Katholieke Vereniging voor Oecum

Digitale publicatie 'Kinderen geven kleur aan geloven'
De lezingen en de tentoongestelde iconen van het symposium en de tentoonstelling 'Kinderen geven kleur aan geloven' zijn uitgebracht in een digitale uitgave. U treft de lezingen hier aan. De iconen kunt u hier bekijken.

Votiefmissen van de apostel Paulus in Breda
Op donderdag 2 oktober is de parochie Breda-Centrum gestart met het vieren van votiefmissen van de heilige apostel Paulus. Aanleiding voor het initiatief is het Paulusjaar. Bisschop Van den Hende was celebrant in de eerste Paulusmis op donderdag 2 oktober. Een votiefmis is een mis met eigen gebeden vanwege een speciale gelegenheid. In de votiefmissen in de kathedrale kerk zal de apostel Paulus centraal staan. Bij de lezingen en de verkondiging zal de nadruk worden gelegd op de brieven van Paulus.
Bisschop Van den Hende: “Het Paulusjaar 2008-2009 gaat niet alleen over de apostel Paulus. Het moet ook over ons gaan,” aldus de bisschop. “Wanneer wij het leven van Paulus leren kennen in de Handelingen van de apostelen, wanneer wij de woorden van zijn brieven in het Nieuwe Testament ter harte nemen, dan komen we uit bij de vraag: Hoe is het met het vuur in ons eigen geloofsleven gesteld? Laten we Jezus Christus en zijn woorden van eeuwig leven werkelijk toe in ons persoonlijk leven van dag tot dag? Kortom, de wereldwijde Kerk geeft ons met het Paulusjaar een geweldige kans om ons geloof verder te verdiepen en opnieuw voorop te stellen.”
In de kathedraal zullen de votiefmissen elke donderdag gedurende het Paulusjaar worden gehouden tot de afsluiting ervan op 29 juni 2009. De votiefmis, die begint om 17:00 uur, zal telkens worden afgesloten met uitstelling van het heilig sacrament.
Bron: Bisdom Breda, 30 september 2008

Byzantijns Netwerk Nederland opgericht
Binnen de Katholieke Kerk in Nederland zijn er enkele duizenden katholieken die regelmatig de liturgie volgens de Byzantijnse ritus vieren, zich verdiepen in de spiritualiteit van het Oosten of zich speciaal toeleggen op de Slavisch-Byzantijnse zang. Hun gemeenschappen, koren of verenigingen werken voortaan samen in het Byzantijns Netwerk Nederland. Vrijdag 19 september vond de oprichting plaats. Vertegenwoordigers uit deze groepen kwamen daarvoor bijeen in Utrecht. In aanwezigheid van mgr. J. van Burgsteden s.s.s., bisschop-referent voor oecumene en oosterse christenen, ondertekenden zij de basistekst die uitgangspunt moet zijn voor de werkzaamheden van het Byzantijns Netwerk Nederland. Het Netwerk heeft als centrale doelstelling de continuïteit te waarborgen van de Byzantijnse ritus binnen de Katholieke Kerk in Nederland. Samenwerking. Wederzijdse ondersteuning en inspiratie zijn daarvoor de belangrijkste instrumenten. De lichte organisatiestructuur laat de mogelijkheid open voor meer of mindere intensieve samenwerking en moet vooral zorgen voor een hoge functionaliteit van het Netwerk. Inhoudelijk kent het Netwerk vier aandachtsvelden: liturgie (vieren), catechese (leren), diaconie en gemeenschapsopbouw (dienen) en ten slotte oecumene.
De Byzantijnse ritus is de liturgie zoals die ooit zijn uiteindelijke gestalte kreeg in Constantinopel, hoofdstad van het Byzantijnse Rijk. In Nederland hebben tien priesters de bevoegdheid om voor te gaan in de viering van de liturgie volgens de Byzantijnse ritus.
Bron: Bisdom Roermond/KatholiekNederland.nl, 22 september 2008

Dialoogcommissie van PKN en Pinksterkerken van start
Op initiatief van de Protestantse Kerk in Nederland en de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten is een dialoogcommissie opgericht. In de commissie hebben leden en bestuurders uit de Protestantse Kerk, de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten en het Landelijk Platform van de Pinkster- en Volle Evangeliebeweging in Nederland zitting.
Voor deze dialoogcommissie is vooraf geen exacte doelstelling omschreven, maar van beide kanten werd de behoefte aan een open dialoog gevoeld.
De leden van de commissie constateerden in een eerste bijeenkomst op 30 september jl. dat de kerken voor een gezamenlijke uitdaging staan in een geseculariseerde wereld. Daarom is het nodig is elkaar beter te leren kennen, vertrouwen op te bouwen en ook heikele thema’s waar verschillend over wordt gedacht en die soms tot vooroordelen over elkaar hebben geleid, met elkaar te bespreken. De dialoogcommissie zal vijf keer per jaar bijeenkomen en over twee jaar een voorlopige evaluatie houden. Te verwachten is dat de achterban van de verschillende leden ook regelmatig over de gesprekken geïnformeerd zal worden.
Bron: PKN, 6 oktober 2008

Lesbrieven Calvijn voor jongeren
Voor het primair en voortgezet onderwijs zijn acht lesbrieven over Johannes Calvijn ontwikkeld. Aanleiding is het 500e geboortejaar van de zestiende-eeuwse kerkhervormer, in 2009.
Het materiaal is te bestellen via de website www.500jaarcalvijn.nl, een initiatief van het Instituut voor Reformatieonderzoek in Apeldoorn. De lesbrieven, gemaakt door de werkgroep Jongeren Educatie 500 jaar, besteden aandacht aan het leven van Calvijn, zijn theologie, het calvinisme in Nederland, en Calvijns visie op de kerkdienst, cultuur, overheid en economische ethiek. Ze zijn geschreven voor vier niveaus: voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs, voor groep 7 en 8 en de eerste klas van het vmbo, voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs en het vmbo, en voor de bovenbouw van havo en vwo.
Aan de lesbrieven is een opstelwedstrijd verbonden. De prijsuitreiking -een dagreis naar Genève- heeft plaats tijdens de nationale herdenkingsbijeenkomst in de Grote Kerk in Dordrecht op 30 mei 2009. De werkgroep ontwikkelt ook een documentaire over Calvijn, die kan worden gebruikt ter inleiding op de lesbrieven.
Bron: Reformatorisch Dagblad, 8 oktober 2008

Nieuwe site over protestantisme
In Hilversum wordt op Hervormingsdag de nieuwe website protestant.nl gelanceerd. De site gaat informatie bieden over het Nederlandse protestantisme. Ook komen er bijdragen aan het publieke debat en is er ruimte voor discussie.
Protestant.nl is een gezamenlijk initiatief van de Besturenraad, de Christelijke Hogeschool Ede, de NCRV, de Protestants Christelijke Ouderenbond, de Protestantse Kerk in Nederland en de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Op 31 oktober neemt drs. W. J. Deetman (foto), lid van de Raad van State en voorzitter van stichting De Christelijke Pers, de website officieel in gebruik. Voorafgaand houdt historicus prof. dr. G. Harinck een korte lezing over de betekenis van het protestantisme voor Nederland.
Bron: Reformatorisch Dagblad, 9 oktober 2008

Nieuw netwerk voor oecumenisch theologische vorming in Oost- en Midden-Europa
Van 24 tot 28 September jl. vond in Roemenië een conferentie plaats waaraan 37 vertegenwoordigers van theologische en oecumenische organisaties deelnamen. Onderwerp van de conferentie was hoe te komen tot oecumenische samenwerking op het gebied van oecumenisch-theologische scholing binnen de context van snelle sociale en politieke veranderingen in Oost- en Midden-Europa. De conferentie werd georganiseerd door de Wereldraad van Kerken en de Conferentie van Euorpese Kerken in samenwerking met de Volos Academie uit Griekenland. Zowel de Wereldraad van Kerken als de Conferentie van Europese Kerken werden verzocht een initiërende, faciliterende en ondersteunende rol te blijven spelen in de ontwikkeling van het netwerk.
Een statement dat door de deelnemers aan de conferentie werd geformuleerd, treft u hier aan.
De lezingen van de sprekers treft u hier aan.
Bron: WCC, 2 oktober 2008

Patriarchaat Moskou stapt uit CEK
Het patriarchaat van Moskou heeft zijn lidmaatschap van de Conferentie van de Europese Kerken (CEK) opgezegd. Het patriarchaat besloot zijn vertegenwoordiging terug te trekken nadat de CEK het niet eens werd over de toetreding van de Estse Orthodoxe Kerk tot de organisatie. Het oecumenisch patriarchaat en de Russisch-orthodoxe Kerk zijn het al verschillende jaren oneens over de kerkelijke jurisdictie over orthodoxe christenen in Estland. Er bestaan twee orthodoxe kerken in Estland. De Estse Orthodoxe Kerk maakt deel uit van het patriarchaat van Moskou en de Orthodoxe Kerk van Estland is onderdeel van het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel. Deze laatste trad in 2007 al toe tot de Conferentie van de Europese Kerken.
De beslissing van het patriarchaat van Moskou kwam een dag na de verklaring van 14 orthodoxe primatenom zich meer in te zetten voor kerkelijke eenheid binnen de Orthodoxie.
Bron: KatholiekNederland, 13 oktober 2008

Kerknet-website over Paulusjaar
Op de website www.paulusjaar.be brengt KerkNet zoveel mogelijk relevante informatie samen over het internationale Paulusjaar, dat nog loopt tot 29 juni 2009. Aanleiding voor het Paulusjaar is het vermoeden – een juiste datum is immers niet bekend – dat de apostel en martelaar Paulus ongeveer 2000 jaar geleden geboren werd. Bedoeling is het leven, de reizen en de brieven van de apostel en martelaar beter bekend te maken bij een zo breed mogelijk publiek. Paulus, die tot aan zijn dood als missionaris en verkondiger actief was, wordt samen met Petrus beschouwd als de stichter van de Kerk. Door zijn vele reizen en zijn herderlijke brieven leverde hij een ontzettend belangrijke bijdrage tot de verspreiding van het christendom.
Naast het turbulente levensverhaal van Paulus bevat de website de maandelijkse brief van kardinaal Godfried Danneels, waarin hij telkens een aspect van diens zending belicht. Jan Wuyts, oud-deken van Leuven, suggereert om tijdens het Paulusjaar op zondag voorrang te geven aan de tweede lezing, als het een Pauluslezing is. Om dan de homilie bij deze lezing te laten aansluiten. Voor die zondagen verzamelt hij telkens wat commentaar bij de tekst en biedt een uitgeschreven homilie aan.
Paulusjaar.be besteedt uiteraard ook aandacht aan de publicaties over Paulus en selecteert uit het KerkNet-aanbod de belangrijkste nieuwsberichten en evenementen in het raam van het Paulusjaar. Verder zijn er links naar de officiële Paulusjaar-website van het Vaticaan en naar de catecheses van paus Benedictus XVI over Paulus.
Bron: Kerknet, 19 oktober 2008

Op www.oecumene.nl wordt een agenda bijgehouden van de activiteiten die in Nederland plaatsvinden in het kader van het Paulusjaar. U treft er tevens informatie aan over de rondreizende vita-icoon en artikelen over Paulus. U treft deze pagina’s aan op: http://www.oecumene.nl/Projecten/Paulusjaar.htm

Heiligen en martelaren, een drijvende kracht achter de eenheid van de kerk
Kun heiligen en martelaren, of christenen die een voorbeeldig leven hebben geleid – helpen de kerken te verenigen? Deze vraag stond centraal tijdens een symposium dat van 29 oktober tot 2 november wordt gehouden in het klooster van Bose in Italië. Tijdens de conferentie zal nagedacht worden over hoe deze getuigen van het geloof bij kunnen dragen aan een oecumenische spiritualiteit. Zo’n 80 internationaal erkende theologen en kerkleiders van Orthodoxe, Rooms-katholieke, Protestantse en Pentecostal (Charismatische) achtergrond nemen aan het symposium deel. Onder hen sprekers als Mary Tanner van de Wereldraad van Kerken. De aartsbisschop van Canterbury, Dr. Rowan Williams, heeft een paper ingeleverd dat namens hem zal worden voorgelezen. “Er is een groeiend bewustzijn dat getuigen in het geloof, zowel hedendaags als uit het verleden, niet alleen behoren tot individuele confessionele groepen maar gemeenschappelijke erfenis zijn en een bron van inspiratie voor het hele christendom en daarbuiten”, zei Tamara Grdzelidze van de WWC Commission on Faith and Order. Het symposium is een onderdeel van het project “A cloud of witnesses” dat samen met de communiteit van Bose door de WCC Commission on Faith and Order wordt uitgevoerd. Meer informatie over het symposium treft u hier aan.
Bron: WCC

Russisch-orthodoxe synode verwerpt toetreding nieuwe bisdommen
De Synode van de Russisch-orthodoxe Kerk heeft zich definitief uitgesproken tegen de toetreding van bisdommen uit de autonome republieken Zuid-Ossetië en Abchazië tot het Moskouse patriarchaat. De beslissing is opmerkelijk, omdat de Russisch-orthodoxe Kerk traditioneel op één lijn zit met de staat. De regering van de Russische Federatie staat pal achter het onafhankelijkheidsstreven van Zuid-Ossetië en Abchazië ten opzichte van Georgië waartoe ze officieel behoren. In zijn verklaring schrijft het patriarchaat van Moskou dat het de bisdommen van beide republieken hun zelfstandigheid niet wil afnemen. Door de beslissing blijven de bisdommen behoren tot de Georgisch-orthodoxe Kerk. Volgens Russische media werd de beslissing mee ingegeven door het feit dat de Russisch-orthodoxe Kerk een conflict met de Georgisch-orthodoxe Kerk wil vermijden.
Bron: Kerknet.be, 9 oktober 2008

Orthodox topoverleg
De belangrijkste orthodoxe kerkleiders, onder wie de oecumenische patriarch, Bartholomeos I, en de Russisch-orthodoxe patriarch van Moskou, Alexej II, zijn voor overleg van 9 tot 12 oktober bijeen geweest in het Fanar te Istanbul. Het initiatief voor de ontmoeting ging uit van de oecumenisch patriarch, naar aanleiding van het Paulusjaar. De volksapostel zou tweeduizend jaar geleden in het Turkse Tarsus geboren zijn. De orthodoxe kerkleiders gingen gezamenlijk voor in de Goddelijke Liturgie (eucharistie) op. “Dit is de eerste keer dat er een ontmoeting plaatsheeft van orthodoxe kerkleiders van zo’n hoog niveau. Daarom heeft deze ontmoeting een historische betekenis”, aldus de woordvoerder van het patriarchaat van Moskou, voorafgaand aan de ontmoeting.
Tijdens de slotbijeenkomst van het driedaagse congres verklaarden de geestelijk leiders van 14 zelfstandige orthodoxe kerken dat zij zich meer zullen inzetten voor hun onderlinge kerkelijke eenheid. Onderwerp van het congres was ondermeer het dispuut tussen de patriarchen van Moskou en Constantinopel over de eventuele autonomie van de Orthodoxe Kerk in Oekraïne. Volgens de verklaring moeten de orthodoxe kerken de “nationalistische, etnische en ideologische excessen uit het verleden opgeven”. “Want alleen op die manier kan de stem van de Orthodoxie de benodigde impact hebben op de hedendaagse wereld”, aldus de geestelijken. De patriarchaten verklaarden tevens hun intentie om zowel de dialoog met andere christelijke kerken als met het jodendom en de islam te intensiveren.
Voor de tekst van de boodschap van de leiders van de Orthodoxe kerken, zie hier.
Bron: KatholiekNederland.nl, 13 oktober 2008

Fusiebesprekingen WARC en REC van start
De besturen van de World Alliance of Reformed Churches en de Reformed Ecumenical Council zijn bijeen geweest in het landelijk dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Utrecht. De deelnemers aan de werkconferentie hebben de laatste hand gelegd aan de fusie van de twee oecumenische koepels, die in 2010 officieel zijn beslag moet krijgen. De Protestantse Kerk in Nederland is lid van beide organisaties en juicht de fusie van harte toe.
Tijdens de werkconferentie in Utrecht formuleerden de bestuurders van WARC en REC voorstellen voor de werkwijze, de organisatie en de grondregels (constitutie) van de nieuwe fusie-organisatie, die de naam draagt World Communion of Reformed Churches. Het komende jaar krijgen de lidkerken de gelegenheid om op de plannen te reageren. Medio 2010 valt dan het definitieve besluit over de fusie. In totaal zal de nieuwe World Communion of Reformed Churches ruim 80 miljoen (hervormde/gereformeerde) christenen uit alle delen van de wereld verenigen. Op dit moment telt de WARC 75 miljoen leden in 107 landen. De REC telt 12 miljoen leden in 25 landen. Een groot aantal kerken van de REC is ook lid van de WARC. Met de fusie willen de organisaties hun gezamenlijke roeping en de slagkracht van hun organisaties versterken. De aanzet tot de fusie werd in 2005 gegeven toen algemeen secretaris van de WARC, dr. Setri Nyomi, te gast was bij de assemblee van de Reformed Ecumenical Council (REC), ook in Utrecht. De basis van de WARC ligt in de 19e eeuw. De REC is opgericht na de Tweede Wereldoorlog; de Gereformeerde Kerken in Nederland behoorden tot de oprichters.
Bron: PKN, 14 oktober 2008

Chaldeeuwse patriarch: Irak is Calvarieberg
Een van de meest opvallende speeches tijdens de bisschoppensynode in Rome over het Woord Gods had geen betrekking op de Bijbel maar op Irak. Kardinaal Emmanuel III Delly, de Chaldeeuwse patriarch die zijn zetel heeft in Irak, beschreef zijn land als een “gefolterd en bloedig” oord en noemde het ”een Calvarieberg”, naar de locatie van Jezus’ kruisdood. Dat meldde de Amerikaanse vaticanist John Allen op 15 oktober vanuit Rome in The National Catholic Reporter. “Er is een gebrek aan vrede en veiligheid, en aan fundamentele elementen van het dagelijks leven”, sprak Delly. De patriarch wees ook op de ontvoering van zestien van zijn priesters en twee van zijn bisschoppen. Sommigen onder hen overleefden het niet, zoals aartsbisschop Faraj Rahho van Mosul en pastoor Raghid Ganni. Zij zijn volgens Emmanuel III ”martelaren die nu vanuit de hemel voor ons bidden”. De patriarch smeekte zijn collega-bisschoppen in Rome te bidden voor de kerk en het volk van Irak. Ook vroeg hij hun ”te delen in onze zorg, in onze hoop en in het lijden van onze gewonden, zodat het vleesgeworden Woord van God in zijn Kerk en met ons moge zijn als goed nieuws en steun”. Twintig jaar geleden zouden er nog ongeveer 1,4 miljoen christenen in Irak hebben gewoond. Volgens schattingen van de Verenigde Naties zijn er nu in het land nog maar 700.000 christenen woonachtig. Sinds de Amerikaanse inval in 2003 is er volgens waarnemers sprake van een ware exodus.
Bron: KatholiekNederland, 15 oktober 2008

De Katholieke Vereniging voor Oecumene vraagt steun voor het werk van Caritas Irak. Giften voor het werk van Caritas Irak ten behoeve van vluchtelingen in Irak kunnen worden overgemaakt op giro 1087628 t.n.v. Katholieke Vereniging voor Oecumene o.v.v. Caritas Irak. De vereniging zorgt ervoor dat de giften geheel ten goede komen aan Caritas Irak. Op www.oecumene.nl treft u meer informatie aan over de situatie en depositie van christenen in Irak en kunt u adhesie betuigen aan de christenen van Irak.

Orthodoxe kerkleider spreekt bisschoppensynode toe
Voor het eerst in de geschiedenis sprak een orthodoxe patriarch een rooms-katholieke bisschoppensynode toe. Zaterdagavond 18 oktober ging patriarch Bartholomeos van Constantinopel samen met paus Benedictus XVI voor in een vesperdienst in de Sixtijnse Kapel in het Vaticaan met de deelnemers van de twaalfde assemblee van de bisschoppensynode over de betekenis van het Woord Gods in het leven van de Kerk. De vespers werden gezongen in het Latijn en op sommige momenten in het Grieks. Na afloop van de liturgie sprak de paus tot de aanwezige bisschoppen. De oecumenische patriarch acht het van 'cruciaal' belang dat bisschoppen in synodeverband bij elkaar komen. Hij sprak de hoop uit dat de Katholieke Kerk en de Oosters-orthodoxe Kerken het ooit eens mogen worden over de relatie tussen 'synodaliteit' en 'primaatschap'. Volgens de Byzantijnse kerkorde rust het hoogste leergezag bij de synode van bisschoppen en niet bij de paus. Feitelijk erkennen de meeste orthodoxe Kerken het universeel primaatschap van de bisschop van Rome, maar ze hebben een afwijkende opvatting over de rooms-katholieke invulling daarvan. Kortweg gezegd: de Oosters-orthodoxen zouden in de ene Kerk van harte de bisschop van Rome als de primus inter pares (= eerste onder gelijken) kunnen erkennen, Rome ziet in het pauselijk primaatschap vooral een autoriteit die boven de hoogste leiders van locale kerken uitgaat.
Bron: Kerknet, 19 oktober 2008

Katholieke Vereniging voor Oecumene
Nieuwsbrief Oecumene Oktober 2008 (Wk 44) - Nummer 77 Printversie
Uit de Vereniging Digitale uitgave 'Kinderen geven kleur aan geloven' Lokaal Votiefmissen van de apostel Paulus in Breda Nederland Byzantijns netwerk Nederland opgericht Dialoogcommissie van PKN en Pinksterkerken van start Lesbrieven Calvijn voor jongeren Nieuwe site over protestantisme Europees Nieuw netwerk voor oecumenisch theologische vorming in Oost-en Midden-Europa Patriarchaat Moskou stapt uit CEK Kerknet-website over Paulusjaar Wereldwijd Heiligen en martelaren, een drijvende kracht achter de eenheid van de kerk Russisch-orthodoxe synode verwerpt toetreding nieuwe bisdommen Orthodox topoverleg Fusiebesprekingen WARC en REC van start Chaldeeuwse patriarch: Irak is Calvarieberg Orthodoxe kerkleider spreekt bisschoppensynode toe	Uit de Vereniging Digitale publicatie 'Kinderen geven kleur aan geloven' De lezingen en de tentoongestelde iconen van het symposium en de tentoonstelling 'Kinderen geven kleur aan geloven' zijn uitgebracht in een digitale uitgave. U treft de lezingen hier aan. De iconen kunt u hier bekijken. Top LOKAAL Votiefmissen van de apostel Paulus in Breda Op donderdag 2 oktober is de parochie Breda-Centrum gestart met het vieren van votiefmissen van de heilige apostel Paulus. Aanleiding voor het initiatief is het Paulusjaar. Bisschop Van den Hende was celebrant in de eerste Paulusmis op donderdag 2 oktober. Een votiefmis is een mis met eigen gebeden vanwege een speciale gelegenheid. In de votiefmissen in de kathedrale kerk zal de apostel Paulus centraal staan. Bij de lezingen en de verkondiging zal de nadruk worden gelegd op de brieven van Paulus. Bisschop Van den Hende: “Het Paulusjaar 2008-2009 gaat niet alleen over de apostel Paulus. Het moet ook over ons gaan,” aldus de bisschop. “Wanneer wij het leven van Paulus leren kennen in de Handelingen van de apostelen, wanneer wij de woorden van zijn brieven in het Nieuwe Testament ter harte nemen, dan komen we uit bij de vraag: Hoe is het met het vuur in ons eigen geloofsleven gesteld? Laten we Jezus Christus en zijn woorden van eeuwig leven werkelijk toe in ons persoonlijk leven van dag tot dag? Kortom, de wereldwijde Kerk geeft ons met het Paulusjaar een geweldige kans om ons geloof verder te verdiepen en opnieuw voorop te stellen.” In de kathedraal zullen de votiefmissen elke donderdag gedurende het Paulusjaar worden gehouden tot de afsluiting ervan op 29 juni 2009. De votiefmis, die begint om 17:00 uur, zal telkens worden afgesloten met uitstelling van het heilig sacrament. Bron: Bisdom Breda, 30 september 2008 Top Nederland Byzantijns Netwerk Nederland opgericht Binnen de Katholieke Kerk in Nederland zijn er enkele duizenden katholieken die regelmatig de liturgie volgens de Byzantijnse ritus vieren, zich verdiepen in de spiritualiteit van het Oosten of zich speciaal toeleggen op de Slavisch-Byzantijnse zang. Hun gemeenschappen, koren of verenigingen werken voortaan samen in het Byzantijns Netwerk Nederland. Vrijdag 19 september vond de oprichting plaats. Vertegenwoordigers uit deze groepen kwamen daarvoor bijeen in Utrecht. In aanwezigheid van mgr. J. van Burgsteden s.s.s., bisschop-referent voor oecumene en oosterse christenen, ondertekenden zij de basistekst die uitgangspunt moet zijn voor de werkzaamheden van het Byzantijns Netwerk Nederland. Het Netwerk heeft als centrale doelstelling de continuïteit te waarborgen van de Byzantijnse ritus binnen de Katholieke Kerk in Nederland. Samenwerking. Wederzijdse ondersteuning en inspiratie zijn daarvoor de belangrijkste instrumenten. De lichte organisatiestructuur laat de mogelijkheid open voor meer of mindere intensieve samenwerking en moet vooral zorgen voor een hoge functionaliteit van het Netwerk. Inhoudelijk kent het Netwerk vier aandachtsvelden: liturgie (vieren), catechese (leren), diaconie en gemeenschapsopbouw (dienen) en ten slotte oecumene. De Byzantijnse ritus is de liturgie zoals die ooit zijn uiteindelijke gestalte kreeg in Constantinopel, hoofdstad van het Byzantijnse Rijk. In Nederland hebben tien priesters de bevoegdheid om voor te gaan in de viering van de liturgie volgens de Byzantijnse ritus. Bron: Bisdom Roermond/KatholiekNederland.nl, 22 september 2008 Top Dialoogcommissie van PKN en Pinksterkerken van start Op initiatief van de Protestantse Kerk in Nederland en de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten is een dialoogcommissie opgericht. In de commissie hebben leden en bestuurders uit de Protestantse Kerk, de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten en het Landelijk Platform van de Pinkster- en Volle Evangeliebeweging in Nederland zitting. Voor deze dialoogcommissie is vooraf geen exacte doelstelling omschreven, maar van beide kanten werd de behoefte aan een open dialoog gevoeld. De leden van de commissie constateerden in een eerste bijeenkomst op 30 september jl. dat de kerken voor een gezamenlijke uitdaging staan in een geseculariseerde wereld. Daarom is het nodig is elkaar beter te leren kennen, vertrouwen op te bouwen en ook heikele thema’s waar verschillend over wordt gedacht en die soms tot vooroordelen over elkaar hebben geleid, met elkaar te bespreken. De dialoogcommissie zal vijf keer per jaar bijeenkomen en over twee jaar een voorlopige evaluatie houden. Te verwachten is dat de achterban van de verschillende leden ook regelmatig over de gesprekken geïnformeerd zal worden. Bron: PKN, 6 oktober 2008 Top Lesbrieven Calvijn voor jongeren Voor het primair en voortgezet onderwijs zijn acht lesbrieven over Johannes Calvijn ontwikkeld. Aanleiding is het 500e geboortejaar van de zestiende-eeuwse kerkhervormer, in 2009. Het materiaal is te bestellen via de website www.500jaarcalvijn.nl, een initiatief van het Instituut voor Reformatieonderzoek in Apeldoorn. De lesbrieven, gemaakt door de werkgroep Jongeren Educatie 500 jaar, besteden aandacht aan het leven van Calvijn, zijn theologie, het calvinisme in Nederland, en Calvijns visie op de kerkdienst, cultuur, overheid en economische ethiek. Ze zijn geschreven voor vier niveaus: voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs, voor groep 7 en 8 en de eerste klas van het vmbo, voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs en het vmbo, en voor de bovenbouw van havo en vwo. Aan de lesbrieven is een opstelwedstrijd verbonden. De prijsuitreiking -een dagreis naar Genève- heeft plaats tijdens de nationale herdenkingsbijeenkomst in de Grote Kerk in Dordrecht op 30 mei 2009. De werkgroep ontwikkelt ook een documentaire over Calvijn, die kan worden gebruikt ter inleiding op de lesbrieven. Bron: Reformatorisch Dagblad, 8 oktober 2008 Top Nieuwe site over protestantisme In Hilversum wordt op Hervormingsdag de nieuwe website protestant.nl gelanceerd. De site gaat informatie bieden over het Nederlandse protestantisme. Ook komen er bijdragen aan het publieke debat en is er ruimte voor discussie. Protestant.nl is een gezamenlijk initiatief van de Besturenraad, de Christelijke Hogeschool Ede, de NCRV, de Protestants Christelijke Ouderenbond, de Protestantse Kerk in Nederland en de Vrije Universiteit in Amsterdam. Op 31 oktober neemt drs. W. J. Deetman (foto), lid van de Raad van State en voorzitter van stichting De Christelijke Pers, de website officieel in gebruik. Voorafgaand houdt historicus prof. dr. G. Harinck een korte lezing over de betekenis van het protestantisme voor Nederland. Bron: Reformatorisch Dagblad, 9 oktober 2008 Top Europees Nieuw netwerk voor oecumenisch theologische vorming in Oost- en Midden-Europa Van 24 tot 28 September jl. vond in Roemenië een conferentie plaats waaraan 37 vertegenwoordigers van theologische en oecumenische organisaties deelnamen. Onderwerp van de conferentie was hoe te komen tot oecumenische samenwerking op het gebied van oecumenisch-theologische scholing binnen de context van snelle sociale en politieke veranderingen in Oost- en Midden-Europa. De conferentie werd georganiseerd door de Wereldraad van Kerken en de Conferentie van Euorpese Kerken in samenwerking met de Volos Academie uit Griekenland. Zowel de Wereldraad van Kerken als de Conferentie van Europese Kerken werden verzocht een initiërende, faciliterende en ondersteunende rol te blijven spelen in de ontwikkeling van het netwerk. Een statement dat door de deelnemers aan de conferentie werd geformuleerd, treft u hier aan. De lezingen van de sprekers treft u hier aan. Bron: WCC, 2 oktober 2008 Top Patriarchaat Moskou stapt uit CEK Het patriarchaat van Moskou heeft zijn lidmaatschap van de Conferentie van de Europese Kerken (CEK) opgezegd. Het patriarchaat besloot zijn vertegenwoordiging terug te trekken nadat de CEK het niet eens werd over de toetreding van de Estse Orthodoxe Kerk tot de organisatie. Het oecumenisch patriarchaat en de Russisch-orthodoxe Kerk zijn het al verschillende jaren oneens over de kerkelijke jurisdictie over orthodoxe christenen in Estland. Er bestaan twee orthodoxe kerken in Estland. De Estse Orthodoxe Kerk maakt deel uit van het patriarchaat van Moskou en de Orthodoxe Kerk van Estland is onderdeel van het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel. Deze laatste trad in 2007 al toe tot de Conferentie van de Europese Kerken. De beslissing van het patriarchaat van Moskou kwam een dag na de verklaring van 14 orthodoxe primatenom zich meer in te zetten voor kerkelijke eenheid binnen de Orthodoxie. Bron: KatholiekNederland, 13 oktober 2008 Top Kerknet-website over Paulusjaar Op de website www.paulusjaar.be brengt KerkNet zoveel mogelijk relevante informatie samen over het internationale Paulusjaar, dat nog loopt tot 29 juni 2009. Aanleiding voor het Paulusjaar is het vermoeden – een juiste datum is immers niet bekend – dat de apostel en martelaar Paulus ongeveer 2000 jaar geleden geboren werd. Bedoeling is het leven, de reizen en de brieven van de apostel en martelaar beter bekend te maken bij een zo breed mogelijk publiek. Paulus, die tot aan zijn dood als missionaris en verkondiger actief was, wordt samen met Petrus beschouwd als de stichter van de Kerk. Door zijn vele reizen en zijn herderlijke brieven leverde hij een ontzettend belangrijke bijdrage tot de verspreiding van het christendom. Naast het turbulente levensverhaal van Paulus bevat de website de maandelijkse brief van kardinaal Godfried Danneels, waarin hij telkens een aspect van diens zending belicht. Jan Wuyts, oud-deken van Leuven, suggereert om tijdens het Paulusjaar op zondag voorrang te geven aan de tweede lezing, als het een Pauluslezing is. Om dan de homilie bij deze lezing te laten aansluiten. Voor die zondagen verzamelt hij telkens wat commentaar bij de tekst en biedt een uitgeschreven homilie aan. Paulusjaar.be besteedt uiteraard ook aandacht aan de publicaties over Paulus en selecteert uit het KerkNet-aanbod de belangrijkste nieuwsberichten en evenementen in het raam van het Paulusjaar. Verder zijn er links naar de officiële Paulusjaar-website van het Vaticaan en naar de catecheses van paus Benedictus XVI over Paulus. Bron: Kerknet, 19 oktober 2008 Op www.oecumene.nl wordt een agenda bijgehouden van de activiteiten die in Nederland plaatsvinden in het kader van het Paulusjaar. U treft er tevens informatie aan over de rondreizende vita-icoon en artikelen over Paulus. U treft deze pagina’s aan op: http://www.oecumene.nl/Projecten/Paulusjaar.htm Top Wereldwijd Heiligen en martelaren, een drijvende kracht achter de eenheid van de kerk Kun heiligen en martelaren, of christenen die een voorbeeldig leven hebben geleid – helpen de kerken te verenigen? Deze vraag stond centraal tijdens een symposium dat van 29 oktober tot 2 november wordt gehouden in het klooster van Bose in Italië. Tijdens de conferentie zal nagedacht worden over hoe deze getuigen van het geloof bij kunnen dragen aan een oecumenische spiritualiteit. Zo’n 80 internationaal erkende theologen en kerkleiders van Orthodoxe, Rooms-katholieke, Protestantse en Pentecostal (Charismatische) achtergrond nemen aan het symposium deel. Onder hen sprekers als Mary Tanner van de Wereldraad van Kerken. De aartsbisschop van Canterbury, Dr. Rowan Williams, heeft een paper ingeleverd dat namens hem zal worden voorgelezen. “Er is een groeiend bewustzijn dat getuigen in het geloof, zowel hedendaags als uit het verleden, niet alleen behoren tot individuele confessionele groepen maar gemeenschappelijke erfenis zijn en een bron van inspiratie voor het hele christendom en daarbuiten”, zei Tamara Grdzelidze van de WWC Commission on Faith and Order. Het symposium is een onderdeel van het project “A cloud of witnesses” dat samen met de communiteit van Bose door de WCC Commission on Faith and Order wordt uitgevoerd. Meer informatie over het symposium treft u hier aan. Bron: WCC Top Russisch-orthodoxe synode verwerpt toetreding nieuwe bisdommen De Synode van de Russisch-orthodoxe Kerk heeft zich definitief uitgesproken tegen de toetreding van bisdommen uit de autonome republieken Zuid-Ossetië en Abchazië tot het Moskouse patriarchaat. De beslissing is opmerkelijk, omdat de Russisch-orthodoxe Kerk traditioneel op één lijn zit met de staat. De regering van de Russische Federatie staat pal achter het onafhankelijkheidsstreven van Zuid-Ossetië en Abchazië ten opzichte van Georgië waartoe ze officieel behoren. In zijn verklaring schrijft het patriarchaat van Moskou dat het de bisdommen van beide republieken hun zelfstandigheid niet wil afnemen. Door de beslissing blijven de bisdommen behoren tot de Georgisch-orthodoxe Kerk. Volgens Russische media werd de beslissing mee ingegeven door het feit dat de Russisch-orthodoxe Kerk een conflict met de Georgisch-orthodoxe Kerk wil vermijden. Bron: Kerknet.be, 9 oktober 2008 Top Orthodox topoverleg De belangrijkste orthodoxe kerkleiders, onder wie de oecumenische patriarch, Bartholomeos I, en de Russisch-orthodoxe patriarch van Moskou, Alexej II, zijn voor overleg van 9 tot 12 oktober bijeen geweest in het Fanar te Istanbul. Het initiatief voor de ontmoeting ging uit van de oecumenisch patriarch, naar aanleiding van het Paulusjaar. De volksapostel zou tweeduizend jaar geleden in het Turkse Tarsus geboren zijn. De orthodoxe kerkleiders gingen gezamenlijk voor in de Goddelijke Liturgie (eucharistie) op. “Dit is de eerste keer dat er een ontmoeting plaatsheeft van orthodoxe kerkleiders van zo’n hoog niveau. Daarom heeft deze ontmoeting een historische betekenis”, aldus de woordvoerder van het patriarchaat van Moskou, voorafgaand aan de ontmoeting. Tijdens de slotbijeenkomst van het driedaagse congres verklaarden de geestelijk leiders van 14 zelfstandige orthodoxe kerken dat zij zich meer zullen inzetten voor hun onderlinge kerkelijke eenheid. Onderwerp van het congres was ondermeer het dispuut tussen de patriarchen van Moskou en Constantinopel over de eventuele autonomie van de Orthodoxe Kerk in Oekraïne. Volgens de verklaring moeten de orthodoxe kerken de “nationalistische, etnische en ideologische excessen uit het verleden opgeven”. “Want alleen op die manier kan de stem van de Orthodoxie de benodigde impact hebben op de hedendaagse wereld”, aldus de geestelijken. De patriarchaten verklaarden tevens hun intentie om zowel de dialoog met andere christelijke kerken als met het jodendom en de islam te intensiveren. Voor de tekst van de boodschap van de leiders van de Orthodoxe kerken, zie hier. Bron: KatholiekNederland.nl, 13 oktober 2008 Top Fusiebesprekingen WARC en REC van start De besturen van de World Alliance of Reformed Churches en de Reformed Ecumenical Council zijn bijeen geweest in het landelijk dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Utrecht. De deelnemers aan de werkconferentie hebben de laatste hand gelegd aan de fusie van de twee oecumenische koepels, die in 2010 officieel zijn beslag moet krijgen. De Protestantse Kerk in Nederland is lid van beide organisaties en juicht de fusie van harte toe. Tijdens de werkconferentie in Utrecht formuleerden de bestuurders van WARC en REC voorstellen voor de werkwijze, de organisatie en de grondregels (constitutie) van de nieuwe fusie-organisatie, die de naam draagt World Communion of Reformed Churches. Het komende jaar krijgen de lidkerken de gelegenheid om op de plannen te reageren. Medio 2010 valt dan het definitieve besluit over de fusie. In totaal zal de nieuwe World Communion of Reformed Churches ruim 80 miljoen (hervormde/gereformeerde) christenen uit alle delen van de wereld verenigen. Op dit moment telt de WARC 75 miljoen leden in 107 landen. De REC telt 12 miljoen leden in 25 landen. Een groot aantal kerken van de REC is ook lid van de WARC. Met de fusie willen de organisaties hun gezamenlijke roeping en de slagkracht van hun organisaties versterken. De aanzet tot de fusie werd in 2005 gegeven toen algemeen secretaris van de WARC, dr. Setri Nyomi, te gast was bij de assemblee van de Reformed Ecumenical Council (REC), ook in Utrecht. De basis van de WARC ligt in de 19e eeuw. De REC is opgericht na de Tweede Wereldoorlog; de Gereformeerde Kerken in Nederland behoorden tot de oprichters. Bron: PKN, 14 oktober 2008 Top Chaldeeuwse patriarch: Irak is Calvarieberg Een van de meest opvallende speeches tijdens de bisschoppensynode in Rome over het Woord Gods had geen betrekking op de Bijbel maar op Irak. Kardinaal Emmanuel III Delly, de Chaldeeuwse patriarch die zijn zetel heeft in Irak, beschreef zijn land als een “gefolterd en bloedig” oord en noemde het ”een Calvarieberg”, naar de locatie van Jezus’ kruisdood. Dat meldde de Amerikaanse vaticanist John Allen op 15 oktober vanuit Rome in The National Catholic Reporter. “Er is een gebrek aan vrede en veiligheid, en aan fundamentele elementen van het dagelijks leven”, sprak Delly. De patriarch wees ook op de ontvoering van zestien van zijn priesters en twee van zijn bisschoppen. Sommigen onder hen overleefden het niet, zoals aartsbisschop Faraj Rahho van Mosul en pastoor Raghid Ganni. Zij zijn volgens Emmanuel III ”martelaren die nu vanuit de hemel voor ons bidden”. De patriarch smeekte zijn collega-bisschoppen in Rome te bidden voor de kerk en het volk van Irak. Ook vroeg hij hun ”te delen in onze zorg, in onze hoop en in het lijden van onze gewonden, zodat het vleesgeworden Woord van God in zijn Kerk en met ons moge zijn als goed nieuws en steun”. Twintig jaar geleden zouden er nog ongeveer 1,4 miljoen christenen in Irak hebben gewoond. Volgens schattingen van de Verenigde Naties zijn er nu in het land nog maar 700.000 christenen woonachtig. Sinds de Amerikaanse inval in 2003 is er volgens waarnemers sprake van een ware exodus. Bron: KatholiekNederland, 15 oktober 2008 De Katholieke Vereniging voor Oecumene vraagt steun voor het werk van Caritas Irak. Giften voor het werk van Caritas Irak ten behoeve van vluchtelingen in Irak kunnen worden overgemaakt op giro 1087628 t.n.v. Katholieke Vereniging voor Oecumene o.v.v. Caritas Irak. De vereniging zorgt ervoor dat de giften geheel ten goede komen aan Caritas Irak. Op www.oecumene.nl treft u meer informatie aan over de situatie en depositie van christenen in Irak en kunt u adhesie betuigen aan de christenen van Irak. Top Orthodoxe kerkleider spreekt bisschoppensynode toe Voor het eerst in de geschiedenis sprak een orthodoxe patriarch een rooms-katholieke bisschoppensynode toe. Zaterdagavond 18 oktober ging patriarch Bartholomeos van Constantinopel samen met paus Benedictus XVI voor in een vesperdienst in de Sixtijnse Kapel in het Vaticaan met de deelnemers van de twaalfde assemblee van de bisschoppensynode over de betekenis van het Woord Gods in het leven van de Kerk. De vespers werden gezongen in het Latijn en op sommige momenten in het Grieks. Na afloop van de liturgie sprak de paus tot de aanwezige bisschoppen. De oecumenische patriarch acht het van 'cruciaal' belang dat bisschoppen in synodeverband bij elkaar komen. Hij sprak de hoop uit dat de Katholieke Kerk en de Oosters-orthodoxe Kerken het ooit eens mogen worden over de relatie tussen 'synodaliteit' en 'primaatschap'. Volgens de Byzantijnse kerkorde rust het hoogste leergezag bij de synode van bisschoppen en niet bij de paus. Feitelijk erkennen de meeste orthodoxe Kerken het universeel primaatschap van de bisschop van Rome, maar ze hebben een afwijkende opvatting over de rooms-katholieke invulling daarvan. Kortweg gezegd: de Oosters-orthodoxen zouden in de ene Kerk van harte de bisschop van Rome als de primus inter pares (= eerste onder gelijken) kunnen erkennen, Rome ziet in het pauselijk primaatschap vooral een autoriteit die boven de hoogste leiders van locale kerken uitgaat. Bron: Kerknet, 19 oktober 2008 Top
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl