Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene December 2008 (Wk 50) - Nummer 79 Printversie
Uit de Vereniging
Benoeming van
Henk van Doorn tot voorzitter
Conferentie over de christenen in Irak
Actie voor
chirstenen in Irak
Lokaal
Ikonenmuseum Kampen
Nederland
Landelijke start
Gebedsweek voor de eenheid
Oecumenelezing 2009
Dialoogcommissie Protestantse Kerk en Pinksterkerken
Calvijnjaar:
studiedag en boekpresentatie
Cursus Lutherana
2009
Europees
Paulus als brugfiguur tussen de christelijke kerken
Afscheid van patriarch
Alexij II
Wereldwijd
Wereldraad stimuleert vredeswerk met 'Living Letters'
Agenda
Drie
lezingen over de joodse religieuze cultuur
Oecumenische bijeenkomst van bisdom en classis Den
Bosch
Holocaust verwerkt of
verdrongen
Benoeming van
Henk van Doorn tot voorzitter
H.van Doorn, priester van het
aartsbisdom Utrecht, is door de Bisschoppenconferentie met ingang van 1
januari 2009 benoemd tot voorzitter van de Katholieke Vereniging voor
Oecumene. Van Doorn zet zich al jarenlang in voor de oecumenische
samenwerking in ons land. Sinds 1993 is hij bisschoppelijk gedelegeerde
voor de oecumene in het aartsbisdom Utrecht. Jarenlang was hij
voorzitter van het FUGO Beraad, het interprovinciale overleg tussen de
kerken van Flevoland, Utrecht, Gelderland en Overijssel. Ruim tien jaar
was hij voorzitter van de Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken, die in
2008 de Utrechtse kerkennacht organiseerde. Per 31 december legt hij die
taak neer. Het bestuur van de Katholieke Vereniging voor Oecumene is
heel blij met deze benoeming. Sinds januari 2007 werd het
voorzitterschap van de vereniging, na het terugtreden van dr. A. Brants,
waargenomen door de vice-voorzitter prof. dr. J. Peters sj.
Conferentie over de christenen in Irak doet appel op Nederlandse
regering
In samenwerking met de Raad van
Kerken organiseerde de Katholieke Vereniging voor Oecumene op 5 december
in het Tweede Kamergebouw een conferentie over positie van de christenen
in Irak. Dr. Otmar Oehring vroeg aandacht voor de uitzichtloze situatie
van de christenen die als vluchteling in de nabuurlanden van Irak
verblijven en hopen op emigratie naar Europa en de VS. Prof. dr. Herman
Teule ging in op de toekomstmogelijkheden van de christenen in Irak. Mw.
Attiya Tunc richtte de focus op de politieke rechten van de christelijke
minderheid in Irak. Een impressie van de conferentie is te vinden op de
website van de vereniging
www.oecumene.nl
Actie voor
Caritas Irak brengt 2.000 euro op
In de zomer deed de vereniging een oproep tot steun voor het werk van
Caritas Irak. Deze actie heeft tot nu toe € 2.000,-- opgebracht. Mw.
Khawla Elia, secretaris generaal van Caritas Irak, reageerde enthousiast
op dit initiatief van de vereniging. De opbrengst van de actie wordt
besteed voor de opvang van christelijke families in Mosul. De actie voor
steun aan Caritas Irak loopt nog door. Uw gift voor het belangrijke werk
van Caritas Irak kunt u overmaken op giro 1087628 ten name van
Katholieke Vereniging voor Oecumene in Den Bosch.
LOKAAL
Ikonenmuseum Kampen
Het Ikonenmuseum in Kampen is uitgebreid met een nieuwe vleugel. De
nieuwe vleugel is gevestigd in de Timmertoren achter het huidige museum.
Het pand is met een glazen atrium verbonden met het hoofdgebouw. In het
atrium komt ook een museumcafé.Tegelijk met de nieuwe vleugel wordt ook
de nieuwe expositie, Hemelse Helpers, Engelen op Ikonen geopend. De
circa honderd bijzondere stukken zijn uitgeleend door musea en
particuliere verzamelaars. Veel van de werken zijn niet eerder in
Nederland tentoongesteld. De meeste stukken komen oorspronkelijk uit
Rusland, enkele uit Griekenland. De expositie loopt van 19 november tot
en met 30 mei. Bron: katholieknederland, 17 november 2008
Landelijke start
Gebedsweek voor de eenheid
Van 18 tot en met 25 januari 2009
wordt in veel gemeenten en parochies aandacht gegeven aan de Week van
gebed voor de eenheid van de christenen. De week kent een landelijke
start, met een viering in de Nieuwe Kerk in Utrecht. De viering van 18
januari is gebaseerd op de oecumenische liturgie die is voorbereid door
christenen uit Korea. Deze liturgie wordt in de gebedsweek wereldwijd
gebruikt. De meditatie wordt verzorgd door de voorganger van de Nieuwe
Kerk, ds. Carol van Wieren; verder wordt medewerking verleend door
landelijke vertegenwoordigers van de kerken. De Stedelijke Raad van
Kerken in Utrecht en de Raad van Kerken in Nederland verzorgen al jaren
samen een kerkdienst in het kader van de Week van gebed. Dit jaar is er
voor gekozen om in de landelijke viering in het bijzonder ruimte te
geven aan het evangelische lied. Achtergrond hiervan is de samenwerking
tussen de Raad van Kerken in Nederland en de Evangelische Alliantie. Zij
organiseren al decennia in januari een eigen gebedsweek, en hebben dit
jaar voor het eerst een gezamenlijk thema gekozen, ‘Eén in Gods hand’.
De viering is voor iedereen toegankelijk en wordt georganiseerd door de
Raad van Kerken in Nederland en de Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken.
Adres: Bollenhofsestraat 138a te Utrecht. Aanvang: 17.00 uur. Meer
informatie: tel. (033) 463 38 44, e-mail
rvk@raadvankerken.nl. Voor
meer informatie en materiaal zie:
http://www.oecumene.nl/Oecumene/Oecumene%20in%20Beeld/Week%20van%20Gebed%20voor%20de%20Eenheid.htm
Oecumenelezing 2009 ,
23 januari 2008
De jaarlijkse Oecumenelezing heeft als thema ‘zingeving onder
jong-volwassenen’. De lezing wordt uitgesproken door dr. Wiel Smeets uit
Maastricht. Als studentenpastor zag Smeets vele tientallen jongeren die
zich ‘ongodsdienstig’ noemden deelnemen aan spiritualiteitsgroepen rond
christelijk-mystieke teksten en kloosterweekends. Het fascineerde hem en
bracht hem er toe dit verschijnsel te onderzoeken. Deze pastorale
activiteiten bleken hun mogelijkheden te bieden om christelijk geloof te
verkennen binnen de zoektocht naar hun existentiële identiteit (wat
geeft zin aan mijn leven?). Smeets zal in zijn oecumenelezing ingaan op
de resultaten van zijn onderzoek en in gesprek gaan met de bezoekers
over wat dit betekent voor de benadering van jong-volwassenen door de
kerken. Ook jong-volwassenen zelf komen daarbij prominent aan het woord.
De Oecumenelezing vindt plaats op vrijdag 23 januari 2009 in de
Geertekerk te Utrecht, van 15.00-18.00 uur. De toegang is
€10,-(studenten op vertoon van collegekaart 50% reductie). Aanmelding
vooraf wordt op prijs gesteld:
rvk@raadvankerken.nl. Een cantorij en jongerenkoor uit Houten
werken mee aan de oecumenelezing op 23 januari 2009 in de Geertekerk te
Utrecht. De groep brengt de nieuwste Iona-liederen. Bron: Kerkbulletin,
PKN, nummer 24, 3 december 2008; E-filts, december 2008
Dialoogcommissie
Protestantse Kerk en Pinksterkerken
Op initiatief van het moderamen van
de Protestantse Kerk in Nederland en de Verenigde Pinkster- en
Evangeliegemeenten is een dialoogcommissie opgericht. Deelnemers zijn
kerkleden en bestuurders uit de Protestantse Kerk, de Verenigde
Pinkster- en Evangeliegemeenten en het Landelijk Platform van de
Pinkster- en Volle Evangeliebeweging in Nederland. Voor deze
dialoogcommissie is vooraf geen exacte doelstelling omschreven. Van
beide kanten werd evenwel de behoefte aan een open dialoog gevoeld. De
dialoogcommissie is een concreet vervolg op spijtbetuigingen van de
laatste jaren, waarin men over en weer vergeving heeft gevraagd voor de
onjuiste beeldvorming die men in het verleden over elkaar liet ontstaan.
De commissieleden constateerden tijdens een eerste bijeenkomst op 30
september dat de kerken in een geseculariseerde wereld voor een
gezamenlijke uitdaging staan. De dialoogcommissie zal vijf keer per jaar
bijeenkomen en over twee jaar een voorlopige evaluatie houden. Bron:
Kerkbulletin, PKN, nummer 20, 8 oktober 2008
Calvijnjaar:
studiedag en boekpresentatie
In 2009 is het vijfhonderd jaar
geleden dat Johannes Calvijn geboren werd. In dit kader wordt een
studiedag gehouden waar stil wordt gestaan bij het beeld dat
tegenwoordig van de grote reformator leeft. Op deze dag wordt ook een
bundel gepresenteerd over ditzelfde thema met bijdragen van diverse
stafleden van de Protestantse Theologische Universiteit. De titel van
het boek is: “Het calvinistisch ongemak, Calvijn als erflater en
provocator van het Nederlandse protestantisme”. Het bestaat uit twee
delen: 'Godskennis en zelfkennis' en 'De kerk, de polis en de oecumene'.
Behalve theologen van de PThU leveren ook wetenschappers van de
Theologische Universiteit Kampen (vrijgemaakt) en internationale
collega’s (Seoul, Zuid-Afrika) een bijdrage aan het boek. De theologen
bespreken in het boek en op de studiedag een aantal wrijfpunten. De dag
wordt gehouden op maandag 27 april 2009 in de Bovenkerk te Kampen. Meer
informatie is te vinden op www.pthu.nl
Bron: Kerkbulletin, PKN, nummer 21, 22 oktober 2008
Cursus Lutherana
2009: er is nog plaats
In de Protestantse Kerk zijn de
lutherse en calvinistische tradities samengekomen. Maar hoe bewust zijn
lutheranen zich van hun traditie? En wat weten andere leden van de
Protestantse Kerk van de lutherse theologie en het luthers kerkelijk
leven? Voor geïnteresseerden wordt in het eerste kwartaal van 2009 in
Amsterdam een cursus Lutherana gegeven. De deelnemers maken kennis met
Luther, de tijd waarin hij leefde, zijn preken en zijn verhouding tot
het Jodendom. Ook wordt kennisgemaakt met Luthers ideeën over Maria, het
Magnificat en met zijn leer van de rechtvaardiging en de beroemde ‘twee-regimentenleer’.
Uiteraard komen de lutherse belijdenisgeschriften ter sprake en wordt
ingegaan op de relatie Luther en Calvijn en Luther en Nederland.
Daarnaast maken de cursisten kennis met de lutherse liturgie. Docenten:
dr. S. Hiebsch, prof. dr. W. Balke, prof. dr. J.P. Boendermaker, drs.
J.C. Klok, dr. K.G. van Manen, ds. H. Mudde, dr. E. van der Veer en drs.
T. Verduijn. De cursus komt voort uit de vroegere Lutherse Leken
Opleiding en wordt georganiseerd door Theologische Vorming Gemeenteleden
(TVG) en het Protestants Centrum voor Toerusting en Educatie. De
cursusdagen zijn op de zaterdagen 10 en 24 januari, 7 en 21 februari, 7
en 21 maart 2009. Deelnemers ontvangen na afloop een certificaat.
Kosten: € 150 inclusief uitvoerig cursusmateriaal, koffie en thee (zelf
lunch meebrengen). Locatie: Augustanakerk te Amsterdam. Elke cursusdag
duurt van 10.00–15.00 uur. Informatie en aanmelden: tel. (06) 11 53 76
77, j.koerts@pkn.nl,
www.toerustingeneducatie.pkn.nl. Bron: Kerkbulletin, PKN, nummer 24,
3 december 2008
Paulus
als brugfiguur tussen de christelijke kerken
Professor Peter Schmidt
onderstreepte op de 42ste algemene vergadering van de Katholieke
Nationale Commissie voor Oecumene het oecumenische karakter van de
brieven van Paulus. Tegelijk erkende hij dat de verschillende
christelijke Kerken van mening verschillen over de interpretatie van de
Paulus-brieven. De andere sprekers waren prof. Peter J. Tomson
(protestant), aartspriester Panagiotis Moschonas (orthodox) en kanunnik
Nicholas Sagovsky (anglicaan). Een panelgesprek vanuit de vragen van de
deelnemers sloot de dag af. De oprichting van de Nationale (katholieke)
Commissie voor de Oecumene was een rechtstreeks resultaat van het Tweede
Vaticaans Concilie en de openheid die er toen naar andere Kerken
groeide. De commissie nodigt vertegenwoordigers van de andere
christelijke Kerken uit op haar jaarlijkse bijeenkomst. De teksten van
de lezingen worden opgenomen in het eerste nummer van het Digitaal
Oecumenisch Theologisch Tijdschrift, Perspectief, van de Katholieke
Vereniging voor Oecuemne, waarop u zich gratis kunt abonneren via:
secretariaat@oecumene.nl.
Bron: Kerknet.be, 17 november 2008
Afscheid van patriarch
Alexij II
De patriarch van Moskou en Rusland Alexij II, het hoofd van de grootste
orthodoxe kerk ter wereld, is vrijdag 5 december jl. op 79-jarige
leeftijd overleden.De patriarch was van Duits-Baltische afkomst met als
echte naam Aleksij Rüdiger. Hij overleed in zijn woning in Peredelkino
(vlakbij Moskou). Alexij stond sinds 1990 aan het hoofd van de
Russisch-orthodoxe Kerk. In de roerige jaren na de omwenteling was hij
leider van zijn kerk. Hij zorgde, met steun van het Kremlin, voor het
herstel van de invloed van de kerk in Rusland na zeventig jaar van
"goddeloos" communisme. Met zijn lange witte baard en zijn diepe stem
was Aleksij ook op politiek vlak en in de media alom aanwezig. De
patriarch werd ten zeerste gerespecteerd door de Russische politici.
Minder warm waren zijn relaties met de rooms-katholieke Kerk, die hij
beschuldigde van "proselitisme" (bekeringsijver) in Rusland. Zo weigerde
hij ooit paus Johannes Paulus II te ontvangen. Sinds het aantreden van
paus Benedictus XVI in 2005 was sprake van een lichte dooi, al bleef hij
herhalen dat de katholieke missionarismentaliteit een "probleem" bleef
in Rusland en andere traditioneel orthodoxe voormalige
Sovjetrepublieken. Mede dankzij de inspanningen van kardinaal Walter
Kasper is het wantrouwen enigszins overwonnen. Eind jaren ’90 heerste er
een grote crisis. Theologische gesprekken liepen op een strijd uit, er
heerste zendingsdrang en de verhouding met de patriarch van Moskou was
ijzig te noemen. De kardinaal heeft vaker gezegd dat een dialoog niet
werkt zonder onderling vertrouwen. Na veel toenaderingen en bezoeken kon
hij het vertrouwen herstellen en de dialoog voortzetten. Het contact met
patriarch Alexij II werd ontspannen, al is het niet mogelijk gebleken
een ontmoeting met de paus te organiseren. Enig nationalisme kan
patriarch Alexij II niet worden ontzegd. Zo heeft hij in 2006
voorgesteld dat Rusland zijn eigen Verklaring van de Rechten van de Mens
uitwerkt. Dat moest volgens hem gebeuren op basis van de nationale
cultuur en met name op basis van het orthodox geloof. "Ons land, dat
altijd beschouwd werd als een van de centra van christelijke beschaving,
heeft dingen aan deze wereld te zeggen", aldus de patriarch. Dinsdag 9
december jl. is onder grote belangstelling met ongever tweehonderd
bisschoppen de Liturgie gevierd bij zijn afscheid in de kathedraal van
Christus de Verlosser in Moskou. Het lichaam van de overleden patriarch
is later bijgezet in de Moskouse kathedraal van de Openbaring des Heren
(Theophanie).
Wereldraad stimuleert oecumenisch vredeswerk met ‘Living letters’
‘Living letters’ is een initiatief van de Wereldraad van Kerken. Daarmee
worden kleine internationale oecumenische teams bedoeld die diverse
plaatsen in de wereld bezoeken waar christenen proberen geweld te boven
te komen. De bezoeken vinden plaats ter voorbereiding op een
internationale vredesbijeenkomst die in 2011 in Jamaica gehouden zal
worden. Aart Verburg, verbonden aan het Hendrik Kraemer insttituut van
de Protestantse Kerk in Nederland, was lid van een oecumenisch team dat
van 24 november tot 1 december een bezoek bracht aan Pakistan. Andere
leden van het team kwamen uit de VS en uit Armenië. Het team
constateerde dat de positie van Pakistan als een frontlijn staat in de
oorlog tegen terrorisme een desastreuze uitwerking heeft op de positie
van christenen die beschouwd worden als handlangers van het Westen. Het
team ontmoette de bisschoppen van de Kerk van Pakistan en sprak met
verschillende groepen over de situatie van de christenen in het land. De
positie van de christelijke minderheden is de jaren door nieuwe op de
sharia geïnspireerde wetgeving verslechterd. Gesproken werd tevens met
de Mensenrechtencommissie van Pakistan, een belangrijke instelling van
de civiele samenleving, over mensenrechtensituatie in Pakistan. Ook
vonden ontmoetingen plaats met verschillende moslimleiders.
Bron: WCC
agenda
Drie lezingen
over de joodse religieuze cultuur
Rabbijn Tzvi Marx en Chazzan Ken
Gould geven in het muziekcentrum van Den Bosch (Prins Bernardstr. 4)
drie lezingen over belangrijke joodse feestdagen, vieringen, gebeden en
muziek. De eerste bijeenkomst op 18 december gaat over Chanoeka. Aanvang
20.00 uur. De volgende lezingen gaan over het Poerimfeest (12 maart) en
Pesach (23 april).
Oecumenische ontmoeting van bisdom en classis Den Bosch
In de gebedsweek voor de eenheid
organiseren het bisdom en de classis van ’s-Hertogenbosch een
oecumenische ontmoeting over leefstijlen: calvinistisch, bourgondisch,
evangelisch, geïnspireerd op Paulus en Calvijn. De avond wordt geopend
met een vesperviering in de St. Janskathedraal in Den Bosch. Vervolgens
zal prof. dr. H. de Knijff in de Grote Kerk van de Protestantse Gemeente
een lezing houden over leefstijlen. De bijeenkomst wordt gehouden op 21
januari. De vespers in de St. Jan beginnen om 19.30 uur.
Holocaust verwerkt of
verdrongen?
Bij
gelegenheid van de 80e verjaardag van Elie Wiesel organiseren de
Folkertsmastichting en het platform Appèl Kerk en Israel op 3 februari
2009 (aanvang 9.30 uur) in het Nationaal Monument Kamp Vught een
studiedag over de betekenis van de Sjoa voor theologie en filosofie.
Voor meer informatie:
info@folkertsmastichting.nl of tel. 035-6219406
Deze digitale nieuwsbrief wordt u gratis aangeboden door de Katholieke Vereniging voor Oecumene. De vereniging is geheel afhankelijk van contributies en giften. Steun het werk voor de oecumene van onze vereniging met een gift op giro 801919 ten name van Katholieke Vereniging voor Oecumene in Den Bosch. Hartelijk dank!!!
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl