerk van Nederland een bijeenkomst waarop de Nederlandse
vertaling van het eindrapport van de Internationale dialoog tussen de
Oud-Katholieke en de Rooms-Katholieke Kerken gepresenteerd wordt. De
bijeenkomst van 13.30 tot 17.45 uur vindt plaats in de Getrudiskapel/In
de Driehoek in Utrecht. Voor meer informatie:
www.oecumene.nl.
Studiemiddag over de visie van hindoes en christenen op burgerschap
Op woensdag 2 december organiseert het
Centrum IIMO in samenwerking met de Contactgroep Hindoes-Christenen van
de Raad van Kerken in Nederland in Utrecht een studiemiddag over de
visie van hindoes en christenen op burgerschap. Sprekers: prof. dr.
Ruben Gowricharn (hindostaanse hoogleraar sociale cohesie en
transnationale vraagstukken verbonden aan de Universiteit van Tilburg)
en prof. dr. Gerrit de Kruijf (protestantse hoogleraar systematische
theologie verbonden aan de Protestantse Universiteit te Leiden.). 2
december 2009, 13.30 – 16.45 uur Utrecht.
Bajesbrevier,
inspiratie vanuit het gevang
Wie meer wil weten over het leven in een
gevangenis of huis van bewaring, krijgt nu de kans om daarover te lezen.
Gevangenispastores Renilde van Wieringen en Walther Burgering hebben een
boekje geschreven met de pakkende titel “Bajesbrevier”. Op 14 november
wordt het gepresenteerd in een speciale gebedsviering in het huis van
bewaring Wolvenplein in Utrecht. Katholieke gedetineerden krijgen het
gratis via hun pastor aangeboden.
Informatie en contact: Walther Burgering, Burgerbos@caiway.nl of (06) 29
562 865.
Minke de Vries, Christen zijn vandaag. Monastieke inspiratie
Zuster Minke de Vries, Nederlandse van
oorsprong, was gedurende dertig jaar lang de bezielende priorin van de
oecumenische protestantse gemeenschap van Grandchamp (Zwitserland). In
dit boek vertelt zij vanuit haar persoonlijke ervaring over het
monastieke leven. Uitgeverij Lannoo 2009.
Suzanne van de Schot, De minnaar, de monnik en de rebel, dagelijks leven
met Jezus Christus
Het boek is het resultaat van een
zoektocht naar de betekenis van Jezus. Van der Schot (1973) is er door
haar frisse benadering en concrete voorbeelden in geslaagd een brug te
slaan tussen de evangelieverhalen en het leven van alledag.