Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene April - Mei 2008 (Wk 21) - Nummer 74 Printversie
Uit de Vereniging
Internationales
ökomenisches Kolloquium
Internationale Pinksterviering bisdom Roermond
Perspectief. Digitaal Oecumenisch Theologisch Tijdschrift
Lokaal
Kerken
Amsterdam organiseerden pinksterfestival
Ikonenmuseum Kampen: Russisch liturgisch zilver en Pinkstericoon
Nederland
40-jaar Raad van Kerken
Het Feest van de Geest/Kerkenfeest 2008, 40 jaar Utrechtse Stedelijke
Raad van Kerken
Conferentie
Lucasorde over gebedsgenezing
Nationale ontmoetingsdag Wereldjongerendagen in Houten
Vredeswerkdag IKV Pax Christi
PKN
sluit overeenkomst met Indonesische migrantenkerk
Arjan Plaisier
nieuwe secretaris-generaal PKN
Stoppen met jammeren!
'Uitspraken Kimman slechte bijdrage aan oecumene'
Europees
Katholieke en protestantse kerken in België werken nauwer samen
Armeense aartsbisschop kritisch over EU-toetreding Turkije
Benedictijn van Chevetogne raadgever van Pauselijke Raad voor de
Christelijke Eenheid
Wereldwijd
Paulusjaar 2008-2009 van
start
Godtube en Kathtube
Kardinaal Kasper: Anglicanen moeten kleur bekennen
Armeense
Patriarch roept op tot erkenning genocide
Theofilos III
herstelt rust in partriarchaat
Gevecht in Heilig Grafkerk
Positieve echo voor pausbezoek op Russische televisie
'Instant-kerkgebouwen in
Rusland
Metropoliet Lavr overleden
Internationales
ökumenisches Kolloquium
In het kader van het jubileumjaar 2008 (658-2008) vond op 14 en 15 mei
in Echternach het Internationales ökumenisches Kolloquium plaats met als
thema 'De Heilige Willibrord, een Heilige voor onze tijd, een Heilige
voor Europa'.
Naast sprekers als Prof.em.Dr.Dr. A. Angenendt en de premier van
Luxemburg, J.C. Juncker, heeft ook de secretaris van onze vereniging,
Geert van Dartel, een lezing verzorgd over het werk van onze vereniging
in Nederland. Hij hield een weblog bij over het Kolloquium, die te lezen
is op het volgende adres:
http://www.oecumene.nl/Nieuws/EchternachLezing.htm. U treft er ook
zijn lezing aan.
Internationale
Pinksterviering bisdom Roermond
Traditiegetrouw werd op de vooravond van Pinksteren in de kathedraal
van Roermond een internationale H. Mis opgedragen. Dit jaar stond deze -
en het daaraan voorafgaande programma - in het teken van de Oosterse
christenen. De Katholieke Vereniging voor Oecumene heeft hieraan
medewerking verleend. Een verslag van deze dag treft u aan op:
http://www.bisdom-roermond.nl/nieuws/detail.php?ID=738., Binnenkort
op www.oecumene.nl een filmverslag
en een interview.
Perspectief. Digitaal Oecumenisch Theologisch Tijdschrift (DOTT)
Perspectief is het nieuwe Digitale Oecumenisch Theologische Tijdschrift
(DOTT) van de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Dit tijdschrift kan
mede door de financiële steun van een congregatie gerealiseerd worden.
Perspectief ontleent zijn naam aan een drievoudige waarneming waaraan de
Katholieke Vereniging voor Oecumene een bijdrage wil leveren. Enerzijds
ontbreekt het in Nederland sinds 1992 aan een theologisch tijdschrift
dat expliciet de vragen van de oecumenische beweging centraal stelt en
theologisch reflecteert op deze vragen. Perspectief vormt een platform
van theologische reflectie op de vragen die in de oecumenische beweging
leven. Zij biedt daartoe bijdragen van experts uit de verschillende
denominaties.
Onder velen is de opvatting gegroeid dat er voor oecumene weinig
perspectief is. Zonder voorbij te gaan aan de factoren die het
oecumenisch gesprek bemoeilijken wil Perspectief de ruimte zoeken en
tonen waarin het oecumenisch gesprek vruchtbaar wordt. Zij beoogt
daarmee nieuwe perspectieven voor de toekomst van de oecumenische
beweging te ontsluiten.
Binnen de geloofsgemeenschappen zoeken jongeren naar vernieuwende
manieren van kerk-zijn. Vele van deze initiatieven zijn oecumenisch van
aard. Perspectief biedt jonge oecumenici de mogelijkheid te reflecteren
op de opgedane oecumenische ervaring en deze te laten weerklinken binnen
de oecumenische beweging.
Perspectief verschijnt in 2008 tweemaal (juni en december). Vanaf 2009
viermaal per jaar. Perspectief is gratis en wordt toegezonden aan de
abonnees van de digitale nieuwsbrief en wordt aangeboden via de website
van de Vereniging. De redactie wordt gevormd door Geert van Dartel en
Hanneke Arts-Honselaar. Het tijdschrift wordt aangeboden als pdf-bestand.
De eindredactie en de vormgeving worden verzorgd door het bureau van de
Katholieke Vereniging voor Oecumene.
In het eerste nummer zult u de volgende bijdragen aantreffen:
-
J. Kronenburg, over de PKN-nota die oecumene als onderwerp heeft;
-
Kees Slijkerman (Katholieke Charismatische Vernieuwing) over het eindrapport ‘On becoming a christian’ dat het resultaat is van de dialoog die de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen en vertegenwoordigers van de ‘klassieke Pinksterkerken’ van 1998 tot 2006 voerden;
-
R. Vorholt, priester en medewerker aan de Bergische Universität te Wuppertal, over Paulus en de oecueme;
-
G. van Dartel over het Internationaal Oecumenisch Colloquium te Echternach.
-
Karlien van den Brink van Time to Turn over het werk van deze jongerenbeweging die vanuit het geloof wil kiezen voor een rechtvaardige en geloofwaardige levensstijl;
Wilt u Perspectief per e-mail ontvangen, mail dan naar: secretariaat@oecumene.nl
Kerken
Amsterdam organiseerden pinksterfestival
Samenwerkende Amsterdamse kerken organiseerden dit jaar voor het eerst
het pinksterfestival Get the spirit!, dat van 9 tot 17 mei duurde. De
kerken organiseerden samen ruim veertig bijeenkomsten, waaronder
stadswandelingen en een debat over 'samenleven in de stad'. Ook waren er
speciale diensten tijdens de pinksterdagen. Alle 350 kerken in de stad
waren door de Stichting Interkerkelijke Evenementen Amsterdam benaderd
om aan het festival deel te nemen. Met het festijn wilden de kerken
"bijdragen aan de sociale cohesie in de stad". Van alle kerken in
Amsterdam is ruim de helft een migrantenkerk. Burgemeester Job Cohen opende
het festival in de Noorderkerk in de Jordaan.
(Bron: KatholiekNederland.nl, 8 mei 2008)
Ikonenmuseum Kampen: Russisch liturgisch zilver en Pinkstericoon
Gedurende de zomermaanden is in het Ikonenmuseum Kampen een
tentoonstelling te zien van Russisch Zilver. Uit diverse particuliere
collecties worden liturgische gebruiksvoorwerpen uit de 16de tot en met
de 19de eeuw tentoongesteld. De tentoonstelling wordt gehouden van
vrijdag 2 mei tot en met zaterdag 27 september.
Daarnaast beschikt het museum sinds kort over een Pinkstericoon. Een
Orthodoxe kerk kent in de iconostase (de iconenwand tussen het schip van
de kerk en het altaar) de zogeheten feestdagenrij, iconen van de twaalf
belangrijkste feestdagen van het kerkelijk jaar. Door een schenking van
Ikonengalerie Zoetmulder uit Delft kwam het iconenmuseum onlangs in het
bezit van een icoon met deze in Kampen nog ontbrekende feestdag. De
icoon is afkomstig uit Rusland en is gedateerd ca 1800. (Voor meer
informatie, zie:
www.ikonenmuseumkampen.nl)
40-jaar Raad van Kerken
De Raad van Kerken bestaat dit jaar 40 jaar. Zij heeft rond het 40-jarig
bestaan een heel programma opgesteld met als thema ‘Laat hen allen één
zijn’ (Joh. 17:21) dat culmineert in een symposium en een viering op 21
juni 2008 van 13.30 tot 18.00 uur in de Jacobikerk te Utrecht. Een
landelijke estafette langs de plaatselijke raden van kerken gaat hieraan
vooraf. Die estafette begint op 15 juni in vier uithoeken van het land
(Groningen, Den Helder, Oostburg en Maastricht) met een feestelijke
oecumenische dienst. De vier plaatselijke raden geven het stokje, een
mooie liturgische kaars, door aan de plaats in de regio die op de
maandag een oecumenische activiteit organiseert. Zo trekt de liturgische
kaars door Nederland die uiteindelijk op 21 juni zijn eindpunt bereikt
in de Jacobikerk.
Het symposium op 21 juni begint om 13.30 uur en de viering om 16.00 uur.
Aansluitend (17.00 uur) is er een feestelijk oecumenische ontmoeting.
Het is mogelijk het gehele programma of een gedeelte van het programma
bij te wonen. Graag aanmelden bij de Raad van Kerken: E-mail:
rvk@raadvankerken.nl of
telefonisch: 033-4633844
Het Feest van de Geest / Kerkenfeest 2008, 40 jaar Utrechtse Stedelijke
Raad van Kerken
Onder een prachtige Pinksterzon vond op 12 mei 2008 in hartje Utrecht
het Feest van de Geest plaats. Ruim 1000 bezoekers maakten kennis met de
inspiratie waar vanuit zeer uiteenlopende organisaties werken die aan of
rond het Domplein zijn gevestigd. Voor de Utrechtse kerken ging hiermee
het Kerkenfeest 2008 van start. Gedurende de komende 40 dagen
organiseren de kerken tal van activiteiten die de veelkleurigheid van de
kerken anno 2008 laten zien. Er zijn bijdragen met muziek, over geloof &
samenleving en rond cultuur. Maar de meeste aandacht gaat uit naar de
Kerkennacht op 21 juni. Op dit moment zijn er al 20 locaties die een
programma voorbereiden. Dat wordt een avond met grote publiekstrekkers
als Denise Jannah, een groot meezingrequiem en cabaretier Kees Versteeg.
Zelfs rond de kwartfinale van het EK voetbal wordt een programma
georganiseerd. Maar er zijn ook alleraardigste programma’s die veel
kleiner van opzet zijn. Wat te denken van een verslag van een pelgrim
naar Santiago de Compostella of de nacht van de gastvrijheid waarbij aan
daklozen een slaapplek in een kerk wordt geboden.
De Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken werkt aan een programmabrochure
die begin juni in de hele stad Utrecht, huis aan huis wordt verspreid.
Naast de burgemeester, bisschoppen en andere kerkleiders leveren ook
bekende Utrechters als Hens Spekman, Dick Bruna en Tineke Schouten een
bijdrage aan deze programmagids.
Meer informatie over het Kerkenfeest is te vinden op
www.kerkenfeest.nl.
Conferentie
Lucasorde over gebedsgenezing
Onder de titel ‘Genezing, een veelkleurige werkelijkheid’ houdt de -
oecumenische – Lucasorde haar jaarlijkse zomerconferentie van 21 tot 26
juni in bezinningscentrum “Emmaus” te Helvoirt. Met onder andere ds.
Hette Abma (uit Gouda), dr. Martien Bac (voorzitter CMF), Ds. Jacques
Helder en ds. Rob van Essen (voorzitter Lucasorde). Verdere bijdragen
Pater Titus de Kemp, Alex van Pelt (Youth for Christ “the Mall”);
Daarnaast: workshop schilderen en liturgisch bloemschikken.
De conferentie is bedoeld voor gemeenteleden, ambtsdragers, werkers
en/of studenten in de gezondheidszorg, theologie e.a. Het is ook
mogelijk om (dag-) delen van de conferentie bij te wonen. Het programma
is te vinden op de website (www.lucasorde.nl).
Nationale ontmoetingsdag Wereldjongerendagen in Houten
Op zondag 8 juni komen in Houten honderden Nederlandse jongeren bij
elkaar om zich voor te bereiden op ’s werelds grootste
jongerenevenement: de katholieke Wereldjongerendagen (WJD). Die vinden
deze zomer van 10 tot en met 20 juli plaats in Sydney, Australië. Ruim
600 Nederlandse jongeren zullen aan de WJD deelnemen.
Tijdens de landelijke ontmoetingsdag in Houten krijgen de jongeren de
kans om kennis te maken met hun reisgenoten en zich samen voor te
bereiden op deze bijzondere reis. Van de 600 Nederlandse jongeren die
naar Sydney reizen worden er zo’n 500 verwacht op de ontmoetingsdag in
Houten. De ontmoetingsdag in Houten begint om 11.30 uur met een centraal
programma waarna in de middag de jongeren verschillende workshops kunnen
volgen. De dag wordt gezamenlijk afgesloten om 17.00 uur.Meer informatie
over de Wereldjongerendagen is te vinden op de
www.wjd.nl
(Bron: Secretariaat rkk)
Vredeswerkdag IKV Pax Christi
IKV Pax Christi nodigt uit voor de Vredeswerkdag op zaterdag 31 mei van
11.00 tot 16.00 uur. De dag vindt plaats in het pand waar IKV Pax
Christi is gehuisvest: Godebaldkwartier 74 (Hoog Catherijne), Utrecht.
De Vredeswerkdag ‘Kiezen voor Vrede’ is opgezet om te inspireren in de
aanloop naar de Vredesweek 2008. Wat biedt het thema ‘Kiezen voor Vrede’
voor invalshoeken? Hoe kan ik lokaal of in mijn kerk aan de slag met de
thematiek van de Vredesweek? Welk materiaal is er beschikbaar voor de
Vredesweek 2008? Welke handelingsperspectieven en werkmethoden kunnen
worden ingezet? Hoe pakken andere lokale groepen de voorbereiding en
organisatie van de Vredesweek aan? Hoe versterk ik de sociale cohesie in
mijn wijk? Jan Pronk en Gemma Crijns zullen de thematiek van de
Vredesweek op persoonlijke wijze toelichten en er worden verschillende
workshops aangeboden. Het lied dat Huub Oosterhuis speciaal voor de
Vredesweek 2008 schreef zal kunnen worden ingestudeerd. Verder is het
ook mogelijk ideeën en plannen voor de Vredesweek te bespreken. Het is
gewenst uw komst van te voren te melden via de mail:
vredesweek@ikvpaxchristi.nl.
PKN
sluit overeenkomst met Indonesische migrantenkerk
De synode van de PKN heeft op op 11 april ingestemd met een
associatieovereenkomt met een Indonesische migrantenkerk. Als de
regionale kerkvergaderingen ermee instemmen, is de eerste overeenkomst
over nauwe samenwerking met een migrantenkerk een feit.
De Gereja Kristen Indonesia Nederland is sinds 1983 een zelfstandige en
onafhankelijke kerk. Zij heeft 1100 leden en afdelingen in vijf regio’s,
waaronder Arnhem-Nijmegen en Amstelveen. De leden zijn uit Indonesië
afkomstig uit een kerk die door het zendingswerk van de Nederlandse
protestantse kerken is ontstaan.
De associatieovereenkomst houdt onder meer in dat de Protestantse Kerk
en de migrantenkerk elkaars ambten erkennen. Protestantse predikanten
kunnen daardoor voorgaan in kerkdiensten van de migrantenkerk en
omgekeerd.
(Bron: Oneway, 14 april 2008)
Arjan Plaisier
nieuwe secretaris-generaal PKN
De synode van de Protestantse Kerk in Nederland heeft Arjan Plaisier,
predikant in Amersfoort, benoemd tot secretaris-generaal. Plaisier volgt
zijn naamgenoot Bas Plaisier op, die begin juni afscheid neemt. Zij zijn
geen familie van elkaar.
De synode volgde de voordracht van het synodebestuur. Arjan Plaisier
(51) is afkomstig uit de Gereformde Bond binnen de Nederlandse Hervormde
Kerk, een van de drie kerken die zich in 2004 herenigden in de
Protestantse Kerk in Nederland. Hij begon zijn kerkelijke loopbaan als
zendingspredikant in Indonesië. Hij was daar van 1986 tot 1993 docent
aan een theologische hogeschool. Van 1993 tot 2003 was Plaisier
predikant in Leersum op de Utrechtse Heuvelrug. Sinds 2003 is hij
predikant van de hervormde wijkgemeente De Brug in Amersfoort. (Bron:
KatholiekNederland.nl, 10 april 2008)
Stoppen met jammeren!
Anton Houtepen, emeritus hoogleraar oecumenische theologie
aan de Universiteit van Utrecht stelde bij het afscheid van Ton van Eijk
als voorzitter en tijdelijk secretaris van de Raad van Kerken in
Nederland op 9 april dat kerkleiders en andere gelovigen moeten
ophouden met het eeuwige gejammer over de geringe vorderingen in de
oecumene, de samenwerking tussen de kerken.
Christenen die naar eenheid onder de kerken streven moeten beseffen dat
binnen één generatie een complete herlezing van de belangrijkste
aspecten van de christelijke traditie heeft plaatsgevonden. Houtepen
wees op de nauwe samenwerking tussen kerken of de fusies van kerken,
zoals de Protestantse Kerk in Nederland. Hij keerde zich ook tegen de
idee dat de protestantse kerken geen echte kerken zijn.
(Bron: KatholiekNederland.nl, 9 april 2008)
‘Uitspraken
Kimman slechte bijdrage aan oecumene’
“Er is weinig reden meer om nog protestants te zijn”, aldus prof. Eduard
Kimman SJ in het binnenkort te verschijnen boek Achter de schermen van
de PKN van Emiel Hakkenes. “Ik betwijfel of het protestantisme 2017
haalt, 500 jaar na de Reformatie. Protestanten hebben onvoldoende
gereageerd op de veranderingen in de katholieke kerk. En ze onderkennen
onvoldoende de betekenis van een zichtbaar en globaal leiderschap, zoals
van de paus”, aldus de secretaris-generaal. Ook zei hij de protestanten
te beschouwen “als een actiegroep die vergeten zijn zichzelf op te
heffen, toen het doel was bereikt”. “Kimman stelt dat de
rooms-katholieke kerk veranderd is en dat er daardoor geen redenen meer
voor protestanten hoeven te zijn om zich niet weer aan te sluiten bij de
rooms-katholieke kerk.
Gerrit de Fijter, preses van de generale synode van de PKN zegt
tegenover katholieknederland.nl “Het getuigt van weinig ootmoed bij
Eduard Kimman om in zijn functie van secretaris-generaal van de
Nederlandse bisschoppenconferentie de protestanten te typeren als ‘een
actiegroep die vergeten is zichzelf op te heffen toen het doel was
bereikt’. De context waarin Kimman zich uitlaat is die van de
Protestantse Kerk in Nederland. Ik schrijf kerk. Niet in de zin van een
sociologisch verschijnsel of een actiegroep maar Ecclesia. Persoonlijk
ben ik bereid de weg van één kerk te gaan want ik lijd pijn aan het
wereldwijd verscheurde lichaam van Christus. Maar hoe zou dat moeten als
het doel niet bereikt om de barrières van het Concilie van Trente
[1545-1563] te slechten?”
(Bron: KatholiekNederland, 26 en 27 maart 2008)
Katholieke en protestantse kerken in België werken nauwer samen
De protestantse en katholieke Kerken in België gaan nauwer samenwerken
met betrekking tot economie en ecologie. Tine Ternest van het Netwerk
Rechtvaardigheid en Vrede begroet de samenwerking. “De Accra-werkgroep
van de VPKB heeft vooral aandacht voor een rechtvaardige economie,
terwijl wij momenteel sterk de nadruk leggen op een rechtvaardige
ecologie. Zowel in de Accra-verklaring als de activiteiten van ons
netwerk worden plaatselijke groepen aangespoord om over ecologie aan de
slag te gaan.”
(Bron: Kerknet, 29 april 2008)
Armeense aartsbisschop kritisch over EU-toetreding Turkije
Aartsbisschop Mesrob Krikorian van Wenen van de Armeense Apostolische
Kerk bestempelt de Turkse toetreding tot de Europese Unie als ongepast
en zelfs gevaarlijk. ”Demografisch, cultureel en godsdienstig heeft
Turkije nauwelijks een band met Europa. Door de toetreding van enkele
miljoenen Turken via het EU-lidmaatschap en hun hoge geboorte-aantal
dreigen vooral kleine landen als Oostenrijk, België of Nederland in de
verdrukking te komen.” Aartsbisschop Krikorian wijst erop dat de Turkse
overheid de christelijke Kerken en joodse gemeenschap zou negeren en een
juridische status zou weigeren. Dit laatste is overigens onwaar: vrijwel
alle christelijke Kerken hebben in Turkije wél een juridische status,
maar met verregaande beperkingen. (Bron: Kerknet, 25 april 2008)
Benedictijn van Chevetogne raadgever van Pauselijke Raad voor de
Christelijke Eenheid
Benedictus XVI benoemt de benedictijn Thomas Pott van het oecumenische
klooster van Chevetogne in het Belgische Ciney tot raadgever van de
Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen. Chevetogne is een
internationaal benedictijns klooster toegewijd aan de eenheid van de
christenen, met een grote openheid voor de oosterse en westerse
tradities van liturgisch gebed. Daardoor groeide het doorheen de jaren
uit tot een geprivilegieerde plaats van ontmoeting van de spirituele en
intellectuele traditie van de oosterse en westerse christenheid. Thomas
Pott is onder meer koordirigent in Chevetogne en hij was lid van de
gemengde theologische Commissie van de katholieke en orthodoxe Kerk. Hij
is tevens auteur van ‘Quelle reforme liturgique?’. Ook Antonia Willemsen
(Kerk in Nood, Duitsland), mgr. Piero Coda (Italië), mgr. Marco Gnavi
(Italië) en de Oostenrijkse professor Dietmar W. Winkler werden
aangesteld tot raadgever van de raad. De bisschoppen Gualtiero Bassetti
(Italië), Florentin Crihălmeanu (Roemenië), Carlos Humberto Malfa
(Argentinië) en Hyginus Kim Hee-joong (Korea) werden benoemd als leden.
(Bron: Kerknet, 10 april)
Paulusjaar 2008-2009 van start
Deze maand begint het door paus Benedictus XVI ingestelde Paulusjaar.
Het themajaar is, zoals de naam al doet vermoeden, gewijd aan de
nagedachtenis van de apostel Paulus. De start is op 28 juni; het jaar
wordt afgesloten op 29 juni 2009. Het Paulusjaar markeert “het 2000ste
jubileum van zijn geboorte, die historici plaatsen tussen 7 en 10 voor
Christus”, aldus de paus vorig jaar bij de bekendmaking van het jaar.
Hij benadrukte dat het jaar gekenmerkt zal worden door zijn
“oecumenische dimensie” omdat “de apostel van de heidenen, bijzonder
toegewijd aan het brengen van het Goede Nieuws aan alle volkeren, zich
bekommerde om de eenheid en harmonie van alle christenen”. Voor de
opening van het jaar is dan ook een groot aantal vertegenwoordigers van
andere christelijke kerken en gemeenschappen uitgenodigd. Ook wordt een
document van de paus verwacht, waarin hij de doelen van het jubileumjaar
publiceert. Meer informatie:
www.annopaolino.org (in het Frans en Italiaans) en
www.vatican.va.
Godtube en kathtube
De christelijke variant van YouTube, Godtube (www.godtube.com),
werd aanvankelijk met een startkapitaal van zo’n 200 euro gestart.
Vandaag is de site het duizendvoudige waard en heeft de christelijke
videosite een plaats verworven in de top duizend van de drukst bezochte
websites wereldwijd. Godtube is wars van het goedkope succes waarmee
moderne media vandaag maar al te vaak proberen te scoren en in zijn
programmaverklaring is bepaald dat men een veilige en morele integere
site wil bieden aan de virtuele familie van de Godtube-bezoekers.
“Godtube is gezinsvriendelijk en alle christenen moeten er hun plaats
vinden.” Een Duitslatige variant voor katholieken is KathTube (http://www.kathtube.com/
) . De site probeert voor elk wat wils te bieden, met onder meer
videoverslagen van het recente pausbezoek aan de VS tot een gesprek met
de wegens haar katholieke standpunten omstreden journaliste Eva Hermann
of muziek van christelijke rockbands. Financieel is het project mogelijk
dankzij de samenwerking van Kerk in Nood met de onafhankelijke
katholieke website Kath.net, met hoofdzetel in het Oostenrijkse Linz
(Bron: Kerknet, 11 mei en 14 mei 2008)
Kardinaal
Kasper: Anglicanen moeten kleur bekennen
Anglicanen moeten kiezen of ze meer gemeen hebben met de katholieke en
orthodoxe Kerk dan met de protestantse kerkgemeenschappen. Dat heeft de
Duitse curiekardinaal Walter Kasper, voorzitter van de Pauselijke Raad
voor de Eenheid onder de Christenen, gezegd in een interview met de
Britse krant Catholic Herald. “Ten gronde gaat het om de identiteit van
de anglicaanse Kerk”, aldus kardinaal Kasper. “Hoort zij meer thuis bij
de Kerken van het eerste millennium – katholiek en orthodox – of meer
bij de protestantse kerkgemeenschappen van de 16e eeuw?” De anglicanen
zitten volgens hem nu ergens tussen die twee in, maar moet ze op de
komende Lambeth-conferentie haar positie bepalen. “En dat kan niet
zonder bepaalde moeilijke knopen door te hakken.”
De Lambeth-conferentie van anglicaanse bisschoppen wordt eens in de tien
jaar gehouden en vindt in juli a.s. in Canterbury plaats. De bijeenkomst
wordt gezien als cruciaal voor de eenheid binnen de anglicaanse
gemeenschap. Kardinaal Kasper is door de aartsbisschop van Canterbury
uitgenodigd om de Lambeth-conferentie toe te spreken. Zijn uitspraken in
de Catholic Herald kunnen gezien worden als een voorproefje van zijn
toespraak.
(Bron: Kerknet, 10 mei 2008)
Armeense
Patriarch roept op tot erkenning genocide
De Armeens-orthodoxe katholikos Karekin II riep op 7 april, tijdens de
wekelijkse pauselijke audiëntie op het Sint-Pietersplein, op tot de
erkenning van de Armeense genocide door de Turken. De kerkleider was
uitzonderlijk eregast van Benedictus XV. De paus loofde kort daarvoor
het persoonlijke engagement van de Armeense patriarch voor de
verbetering van de relaties met de katholieke Kerk. “Te midden van onze
verscheidenheid, is er de liefdesband waardoor wij verbonden zijn”,
antwoordde de patriarch op de loftuiting van de paus. “Op verschillende
plaatsen in de wereld lijden onze broeders en zusters. Dat kan niet Gods
wil zijn”, aldus de patriarch, die eraan herinnerde dat Joannes Paulus
II in het Jubeljaar 2000 de Armeense genocide erkende en veroordeelde.
De patriarch riep ook alle landen wereldwijd op tot een erkenning van de
Armeense genocide, die nog steeds door Turkije wordt ontkend. “Het
ontkennen van deze misdaden is een onrecht dat gelijk staat aan het
bedrijven ervan”, aldus de kerkleider scherp. “Veel landen in de wereld
erkennen en veroordelen de genocide die de Turkse Ottomanen pleegden
tegen het Armeense volk.” Inmiddels erkenden meer dan twintig landen de
slachtpartij tijdens de periode van 1915 tot 1917. De genocide zou
volgens schattingen 1,5 miljoen Armeniërs het leven hebben gekost, maar
volgens Turkije werden 'hoogstens' een half miljoen Armeniërs
omgebracht.
(Bron: Kerknet, 8 mei 2008)
Theofilos III
herstelt rust in patriarchaat
Drie jaar na zijn aanstelling als opvolger van Ireneüs I lijkt de nieuwe
Grieks-orthodoxe patriarch van Jeruzalem Theofilos III sterk op weg de
rust te herstellen in de Grieks-orthodoxe Kerk in het Heilige Land. De
nieuwe patriarch, die kiest voor diplomatie in plaats van confrontatie,
bepaalde dat eerder afgesloten akkoorden met Israël over het gebruik en
de huur van gebouwen van kracht blijven. Hij bepaalt ook dat een
eventuele nieuwe verkoop van gebouwen voortaan door de H. Synode dient
te worden goedgekeurd. Anderzijds klagen Palestijnse orthodoxen dat hun
Kerk te sterk door de Griekse priesters wordt beheerst. De patriarch
kwam hen tegemoet door een Palestijnse woordvoerder aan te stellen en
een Palestijn tot aartsbisschop te wijden.
(Bron: Kerknet, 30 april)
Gevecht in Heilig Grafkerk
Op de oosterse Palmzondag (20 april) kwam het tot regelrechte gevechten
tussen Grieks-orthodoxe en Armeense geestelijken in de Heilig Grafkerk
te Jeruzalem tijdens een Armeens palmprocessie. De Armeniërs hebben de
westerse kalender en vieren Palmzondag, Pasen, Pinksteren etc. samen met
de katholieken en protestanten. Alleen op de ‘heilige’ plaatsen in
Israël en Palestina hanteren de Armeniërs de oosterse kalender, zodat
daar de Armeense Palmzondag samenviel met die van de Grieks-orthodoxen.
Aanleiding tot het gevecht was het oude liedje van de territoriale
onenigheid in de Heioig Grafkerk: wie waar op welk moment mag staan en
vooral níét mag staan. Een kort maar in zijn kortheid niettemin
beschamend beeldverslag van de vechtpartij vindt u op:
http://www.abc.net.au/news/stories/2008/04/21/2222351.htm
Achtergrondinformatie vindt u in Els van Diggele, Heilige Ruzies.
Christenen in Israël, Athenaeum-Polak & Van Gennep 2007, die ook een
hoofdstuk aan de ruzies in de Heilig Grafkerk wijdt.
Positieve echo voor pausbezoek op Russische televisie
In Rusland werd positief gereageerd op de groet van paus Benedictus XVI
aan de Russisch-orthodoxe patriarch Alexei II en de Russische bevolking.
De groet was op de Russische openbare televisie te zien in een
documentaire over de belangrijkste gebeurtenissen en activiteiten uit
het leven van de paus. Het programma werd geproduceerd door Blagovest
media uit Sint-Petersburg. Benedictus XVI stond voor de gelegenheid
uitzonderlijk een interview toe. In de toespraak, die wordt ingeleid
door de secretaris voor de interreligieuze dialoog van het patriarchaat
van Moskou, Igor Vyzhanov, spreekt de paus na zijn hartelijke groet in
het Russisch zijn waardering uit voor de lange geschiedenis, de rijke
spiritualiteit en de grote rijkdom van Rusland, ook al werd dit onder de
communistische overheersing verduisterd door lijden en geweld. De paus
herinnert eraan dat een delegatie van het patriarchaat van Moskou
aanwezig was tijdens het Tweede Vaticaans Concilie. “Die contacten
tussen gelovigen, priesters en bisschoppen hebben zich de laatste jaren
enkel maar versterkt.” De pausboodschap op de Russische televisie wilde
vooral vooroordelen over de katholieke Kerk bestrijden en de contacten
tussen de orthodoxe en katholieke Kerken aanhalen.
(Bron: Kerknet, 17 april 2008)
‘Instant-kerkgebouwen’ in
Rusland
De Russische Club van Orthodoxe Filantropisten, een non-profit
organisatie die in 2003 werd opgericht, heeft een plan bedacht voor
prefab houten kerkjes die in 24 uur gebouwd zijn.
Hoewel sommigen denigrerend spreken van McChurch, zullen volgens de
krant Moscow Times de gemakkelijk te bouwen kerken naar verwachting
voldoen in een dringende behoefte: kerken voor woongebieden die gebouwd
zijn in de Sovjetperiode. Er werden enorm veel grote woonblokken
gebouwd, maar zonder kerken. De staat predikte immers officieel het
atheïsme. Volgens vader Vladimir Vigiljanski, woordvoerder voor de
Orthodoxe Kerk, is de kerk blij met dit zakelijk initiatief. “Tot de
tijd dat we stenen kerken kunnen bouwen is dit een goede oplossing.
Alleen al in Moskou zijn er minstens tweehonderd kerken nodig.” De
kosten zijn laag en omdat deze kerken ‘tijdelijk’ zijn, is het ook
makkelijker toestemming van de lokale overheid te krijgen. Er zijn op
dit moment naar schatting 15.000 Russisch-orthodoxe kerkgebouwen in
Rusland. Toen de (grotere) Sovjet-Unie nog bestond waren er zo’n 30.000
kerken. Het Russische rijk vóór de revolutie in 1917 telde 65.000
kerken.
(Bron: KatholiekNederland.nl. 31 maart 2008)
Metropoliet Lavr overleden
Op 16 maart jl is metropoliet Lavr van de ROCOR (Russian Orthodox Church
Outside Russia, de Russische Buitenlandkerk) op tachtigjarige leeftijd
gestorven in Jordanville in het Oosten van de VS. Nog maar net een jaar
geleden, 17 mei 2007, had metropoliet Lavr op Orthodox Hemelvaart in
Moskou de hereniging ondertekend met het Russisch-orthodoxe patriarchaat
van Moskou. Samen met patriarch Alexej II was hij in de
Verlosserskathedraal voorgegaan in de Goddelijke Liturgie.
De vereniging met Moskou en daardoor de man zelf in de ROCOR die deze
ondertekende, waren in bepaalde ultraconservatieve kringen van Russische
emigrés niet onweersproken. Metropoliet Lavr was in 2001 de zieke leider
van de ROCOR, metropoliet Vitaly, opgevolgd. Een groep was de oude
metropoliet echter trouw gebleven, de zogeheten ‘Vitalisten’. Toen in de
aanloop naar mei 2007 de gesprekken met Moskou en binnen de ROCOR over
hereniging gaande waren, voltrok zich een scheiding binnen de ROCOR. Een
belangrijke minderheid ging niet mee in de hereniging. Onder hen de ‘Vitalisten’.
Maar ook de parochies van de ROCOR in Nederland schijnen, naar verluidt,
niet in de eenheid te zijn meegegaan. Bisschop Agafangel van Odessa
maakte zich tot spreekbuis van de tegenstanders en staat nu aan het
hoofd van een belangrijke groep achterblijvers.
In de Orthodoxie wordt iemands sterven tijdens de paasnacht als teken
gezien dat de persoon in kwestie is gestorven in geur van heiligheid.
Naar analogie hiervan werd er ook een bijzondere betekenis aan
metropoliet Lavr’s moment van sterven gehecht. Naar aanleiding van de
dood van metropoliet Lavr kwam er op de website van de ROCOR in
Nieuw-Zeeland een getuigenis van een ROCOR priester uit het Westen van
de VS. Hij vertelt dat volgens de politie - metropoliet Lavr was dood
gevonden – de leider van de ROCOR plaatselijke tijd tussen 2 en 3 ’s
nachts gestorven moet zijn. Volgens deze priester een teken dat Lavr nog
net was overleden op de Zondag van de Orthodoxie zelf, een bewijs van de
rechtzinnigheid van de metropoliet. De gebeurtenissen lijken echter
vatbaar voor uiteenlopende interpretaties, blijkbaar al naar gelang de
posities die men inneemt. Op een internetsite verscheen een felle
reactie van een duidelijke tegenstander van metropoliet Lavr, die diens
dood aan de vooravond van de Zondag van de Orthodoxie plaatste. Hij zag
daar het teken in dat metropoliet Lavr juist niet waardig was bevonden
aan die Zondag van de Orthodoxie te mogen deelnemen. Men bevindt zich
hier feitelijk in de marge van de Orthodoxie, en aan
beide zijden van de tweespalt blijkt onder
sommigen een even sektarische als obscurantistische wind te waaien.
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl