Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene maart 2009 (Wk 13) - Nummer 82 Printversie
Uit de Vereniging
Studiekring 'Wezen
en zending van de Kerk'
Leerhuis Beth Drasha bij Syrisch Orthodoxen
Vita-icoon op reis door Nederland
Lokaal
Plaatselijke
raden van kerken bijeen in Rotterdam
Nederland
Bisschoppen over kredietcrisis
Syrisch-orthodoxe kerk lid van CIO
Priesterwijding Hildo Bos
Bulgaren op straat
Europees
Christenen belijden schuld
Nieuwe
leden Congregatie Oosterse Kerken
Roemeens-orthodoxen tegen biometrisch paspoort
Wereldwijd
Lutherse bisschoppen ondergaan HIV-test
Pauls onder de indruk van
Afrika
Tips en
Agenda
Studiemiddag Global Christian Forum
Ontmoetingsdag
Landelijk Oecumenisch Platform
Studiekring ‘Wezen
en zending van de Kerk’
Onder leiding van dr. Ton van Eijk en dr. Hans
Kronenburg vond bij de vereniging in maart een oecumenische studiegroep
plaats rondom het document ‘Wezen en zending van de Kerk’. Dit document
dat in 2005 door de Wereldraad van Kerken werd vrijgegeven (Nederlandse
vertaling in Kerkelijke documentatie van rkk.nl 36(2008)4-5) is het
vervolg op het baanbrekende Lima-rapport uit 1982 waarin de convergentie
in de opvattingen van de grote kerkelijke tradities inzake doop,
eucharistie en ambt verwoord wordt. Het document ‘Wezen en zending van
de Kerk’ is een belangrijke mijlpaal op de weg naar een
gemeenschappelijk verstaan van de Kerk. Voor de oecumensich
samengestelde studiegroep hadden tien deelnemers ingetekend. Het
document werd in vier bijeenkomsten besproken
Leerhuis Beth Drasha op bezoek bij Syrisch Orthodoxen in Twente
Op zondag 22 maart 2009
maakte het Bēt Drāshā ~ Oosters christelijk Leerhuis een excursie naar
Syrisch-orthodox Twente. Het Bēt Drāshā ~ Oosters christelijk Leerhuis
is een initiatief van de Katholieke Vereniging voor Oecumene samen met
de Protestantse Gemeente ’s-Hertogenbosch (PKN). De deelnemers aan de
excursie, leden van de Protestantse Kerk in Nederland, de Algemene
Doopsgezinde Sociëteit
en de Rooms-katholieke Kerk, bezochten twee gemeenschappen van de
Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië, een parochie en een klooster. Deze
kerk heeft nog zeven andere parochies in Twente en Amsterdam (een
uitvoeriger verslag van de excursie is te vinden op
www.oecumene.nl)
Vita-Icoon van Paulus op reis door Nederland en België
In het kader van het
Paulusjaar gaf de Katholieke Vereniging aan icoonschilder Geert Hüsstege
de opdracht om een vita-icoon van Paulus te maken. Deze icoon vertelt in
veertien minitaturen het levensverhaal van Paulus van geboorte tot zijn
marteldood. In maart was de icoon op initiatief van ds. S. Bloemert
enkele weken in Heerlen in het kader van de viering van 1000 jaar
christendom. Op 5 maart hielde diaken Cor Sinnema in de H. Hartkerk in
Nieuwenhagen een inleiding over de icoon waarbij hij meditaties heeft
geschreven. Hiervan is een boekje gemaakt ‘Was getekend. Paulus’ dat in
april bij uitgeverij Berne zal verschijnen. Vanaf 21 maart tot 6 april
staat de vita-icoon op de Paulustentoonstelling in Dendermonde (België).
Van de icoon is een set van 16 icoonkaarten gemaakt die voor een bedrag
van € 10,-- (excl. Verzendkosten) bij het secretariaat van de vereniging
besteld kunnen worden. (secretariaat@oecumene.nl)
Lokaal
Plaatselijke
raden van kerken bijeen Rotterdam
Het Provinciaal Beraad van
Zuid-Holland organiseerde op 14 maart een ontmoetingsdag voor leden van
plaatselijke raden van kerken in de provincie. Sprekers waren Mgr. J.
van Burgsteden s.s.s., bisschop-referent voor oecumene en de oosterse
kerken en ds. K. van der Kamp, algemeen secretaris van de Raad van
Kerken in Nederland. Mgr. Van Burgsteden sprak in Rotterdam-Ommoord over
de oecumenische perspectieven van de doop. In het doopsel ligt nog een
groot ongebruikt tegoed verborgen voor de christelijke eenheid.
Nederland liep in de periode van 1968 tot 1974 voorop, toen de
Rooms-Katholieke Kerk en respectievelijk de Evangelisch-Lutherse Kerk,
de Gereformeerde Kerken in Nederland, de Nederlandse Hervormde Kerk en
(partieel) de Remonstrantse Broederschap over en weer elkaar doop
erkenden. Maar sindsdien daarna is het stil gebleven. Voor Mgr. J. van
Burgsteden reden om te proberen via de Raad van Kerken het debat over de
dooperkenning opnieuw op de agenda te krijgen. Hij verwacht dat het
gesprek zinvol is richting de sterk gegroeide migrantenkerken. Met de
Pinksterkerken zal het gesprek over de volwassendoop en de kinderdoop
moeten worden gestart. En met de orthodoxen zal het gesprek gevoerd
kunnen worden over de wederkerigheid in de dooperkenning.
Ds. Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van de
Raad van Kerken, was de tweede inleider in Rotterdam. Hij legde het
publiek enkele stellingen voor, waarbij bleek dat nog geen derde van de
bezoekers de oecumene de laatste twee jaar uitvoerig op de agenda had
gehad van de eigen kerkenraad of het parochiebestuur. Van der Kamp meent
dat het wel nodig is iedere keer de voortgang van de oecumene in eigen
kring te bespreken. Oecumene kan geen bloeiende sluitpost zijn, zo zei
hij, het gaat aan ieder denken vooraf. Hij verwees daarbij naar het
godsbeeld. Kern daarvan is dat er één God is. En met een verwijzing naar
woorden uit de Bergrede van Jezus, zei hij: Of je gaat samen naar het
altaar om God te ontmoeten of er komt niemand bij het altaar (Bron: Raad
van Kerken).
Nederland
Nederlandse Bisschoppen aan regering: ‘Leg rekening crisis niet bij de
allerarmsten!’
De
katholieke Kerk in Nederland roept de Regering op ervoor te waken dat
niet de allerarmsten dichtbij en veraf de rekening gepresenteerd krijgen
voor een crisis waar ze zelf part noch deel aan hebben. Dat hebben
bisschop De Korte (referent voor Kerk & Samenleving) en bisschop Punt
(referent voor Missie & Ontwikkeling) vandaag in een brief aan
minister-president Balkenende laten weten. De beide bisschoppen
realiseren zich dat de regering voor een immens zware opdracht staat.
“De wereldwijde economische crisis slaat ook in ons land grote gaten in
de begroting. De miljardentekorten moeten verdeeld worden. Er moet
bezuinigd worden, maar tegelijkertijd ook geïnvesteerd. Waar vallen de
klappen? Wie krijgt minder, en wie juist meer? De regering staat voor
een immens zware opdracht. Miljarden euro’s zijn vrijgemaakt voor het
herstel van vertrouwen in de financiële sector in de hoop dat daarmee de
economie weer op gang komt. Tegelijkertijd dreigen honderden miljoenen
euro’s te verdwijnen uit de budgetten voor de hulp aan de allerarmsten.”
(Bron: SRKK)
Syrisch-orthodoxe kerk treedt toe tot het CIO
Onlangs is de Syrisch Orthodoxe Kerk in Nederland als 22e kerkgenootschap toegetreden tot het CIO, het samenwerkingsverband van de kerken voor het overleg met de overheid. De Syrisch-Orthodoxe Kerk is al eerder toegetreden tot de Raad van Kerken in Nederland. Het CIO stelt zich ten doel om namens de aangesloten kerken onderwerpen op het terrein van kerk en overheid te bespreken. Het CIO stelt zich tevens ten doel: de gemeenschappelijke verzorging van taken of belangen op het gebied van de geestelijke verzorging in justitiële inrichtingen, de geestelijke verzorging in de krijgsmacht, de gezondheidszorg, monumentale kerkgebouwen. (Bron: website CIO)
Hildo Bos tot priester gewijd in de Russisch Orthodoxe Kerk
Op zaterdag 21 maart 2009 is in de Russisch-orthodoxe kerk van de H.
Nikolaas (Tichelkerk) diaken Hildo Bos door aartsbisschop Simon van
Brussel (patriarchaat Moskou) tot priester gewijd. De nieuwe priester
(1969) is geboortig uit Culemborg en lid van de Orthodoxe Kerk sinds
1991. Hij studeerde Russische taal- en letterkunde aan de Universiteit
van Amsterdam en theologie aan het Orthodoxe Instituut St. Serge te
Parijs. In 2004 werd hij tot diaken gewijd. Hildo Bos werkt o.a. als
tolk en bekleedde daarnaast tot 2003 verscheidene functies in
internationale jeugdorganisaties van zowel orthodoxe als oecumenische
signatuur (Syndesmos resp. Jeugdadviescommissie van de Wereldraad van
Kerken). Ook in Nederland is binnen kerkelijke en oecumenische kringen
de nieuwe orthodoxe priester Hildo Bos bekend om zijn kundigheid en
veelzijdigheid.
Bulgaren op straat
De Bulgaars-orthodoxe Kerk heeft sinds acht jaar een eigen
parochie in Nederland, de parochie van de H.H. Aartsengelen Michaël en
Gabriël. De geloofsgemeenschap is gevestigd in Den Haag. Men kerkte
jaren in een gebouw dat nu voorbestemd is voor de sloop, te geschieden
in de loop van dit jaar. Per 31 mei a.s. staat de Bulgaars-orthodoxe
parochie, geheel wettig overigens, daar op straat. Een ruimte op een
geschikte plek, niet ver van het openbaar vervoer en met een betaalbare
huur waar men behalve een kerk ook in de toekomst een Bulgaars cultureel
centrum kan vestigen, is vooralsnog niet gevonden. De verantwoordelijke
priester van de parochie, vader Joan Manev, is naarstig op zoek en heeft
begin maart 2009 een oproep doen uitgaan voor een geschikte permanente
kerkruimte voor zijn geloofsgemeenschap in een straal van 20 km in en
rond de residentiestad.
Europees
Christenen belijden schuld
Christenen dragen bij aan goddeloze en onhoudbare levensstijlen die
geleid hebben tot de economische en ecologische crises. Deze hebben op
dit moment een vernietigende impact op de armen en kwetsbaren op de
aarde. Dat schrijven de kerken uit het Verenigd Koninkrijk in een
publiek gemaakt statement voorafgaand aan de bijeenkomst van de G-20, de
twintig belangrijkste industrielanden in april in Londen. De kerken
(verenigd in Churches Together) spreken de belijdenis uit, dat men
tekort schiet in de roeping zout en licht te zijn in de samenleving door
een voorbeeldige levensstijl van eenvoud en duurzaamheid. 'We erkennen
dat onze waarden vaak meer ontwikkeld zijn door een groot vertrouwen op
de geseculariseerde media en de adverterende industrie dan op de morele
waarden gebaseerd op de liefde van God, de naaste en de hele
scheppingsorde. De kerken willen zich verder richten op morele waarden
van solidariteit met de armen en kwetsbare mensen. 'We begrijpen dat de
roep om deze waarden na te streven de roep is tot discipelschap
gebaseerd op heilig makende en een haaks op de cultuur staande
levensstijl. We zullen deze levensstijl voeden en ontwikkelen door een
voortgaand proces van educatie en leren in onze kerken'.
De kerken geven de G-20-landen enkele concrete suggesties in overweging.
Zo vraagt men om een belasting op alle buitenlandse handelstransacties
van 0,005 procent ten goede van ontwikkelingslanden. Men vraagt het
Internationaal Monetair Fonds om steun voor de landen met de hoogste
schulden. En de kerken willen een impuls vanuit de overheid voor een
meer groene economie. Er moet een betere controle komen op zogenaamde
belastingparadijzen. Financiële instituten moeten beter worden
gecontroleerd (Bron: Raad van Kerken).
Nieuwe leden
Congregatie voor de Oosterse Kerken
Op 7 maart zijn door paus Benedictus XVI vier nieuwe leden benoemd van
de zogeheten Congregatie voor de Oosterse Kerken in het Vaticaan. De
nieuwe leden zijn de Latijnse patriarch van Jeruzalem, Fouad Twal (r.k.,
Jordaniër, patriarch sinds juni 2008); de aartsbisschop van Prešov
(Slowakije), Jan Babjak (grieks-katholiek); de aartsbisschop van Addis
Abeba (Ethiopië), Berhaneyesus Demerew Souraphiel (Ethiopisch-katholiek),
en de Roetheense aartsbisschop van Pittsburgh (VS), Basil Schott (grieks-katholiek).
Aan de Congregatie voor de Oosterse Kerken is de zorg opgedragen vanuit
de H. Stoel voor de geünieerde kerken in de wereld. Patriarchen en
groot-aartsbisschoppen van de katholieke oosterse kerken zijn rechtens
lid van de congregatie, anderen worden door de paus benoemd, zoals deze
vier. De Latijnse patriarch is geen oosters patriarch, dus niet
automatisch lid. Zowel Latijnen als oosterse katholieken kunnen lid van
de congregatie zijn. Opmerkelijk is wel dat het Latijns patriarchaat van
Jeruzalem, feitelijk met een aartsbisschop aan het hoofd die de eretitel
van patriarch draagt, binnen de Catholica de enige Latijnse plaatselijke
kerk is die onder de Congregatie voor de Oosterse Kerklen ressorteert.
(Bron: Zenit e.a.)
Roemeens-orthodoxen tegen biometrisch paspoort
De Synode van de Roemeens-orthodoxe Kerk ondersteunt de bezwaren van
veel mensen in Roemenië tegen een biometrisch paspoort. Het groot aantal
op een chip vermelde persoonsgegevens wordt door hen niet zozeer als een
legitieme veiligheidsmaatregel gezien, maar als een inperking van hun
persoonlijke vrijheid. Op zaterdag 28 februari riep de Synode de regring
op om de wetgeving aan te passen en met een alternatief te komen. Op de
zaterdag erna demonsteerden zo’n 200 orthodoxe gelovigen in Boekarest
tegen het biometrische paspoort. Het protest vondt plaatst op de
zogeheten ‘Heuvel van de Metropolie’ (Dealul Mitropoliei), waar het
orthodoxe patriarchaat is gevestigd. (Bron: Timpuri Noi)
WERELDWIJD
Lutherse bisschoppen van VS ondergaan HIV test om stigmatisering tegen
te gaan
Bisschoppen van de
Evangelisch-Lutherse Kerk in de VS hebben net als Afrikaanse religieuze
leiders publiekelijk een HIV-test ondergaan met het doel bij te dragen
aan een sterker bewustzijn van HIV en Aids en om een einde te maken aan
een situatie van stigmatisering en zwijgen in de kerken over dit
onderwerp. ‘In de Verenigde Staten zien we Aids als een wereldwijde
epidemie die echter niet aan mensen in de VS gerelateerd is’, aldus
bisschop Mark Hanson, voorzitter van de Evangelisch-Lutherse Kerk in
Amerika, op 5 maart in het dienstencentrum van de kerk in Chicago. ‘Voor
mij als getrouwde heterosexuele man herinnert de aidstest me eraan dat
alle gemeenschappen hierdoor getroffen worden, alsniet geïnfecteerd
zijn.’ (Bron: Eni)
Paus onder de indruk van
Afrika
Hilversum (Kath.net/Van onze redactie) 24 maart 2009 - Op de terugreis
van Angola naar Rome, gisteren, heeft paus Benedictus XVI teruggeblikt
op zijn bezoek aan Afrika. Met name de gastvrijheid en de
godsdienstigheid zijn hem bijgebleven. “Aan de ene kant is er het beeld
van een indrukwekkende en vreugdevolle gastvrijheid. Men kan zeggen;
Afrika in feeststemming. Het kwam me voor dat de Afrikanen de paus – als
het ware – als personifiëring van de Kerk als familie zien." Verder was
de paus erg onder de indruk van de spiritualiteit in de verschillende
liturgische vieringen: “Men kon een sterk gevoel voor het heilige
bespeuren. In de liturgieën stond nooit de eigen groep of de eigen
persoon centraal, maar de tegenwoordigheid van het heilige en van God
zelf. Ook de bewegingen tijdens de plechtigheden waren altijd respectvol
en doordrongen van het feit dat ze voor God werden gedaan. Daar was ik
erg van onder de indruk." (Bron: www.katholieknederland.nl)
Tips en Agenda
Studiemiddag
over het Global Christian Forum.
Binnen het Global Christian Forum vinden sinds tien jaar gesprekken
plaats van de historische kerken met de pinkster en evangelische kerken.
Met medewerking van: Huib van Beek - Secretaris van het Global Christian
Forum, Arjan Plaisier - Algemeen secretaris, PKNCees van der Laan -
Hoogleraar pentecostalisme VU, Adelbert Denaux - Decaan Katholieke
Theologische Faculteit Utrecht/Tilburg.
Vrijdag 3 april 2009 13.30 -17.00 uur Boothzaal,
Universiteitsbibliotheek, De Uithof, Utrecht
Ontmoetingsdag
Landelijk Oecumenisch Platform
Op 4 april organiseert het Landelijk Oecumenisch Platform zijn
jaarlijkse ontmoetingsdag onder het motto ‘Oecumene zichtbaar’. De dag
wordt gehouden in het Kerkelijk Centrum Emmaus in Ede. De sprekers ds.
Hans van der Linde en pastor Hans Lucassen gaan in op de toekomst van de
oecumene. Ds. Klaas Wolfis spreekt over kunst in de kerk. ’s Middags
worden er zes workshops aangeboden. Opgave bij Jan Willem Donkers via
email:
donkers@emmaus-ede.nl
Deze digitale nieuwsbrief wordt u gratis aangeboden door de Katholieke Vereniging voor Oecumene. De vereniging is geheel afhankelijk van contributies en giften. Steun het werk voor de oecumene van onze vereniging met een gift op giro 801919 ten name van Katholieke Vereniging voor Oecumene in Den Bosch. Hartelijk dank!!!
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl