Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene Januari 2009 (Wk 3) - Nummer 80 Printversie
Uit de Vereniging
Voorjaarsprogramma van
de vereniging
Zondag voor de Oosterse Kerken in het teken van steun aan Irak
Lokaal
'Oecumene is een zaak
van lange adem'
Nederland
Oproep kerken en moslims
voor vrede
Kruispunt radio
krijgt vier columnisten
Vrije
Universiteit gaf startsein voor Calvijn
Glossy Calvijn! verschenen
Balkenende: Nederland dankt veel aan Calvijn
Syrisch-orthodoxen ontmoeten minister Verhagen
Bisschoppen roepen op tot gebed voor vrede in Israël en Gaza
De weg van Paulus
Europees
Engelse-anglicaanse kerk maakt wet voor vrouwelijke bisschoppen
EU moet
bekendste assyrische klooster redden
TAIZÉ-Jongeren geven
gezicht aan Europa
Wereldwijd
'Paus
Benedictus XVI noemt Paulusjaar een pelgrimage'
Agenda
Hoe kunnen wij de oecumene blijven bevorderen?Thema: Ben ik van Petrus
en jij van Paulus?
Oecumenische
ontmoeting van bisdom en classis Den Bosch
Holocaust verwerkt of
verdrongen
Voorjaarsprogramma van
de Vereniging
Dit voorjaar
organiseert de vereniging in samenwerking met verschillende partners
opnieuw een aantal bijeenkomsten.
Het programma bevat
bijeenkomsten in aansluiting op zowel het Calvijnjaar als het Paulusjaar.
Op 11 februari is dr. Antoine Arjakovsky, directeur van het Oecumenisch
Instituut in Lviv (Oekraďne) bij de vereniging te gast. Hij zal twee
films presenteren, één over het werk van het oecumenisch instituut in
Lviv en één over de visie op evangelisatie in Oekraďne. In maart starten
er twee studiegroepen. Dr. T. van Eijk en dr. H. Kronenburg gaan het
recente document van de Wereldraad 'Naar een gezamenlijke visie op de
Kerk' bespreken. G. van Dartel leidt een studiegroep over het boek van
Anselm Grün: 'Paulus, ervaring als kern van hete christelijk geloof'.
Het voorjaarsprogramma is te vinden op de website van de vereniging:
www.oecumene.nl
Zondag voor de Oosterse Kerken in het teken van steun aan Irak
In de zomer van 2008 startte de
vereniging een actie voor steun aan de christenen in Irak. In
samenwerking met de Raad van Kerken organiseerede vereniging op 5
december 2008 een conferentie hierover in het Tweede Kamergebouw. De
slotverklaring waarin een appel gedaan wordt aan de Nederlandse regering
om zich in te zetten voor de mensenrechten en de godsdienstvrijheid van
alle bevolkingsgroepen in Irak werd samen met de gehouden inleidingen
aangeboden aan de ministers van Buitenslandse Zaken en
Ontwikkelingssamenwerking. Het resultaat van de conferentie werd ook
aangeboden aan de vaste kamercommissie voor buitenlandse zaken. Enkele
inleiding die op de conferentie zijn gehouden worden gepubliceerd in het
tijdschrift Pokrof. Het bestuur van de vereniging heeft bovendien
besloten om de steunactie voor de christenen in Irak dit voorjaar door
te laten lopen tot aan de Zondag voor de Oosterse Kerken. De
collecteopbrengst van deze zondag zal daarom ten goede komen aan
projecten van Caritas Irak.
LOKAAL
'Oecumene is een zaak van
lange adem'
Dominee Sophie Bloemert is predikant van
de Protestantse Gemeente in Heerlen. Deze vormt met circa duizend leden
een enclave in een overwegend katholieke omgeving. In de aanloop naar de
Gebedsweek voor de eenheid der christenen en vanwege de viering '1000
jaar christendom in Heerlen' in het januarinummer van bisdomblad De
Sleutel een gesprek met deze dominee over praktische oecumene. Voor meer
informatie zie:
http://www.de-sleutel.nl/
Bron: digitale nieuwsbrief Bisdom Roermond
Oproep kerken en moslims
voor vrede
De Raad van Kerken in Nederland,
het Contactorgaan Moslims en Overheid en het Nederlands Verbond voor
Progressief Jodendom hebben een gezamenlijke verklaring voor Kerst en
Nieuwjaar uitgebracht. “De dialoog leert ons samen te werken. Door de
dialoog dragen we bij aan een vreedzame samenleving, die weet om te gaan
met verscheidenheid.”
“Mensen maken een samenleving door vanuit hun eigen identiteit en
overtuiging betrokken te zijn bij het wel en wee in de maatschappij”,
schrijven de organisaties. “Religies en levensbeschouwingen kunnen
mensen hierbij helpen. Waardigheid, vrijheid, rechtvaardigheid, respect
en solidariteit zijn door religie en levensbeschouwing gestuurde
grondwaarden.’’
Vertegenwoordigers van de drie religies willen met de verklaring de
vrede bevorderen. Zij noemen zich bij hun inzet voor de vrede ‘partners’
en ‘aanjager binnen de samenleving’. “We zijn met elkaar in dialoog om
niet langs elkaar heen te leven, zodat we niet in getto’s leven of in
apartheid, maar met elkaar de Nederlandse samenleving vormen”, heet het
in de verklaring.
Bron: KatholiekNederland, 22 december 2008
Kruispunt radio
krijgt vier columnisten
Een vrouwelijke rabbijn, een
jonge pastoor, een hoge Leger-des-Heilsofficier en een patristicus gaan
het komende jaar een column verzorgen in het RKK-radioprogramma
Kruispunt. Vanuit hun eigen spirituele belevingswereld zullen ze
commentaar geven op actuele gebeurtenissen en toestanden in binnen- en
buitenland, aldus de redactie van het programma. De columnisten zijn:
Tamarah Benima, een van de weinige vrouwelijke rabbijnen van ons land.
Zij behoort tot de liberaal-joodse stroming. Paul Daggenvoorde,
diocesaan priester en pastoor van de Willibrordusparochie van Zevenaar
en het Gelders Eiland. Paul van Geest, hoogleraar theologie,
Augustinuskenner en directeur van het Instituut voor Patristiek, de
wetenschap die de geschriften van de kerkvaders bestudeert. Ine Voorham,
luitenant-kolonel van het Leger des Heils en daar directeur van de
afdeling gezondheidszorg en welzijn. Kruispunt is een radiomagazine met
aandacht voor kerkelijk en maatschappelijk nieuws en achtergronden. Het
wordt wekelijks op zondag vanaf 20.30 uur uitgezonden op Radio 1.
Bron: KatholiekNederland, 4 januari 2009
Vrije
Universiteit gaf startsein voor Calvijnjaar
Van 12 t/m 18 januari organiseert de Vrije Unversiteit van Amsterdam
(VU) de Nationale Calvijnweek. Tijdens deze week staat de invloed die de
kerkhervormer heeft op de wetenschap, cultuur en de politiek van
Nederland centraal. De VU organiseert tijdens deze Nationale Calvijnweek
meerdere activiteiten: verschillende symposia, een speciaal orgelconcert
en een speciale stadswandeling langs Amsterdamse plaatsen van
herinnering aan meer dan vier eeuwen calvinisme in Nederland. Op dinsdag
13 januari lanceert de VU, in samenwerking met Dagblad Trouw, een
zelftest op internet. Met deze zogenaamde C-Factor kan iedereen zelf
controleren hoe calvinistisch hij of zij eigenlijk is. De week wordt
afgesloten met een speciale dienst. Behalve de Nationale Calvijnweek
zullen er in Nederland ter ere van het Calvijnjaar nog verschillende
andere evenementen en gebeurtenissen georganiseerd worden. Voor meer
informatie, zie:
http://www.vupodium.nl/actueel/105/programma_nationale_calvijnweek_2009_bekend.html
Bron: OneWay, 5 januari 2009
Glossy Calvijn! verschenen
Op maandag 12 januari verscheen de
glossy Calvijn!. De glossy wordt omschreven als ‘een wonderlijke
combinatie’ over de staat van het Nederlands calvinisme heden ten dage,
met veel bijdrages van Bekende Nederlanders.In de glossy zijn bijdragen
te lezen van onder andere zangeres Wende Snijders, directeur van het
Nationaal Historisch Museum Valentijn Byvanck en prinses Maxima. De
bijdrage van cabaretier Freek de Jonge bestaat uit een eigen
geloofsbelijdenis.
Verder wordt er in de glossy ingegaan op de invloed die het calvinisme
had en heeft op de mode en cultuur en waarom calvinisten de werken van
Calvijn niet hoeven te lezen. Calvijn! is in de meeste boekhandels te
verkrijgen en kan tevens online besteld worden. Website:
www.calvijnglossy.nl Bron: OneWay, 6 januari 2009
Balkenende:
Nederland dankt veel aan Calvijn
Volgens Jan Peter
Balkenende heeft Nederland veel te danken aan Calvijn. De nadruk op de
eigen verantwoordelijkheid in onze cultuur, de internationale
gerichtheid, de markteconomie en de moderne democratie zijn haast niet
denkbaar zonder de invloed van de leer van de 500 jaar geleden geboren
Johannes Calvijn. Dat schreef de premier in een artikel in Trouw in het
kader van het Calvijnjaar. Een van de kernpunten in het denken van
Calvijn is volgens Balkenende de 'eigen verantwoordelijkheid’, het
uitgangspunt dat elk mens op aarde persoonlijk verantwoordelijk is ten
opzichte van God voor zijn eigen keuzes en gedrag. Balkenende acht het
allerminst toevallig dat juist in landen met een calvinistische traditie
als Nederland, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië de democratie zo
sterk is geworteld. De basis voor een krachtige democratie ligt in
verantwoordelijke, zelfstandige en geëmancipeerde burgers die
maatschappelijke verantwoordelijkheid kunnen en willen dragen, zegt hij.
Voor artikel, zie:
http://www.trouw.nl/opinie/podium/article1942325.ece/Dit_land_dankt_zo_veel_aan_Calvijn__.html
Bron: KatholiekNederland, 11 januari 2009
Pax Christi: Wereld
moet praten met Hamas
Zonder Hamas is een duurzame politieke oplossing van
het Israëlisch-Palestijns conflict niet mogelijk. Dat schrijft
vredesorganisatie IKV Pax Christi in het recentelijk verschenen rapport
In gesprek met Hamas, over het falen van de isolatiepolitiek. “De
veronderstelling dat het mogelijk is Hamas uit te sluiten van
vredesbesprekingen en dat deze besprekingen vervolgens zullen leiden tot
een goed resultaat, is een waanidee”, zegt Jan Gruiters, directeur van
IKV Pax Christi. “De isolatie van Hamas heeft geleid tot radicalisering
van Hamas en verzwakking van president Abbas. De erkenning van Israël en
het afzweren van geweld moeten daarom niet de voorwaarden voor politieke
dialoog met Hamas zijn, maar de uitkomst daarvan.” In haar rapport, dat
voor de inval in Gaza werd geschreven, onderzoekt IKV Pax Christi de
kans op vrede in de regio als de isolatie van Hamas voortduurt. Volgens
de vredesorganisatie is die kans klein. “[De boycot] dient niet de
Palestijnse nationale aspiraties en ook niet de Israëlische
veiligheidsbelangen”, schrijft de vredesorganisatie in haar rapport. De
EU en de Nederlandse regering zouden daarom de politieke isolatie van
Hamas moeten heroverwegen. Bron: KatholiekNederland, 6 januari 2009
Syrisch-orthodoxen ontmoeten minister Verhagen
Een afvaardiging van de Syrisch-Orthodoxe Kerk heeft op 6 januari bij
minister Verhagen van Buitenlandse Zaken aangedrongen op aandacht voor
de christelijke minderheid in het Midden-Oosten. Het was een goed
gesprek, zegt Isa Kahraman, lid van de Syrisch-Orthodoxe Kerk en
CDA-raadslid. Samen met aartbisschop Polycarpus heeft hij ook de
dreigende onteigening door de Turkse staat van het oude Mor Gabriel
Klooster in Midyat met Verhagen besproken. "Minister Verhagen deelde
onze zorgen en gaf aan in zijn contacten met collega's dit steeds onder
hun aandacht te brengen.'' Een EU-vertegenwoordiger zal de rechtszaken
over het klooster in Turkije bijwonen. Bron: OneWay, 7 januari 2009
Bisschoppen roepen op tot gebed voor vrede in Israël en Gaza
De Nederlandse bisschoppen hebben de parochies in het hele land verzocht
om op zondag 11 januari extra te bidden voor een spoedige beëindiging
van het geweld in Israël en de Gazastrook. De bisschoppen wilden met
alle gelovigen bidden dat er snel een einde komt aan de wederzijdse
gewelddadigheden. Ze vroegen God ook dat die wapenstilstand gevolgd
wordt door een consequente keuze voor de weg van dialoog en verzoening
“om eindelijk een rechtvaardige en duurzame vrede in de regio tot stand
te brengen”. De bisschoppen van Nederland sloten zich hiermee aan bij de
oproep van de paus aan beide partijen om de wapens neer te leggen.
Benedictus XVI zei onder meer ‘dat militaire opties geen oplossingen
bieden en dat geweld, waar het ook vandaan komt en welke vorm het ook
aanneemt, ten sterkste moet worden veroordeeld’. Bron:
KatholiekNederland, 9 januari 2009
De weg van Paulus
In dit Paulusjaar is een
boek verschenen van de hand van Hendrik Hoet, exegeet en directeur van
Missio. De weg van Paulus. Leven en brieven van de Apostel der volkeren
biedt een heldere en aangename kennismaking met Paulus' leven en werk,
die de meer omstreden kwesties rond deze heilige niet uit de weg gaat.
Voor de belangrijkste feiten uit de levensloop van Paulus (deel één) put
H. Hoet uit de Handelingen van de Apostelen en de Paulusbrieven. Het
tweede deel gaat in op inhoud en stijl van Paulus' herderlijke brieven,
door Hoet 'liefdesbrieven' genoemd. Terecht onderstreept de auteur
Paulus' doorslaggevende bekommernis om zijn 'kudde'; een liefde die alle
aandacht heeft voor het moeizame voortbestaan van het geloof in de
lokale geloofsgemeenschappen. Dit zijn ook liefdesbrieven die
"geschreven zijn uit liefde voor God en Jezus Messias, omdat ze getuigen
van de liefde die God en Jezus Paulus en zowel Joden als niet-Joden
betonen." Hoet vermoedt dat we "niets van Paulus begrepen hebben als we
deze grote liefde niet begrijpen." Hendrik Hoet, De weg van Paulus.
Leven en brieven van de Apostel der volkeren, Lannoo Tielt 2008, 191 pp,
€ 14,95 Bron: Parochiebladenservice, februari 2009
Engels-anglicaanse kerk maakt wet voor vrouwelijke bisschoppen
De anglicaanse Kerk van Engeland heeft een wetsontwerp gepubliceerd dat
het mogelijk moet maken vrouwen tot bisschoppen te wijden. Het onderwerp
vrouwelijke bisschoppen zorgt voor grote verdeeldheid in de Engelse
kerk. Het kerkelijke wetsvoorstel zal in februari worden besproken in de
Algemene Synode. Leden van dit bestuursorgaan stemden in juli voor een
nieuwe wetgeving inzake het wijdingssacrament. Dat deden ze ondanks het
dreigement van 1.300 geestelijken om uit de kerk te stappen als vrouwen
tot het hoogste kerkelijke ambt zouden worden toegelaten. Het
wetsontwerp voorziet in het onderscheid tussen parochies die wel en geen
vrouwelijke bisschoppen zullen aanvaarden. Voor de laatste
geloofsgemeenschappen worden namelijk mannelijke 'aanvullende'
bisschoppen aangesteld. De Church of England heeft gisteren verklaard
dat het legislatieve proces een tijd kan duren, waardoor het
onwaarschijnlijk is dat vóór 2014 vrouwen tot bisschop worden gewijd. In
1994 werden in Engeland de eerste vrouwen tot priester gewijd, wat ook
toen een storm van protest opleverde. In de bij de Anglicaanse Communio
aangesloten Episcopaalse Kerk van de Verenigde Staten zijn al bijna
twintig jaar vrouwelijke bisschoppen. De eerste was Barbara Harris, die
in 1989 in Boston werd gewijd. Ook de anglicaanse kerk van Nieuw Zeeland
en Canada kennen sindsdien vrouwelijke bisschoppen. Bron:
KatholiekNederland, 20 december 2008
EU moet
bekendste assyrische klooster redden
De Conferentie van Europese Kerken heeft een beroep gedaan op de
Europese Unie voor de bescherming van het Syrisch-orthodoxe Mor
Gabrielklooster, het hart van de Assyrische gemeenschap en cultuur.
Tegen het Turkse klooster is een proces gestart, omdat het zijn
eigendomsrechten niet kan bewijzen. Het klooster zou gronden in beslag
genomen hebben en wordt ook beschuldigd van verkondigingswerk. Mor
Gabriel is een van de oudste nog bestaande christelijke kloosters ter
wereld. Het werd gesticht in 397 na Christus, in de Tur Abdinregio in
het zuidoosten van Turkije. Het klooster telt 60 monniken en wordt
jaarlijks door 70.000 mensen bezocht. Mor Gabriel vervult een bijzonder
belangrijke rol bij het in stand houden van het Aramees, de taal die
volgens de overlevering door Jezus gesproken werd. Volgens de
Conferentie van Europese Kerken bewijst dit proces over hoe weinig
rechten christelijke minderheden beschikken in Turkije. Bron: Kerknet.be,
21 december 2008
TAIZÉ-Jongeren geven
gezicht aan Europa
Van 29 december tot 2 januari vond in Brussel de
Europese Taizé-jongerenontmoeting plaats. 40.000 jongeren uit
verschillende Europese landen namen aan deze ontmoeting deel, met
opvallend talrijke afvaardigingen uit Polen, Duitsland en Italië. De
eerste ‘Europese Jongerenpelgrimage van het Vertrouwen’ van Taizé vond
dertig jaar geleden plaats. Intussen groeiden de bijeenkomsten uit tot
een begrip. De bijeenkomst van veertigduizend jongeren die elkaar over
alle grenzen heen ontmoeten heeft niet alleen een religieuze betekenis.
Door het eenvoudige gegeven van deze ontmoeting zelf wordt Europa mee
opgebouwd. De jongeren geven tijdens de jaarwisseling een gezicht aan
Europa en tonen dat dit Europa niet alleen uit formele en onpersoonlijke
instellingen bestaat. Het Taizé-gebed werd bijgewoond door verschillende
kerkleiders uit België en vele binnen- en buitenlandse prominenten,
onder meer vrijwel het voltallige Belgische episcopaat, mgr. Ad van Luyn
van Rotterdam, aartsbisschop Stanisław Gądecki van het Poolse Poznan, de
orthodoxe bisschop Athanagoras, protestantse en anglicaanse kerkleiders
en José-Manuel Barroso en Jacques Barrot, respectievelijk voorzitter en
ondervoorzitter van de Europese Commissie. Tijdens de wake werd zowel
voor vrede in het beproefde Midden-Oosten als voor de christenen in
Orissa gebeden. Kardinaal Danneels beklemtoonde dat wij met meer dan 6
miljard mensen leven op deze planeet. "God vraagt ons samen te leven.
Dat lukt ons niet. In deze moeilijke tijden hebben wij de hoop
broodnodig. Wij hebben een goddelijke hoop nodig die gebaseerd is op de
beloften waarvoor God zich garant stelt. God schenkt ons ook een hart om
lief te hebben. We hebben de warmte van de liefde nodig in een koude
wereld. Maar wat is liefde, de ware liefde? Ze is eerst onszelf
aanvaarden zoals we zijn, God dank zeggen omdat hij ons heeft gemaakt.
En liefde is ook de anderen aanvaarden zoals ze zijn. Niet zoals we die
zouden wensen of dromen. Liefde laat de andere zijn wie hij is." Bron:
Kerknet.be, 29 december en 31 december 2008
‘Paus
Benedictus XVI noemt Paulusjaar een pelgrimage
Paulus is niet alleen een figuur uit het verleden, aldus de Paus. Door
zijn brieven spreekt hij vandaag de dag nog steeds tot ons. Wie met hem
in dialoog treedt wordt door hem meegevoerd naar de gekruisigde en
verrezen Christus. Het Paulusjaar is een pelgrimage van het hart. De
Paus legde de nadruk op de oecumenische betekenis van het Paulusjaar en
verwees daarbij naar de openingsceremonie in St.Paulus buiten de Muren
waarbij de orthodoxe patriarch Bartholomew I van Constantinopel en
vertegenwoordigers van kerken en christelijke gemeenschappen aanwezig
waren. Paulus leert ons dat de Kerk het Lichaam van Christus is, en dat
het hoofd en het lichaam onafscheidelijk zijn en dat er geen liefde voor
Christus kan zijn zonder liefde voor de Kerk als haar levende
gemeenschap.
Bron: ZENT, 24 december 2009
agenda
Hoe kunnen wij de oecumene blijven bevorderen? Thema: Ben ik van Petrus
en jij van Paulus?
Binnen de Christelijke
kerken zijn er altijd verschillen van geloofsbeleving geweest. Vanaf het
allereerste begin zijn er zelfs verschillende richtingen geweest.
Tegelijkertijd is er binnen die verschillende richtingen ook altijd weer
een verlangen naar eenheid.In de eerste brief aan de Christenen van
Korinte schrijft de apostel Paulus dan ook: “Broeders en zusters, in de
naam van onze Heer Jezus Christus roep ik u op om allen eensgezind te
zijn, om scheuringen te vermijden, om in uw denken en uw overtuiging
volkomen één te zijn.” Vandaag de dag, in onze eigen omgeving, is dat
verlangen naar eenheid levend aanwezig. De woorden van Paulus zijn
daarom een uitstekend uitgangspunt om met elkaar in gesprek te gaan.
Thema van de bijeenkomst: Ben ik van Petrus en jij van Paulus? De
parochies van Bavel en Ulvenhout hebben Bisschop J. van den Hende en
dominee A. Heringa uitgenodigd om een inleiding te houden over oecumene
in het algemeen en in onze eigen omgeving in het bijzonder. Na de
inleiding van beide sprekers kunnen de aanwezigen met hen in gesprek
gaan onder leiding van dhr. G. van Dooren, voorzitter van de Bredase
Raad van Kerken. De bijeenkomst zal worden gehouden in een zaal in de
Laurentiuskerk aan de Dorpstraat van Ulvenhout. Woensdag 21 januari om
20.30u.
Oecumenische ontmoeting van bisdom en classis Den Bosch
In de gebedsweek voor de eenheid
organiseren het bisdom en de classis van ’s-Hertogenbosch een
oecumenische ontmoeting over leefstijlen: calvinistisch, bourgondisch,
evangelisch, geďnspireerd op Paulus en Calvijn. De avond wordt geopend
met een vesperviering in de St. Janskathedraal in Den Bosch. Vervolgens
zal prof. dr. H. de Knijff in de Grote Kerk van de Protestantse Gemeente
een lezing houden over leefstijlen. De bijeenkomst wordt gehouden op 21
januari. De vespers in de St. Jan beginnen om 19.30 uur.
Holocaust verwerkt of
verdrongen?
Bij
gelegenheid van de 80e verjaardag van Elie Wiesel organiseren de
Folkertsmastichting en het platform Appčl Kerk en Israel op 3 februari
2009 (aanvang 9.30 uur) in het Nationaal Monument Kamp Vught een
studiedag over de betekenis van de Sjoa voor theologie en filosofie.
Voor meer informatie:
info@folkertsmastichting.nl of tel. 035-6219406
Deze digitale nieuwsbrief wordt u gratis aangeboden door de Katholieke Vereniging voor Oecumene. De vereniging is geheel afhankelijk van contributies en giften. Steun het werk voor de oecumene van onze vereniging met een gift op giro 801919 ten name van Katholieke Vereniging voor Oecumene in Den Bosch. Hartelijk dank!!!
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl