Katholieke Vereniging voor Oecumene
 

Nieuwsbrief Oecumene Februari- Maart 2008 (Wk 12) - Nummer 73                                                                                                                   Printversie

Uit de Vereniging
Studiemiddag in het kader van de Zondag voor de Oosterse Kerken
Twee cursussen

Lokaal
Scholen in Zwolle en Groningen winnen prijsvraag
Interreligieus jongerenweekend Amsterdam

Nederland
Aanbieding reisgids Intercity bestemming Pasen
Religie-instituut Vu presenteert zich
Nederlandse Anglicanen verwelkomen nieuwe aartsdiaken
PKN wil praten met Wilders
Eerste vertaling Talmoed in Nederlands
Nieuwe directeur Cordaid: Godelieve van Heteren
Cabinet omarmt Europees Jaar van Interculturele Dialoog
Prijsvraag herbestemming religieus erfgoed
Gelovigen slaan handen ineen rond film Wilders
Raad doet suggestie voor contact met Moslimgemeenschap
Rechter stelt Protestantse Kerk in het gelijk in kwestie van Hersteld Hervormden
Nieuwe website Spiritueel Erfgoed online

Europees
Gematigde bisschop hoofd van Grieks-katholieke Kerk
"Moeder van de oecumene", Prof.dr. Christine Gleixner ontvangt Oostenrijks Erekruis voor Wetenschap en Kunst Eerste Klasse
Voorzitter van de CEK roept op tot een gemeenschappelijk overlegorgaan voor Europese kerken

Wereldwijd
Syrische opvolger van Sint Petrus met emeritaat
Paus wijzigt gebed voor de joden
Katholieken niet uitgenodigd voor intronisatie Grieks-orthodoxe aartsbisschop
60 jaar Wereldraad van Kerken
Ds. Samuel Kobia: 'Geen tweede termijn bij Wereldraad'
Wereldraad roept kerken op tot dialoog met moslims

Eerherstel voor Luther?
Paus nodigt oecumenische patriarch uit voor bisschoppensynode
Chaldeeuws-katholieke aartsbisschop van Mosul ontvoerd en dood teruggevonden
Lukas Vischer overleden
Chiara Lubich overleden

 

 

Uit de Vereniging

Top

Studiemiddag in het kader van de zondag voor de Oosterse Kerken
'De christenen van het Heilig Land. Leven tussen uitersten’
Donderdag 10 april in ‘s-Hertogenbosch
Spreker: Els van Diggele
De Zondag voor de Oosterse Kerken (20 april), die jaarlijks in de rooms-katholieke kerk van Nederland gevierd wordt, heeft in 2008 als motto ‘De christenen van het Heilig Land. Leven tussen uitersten’.
In verband met deze zondag vindt, tien dagen tevoren, op donderdag 10 april onder dezelfde titel een bijzondere studiemiddag over dit onderwerp plaats.
Drs Els van Diggele, historica en journaliste, heeft tien jaar in het gebied gewoond en intensief met christenen aldaar contact gehad. Ze heeft er onlangs een zeer boeiend boek over gepubliceerd, met de prikkelende titel Heilige ruzies (Amsterdam 2007).
Op deze middag zal ze vertellen over de situatie van de christenen in de Staat Israël alsook in de Palestijnse Gebieden. Vragen als ‘om hoeveel christenen gaat het?’, ‘welke groepen zijn er?’ komen aan de orde, maar ook: ‘wat zijn hun problemen?’ en ‘wat zijn voor hen de uitdagingen?’. Els van Diggele zal daarbij ook iets vertellen over de couleur locale waarin deze verschillende christenen in het ‘Heilig Land’ leven. Natuurlijk zullen daarbij uitdrukkelijk de oosterse christenen aan de orde komen, maar ook de christenen van westerse tradities aldaar, die een onlosmakelijk onderdeel van het christelijke plaatje vormen. Een plaatje dat ondanks de grote media-aandacht voor Israël en de Palestijnse Gebieden nog vaak erg onbekend is. Els van Diggele vertelt ons op 10 april ongetwijfeld meer.
Datum: donderdag 10 april 2008
Tijd: 13.45 – 16.15 u
Plaats: Walpoort 10, ’s-Hertogenbosch (7 min. lopen vanaf CS)
Kosten: € 5 p/p

Top

Twee cursussen
De vereniging biedt twee cursussen op locatie aan: een oriëntatiecursus oecumene en een cursus Orthodoxie en Oosters christendom. Beide cursussen bestaan uit vier bijeenkomsten van 2,5 respectievelijk 2 lesuren. Richtprijs is € 25 per deelnemer, inclusief cursusmateriaal. Daarnaast worden de reiskosten van de cursusbegeleider in rekening gebracht. Meer informatie over de beide cursussen treft u aan op: www.oecumene.nl.

Top

Lokaal

Scholen in Zwolle en Groningen winnen prijsvraag
Eind 2007 werden leerkrachten levensbeschouwing in het voortgezet onderwijs uitgedaagd om projectplannen in te sturen in het kader van God Adonai Allah. Elke school die vóór 1 februari 2008 zo’n projectplan indiende, zou kans maken op een gratis boekenpakket met 30-5- exemplaren van God Adonai Allah. Inmiddels heeft de jury twee winnaars aangewezen.
Het Carolus Clusius College in Groningen won een prijs met een lessencyclus die uitmondt in een opdracht aan groepjes leerlingen om een bordspel te ontwerpen over het geloof van joden, christenen en moslims.
Ook het Wessel Gansfort College in Groningen viel in de prijzen. Het college organiseerde op 12 februari jl. een trialoog bijeenkomst met rabbijn Awraham Soetendorp, dominee Tiemo Meijlink en imam Abdulwahid van Bommel. De stellingen in het gesprek, waaraan ook docenten en leerlingen deelnamen, waren ontleend aan vragen uit het boek God Adonai Allah.
Tot 1 mei aanstaande bestaat nog de mogelijkheid voor scholen om projectplannen bij de KBS in te dienen en zo mee te dingen naar een gratis boekenpakket. De prijsvraag is mogelijk gemaakt door een subsidie van de Stichting Kerk en Wereld.
Voor meer informatie: zie http://gaa.bijbel.net
Bron: KBS

 Top

Interreligieus jongerenweekend Amsterdam
Van 10-13 april 2008 wordt in Amsterdam het vijfde interreligieuze jongerenweekend georganiseerd in het kader van het project ‘Lef’. Het weekend begint op donderdagmiddag 10 april om 17.00 uur en eindigt zondagmiddag 13 april om ca. 16.00 uur. Op het programma staan o.a. excursies (naar klooster, moskee en kerk), inleidingen (jodendom, islam, christendom), het volgen van religieuze diensten, 'interreligieuze' maaltijden, discussies, spellen, films, etc. Uiteraard is er ook vrije tijd in het programma. Belangrijk is dat de deelnemers alle onderdelen volgen. Het volledige programma wordt na aanmelding toegestuurd. Het weekend is bedoeld voor jongeren met een joodse, christelijke of islamitische achtergrond in de leeftijd van 18-30 jaar. Deelnemers betalen 25 euro voor het weekend als bijdrage in de onkosten. Evt. is korting mogelijk. Lijkt het je leuk om mee te doen aan dit weekend, geef je dan snel op voor dit weekend via info@interreligieuzedialoog.nl. Er zijn nl. maart 20 plaatsen beschikbaar. Na aanmelding ontvang je een bevestiging en aanvullende informatie over o.a. het programma, slaapgelegenheid, etc. Uiteraard zal met de wensen t.a.v. eten/slapen zoveel mogelijk rekening gehouden worden. Het weekend wordt georganiseerd door:
- Jongerencentrum 't Wasdom in Zwolle - www.kloosterzwolle.nl/wasdom
- Stichting Islam en Dialoog - http://www.islamendialoog.nl/
- Stichting Interreligieuze Dialoog - http://www.interreligieuzedialoog.nl/  

Top

Nederland

Aanbieding reisgids Intercity bestemming Pasen
De Katholieke Bijbelstichting (KBS) heeft de reisgids Intercity bestemming Pasen in de aanbieding. De KBS biedt de reisgids aan voor € 2,50 per stuk inclusief verzendkosten bij een minimale afname van 10 exemplaren.
Tien verschillende kerkgenootschappen hebben de afgelopen twee seizoenen al van het materiaal gebruik gemaakt en hebben er goede ervaringen mee. Inmiddels zijn er door de KBS al weer ruim 1.500 reisgidsen verspreid en de aanvragen van parochies, bezinningshuizen en particulieren blijven toestromen.
De reisgids Intercity bestemming Pasen voert de lezer langs diverse stations of staties van de Goede of Stille Week. Kerken doen de gids bijvoorbeeld cadeau aan mensen uit het vrijwilligerskader, die zich daardoor beter kunnen voorbereiden op Pasen. Daarnaast is de gids ook te gebruiken door mensen aan de rand of buiten de kerk die meer willen weten over de inhoud en betekenis van Pasen. Het materiaal is zeer geschikt voor persoonlijke overweging of voor gezamenlijke lezing in een groep. Op de website www.intercitypasen.nl is de reisgids in te zien; het overige campagnemateriaal is uitverkocht.

Top

Religie-instituut VU presenteert zich
Het instituut voor de studie van religie, cultuur en samenleving (Visor) van de Vrije Universiteit in Amsterdam heeft zich op 8 februari gepresenteerd aan het publiek. Het behoort tot de grootste onderzoeksinstituten op het gebied van de godsdienst in de wereld. In Visor, dat op 1 oktober werd opgericht, werken de faculteiten theologie, wijsbegeerte, letteren en sociale wetenschappen samen. Het onderzoek richt zich op de publieke rol van religie. Meer dan honderd wetenschappers uit de vier faculteiten zullen hun onderzoekstijd in Visor onderbrengen.
Religie blijkt ondanks de secularisering in het Westen een grote rol in de hedendaagse maatschappelijke en politieke debat te spelen. Niet alleen de islam, maar ook bewegingen binnen het christendom en andere godsdiensten eisen hun plaats daarin op. Visor wil die nieuwe "religieuze assertiviteit'' onderzoeken. Daarin staat de verwevenheid van religie, cultuur en samenleving in verleden en heden centraal. Binnen Visor zal de Vrije Universiteit twee nieuwe leerstoelen instellen. De eerste, Islam and European Society, zal zich onder meer bezighouden met onderwerpen als de westerse islam en de houding van aanhangers van die godsdienst jegens minderheden. Binnen de tweede nieuwe leerstoel, Popular Religiosity, komen nieuwe vormen van religiositeit aan de orde die buiten de gevestigde religieuze instellingen vorm krijgen in nieuwe symbolen en rituelen.
Bron: katholieknederland, 7 februari 2008

Top

Nederlandse anglicanen verwelkomen nieuwe aartsdiaken
John de Wit werd 16 februari in Utrecht geïnstalleerd als nieuwe archdeacon (aartsdiaken) voor Noord- en West-Europa. Leden van de twaalf Anglicaanse kerkelijke gemeenschappen in Nederland kwamen daarvoor bijeen met de Anglicanen uit België en Luxemburg. Dat gebeurde in een feestelijke kerkdienst in de Kathedrale Kerk van Sinte Gertrudis in Utrecht. De installatie werd geleid door Geoffrey Rowell, namens de Church of England bisschop voor het diocees Europa.
De nieuwe archdeacon John de Wit (60) is sinds vier jaar voorganger van de Holy Trinity Church in Utrecht en zal dat ook blijven. Daarvoor was hij gedurende 25 jaar anglicaans priester in het diocees van Birmingham. John de Wit, geboren in Engeland heeft de Engelse nationaliteit. Hij is van jongsaf aan vertrouwd met Nederland, omdat zijn ouders uit Nederland afkomstig zijn.
De Engelssprekende kerken en anglicaanse priesters zijn al vele jaren aanwezig in tal van steden in Nederland. Een voorbeeld is de St. Mary’s Anglican Church in Rotterdam. Zij vieren dit jaar het feit dat zij al 300 jaar diensten houden. De Utrechtse anglicaanse kerk bestaat nu 95 jaar. De Holy Trinity Church in Utrecht is oorspronkelijk gebouwd ten behoeve van in Nederland werkzame Engelse gouvernantes en technici die betrokken waren bij de bouw van de Nederlandse spoorwegen. Er zijn ook anglicaanse kerken onder meer in Den Haag en Amsterdam, die respectievelijk al meer dan 400 en 300 jaar diensten houden. Alle anglicaanse kerken in Nederland zijn internationaal. Zij brengen Engelssprekende christenen uit alle windstreken bijeen.
Bron: katholieknederland, 13 februari 2008

Top

PKN wil praten met Wilders
Het bestuur van de Protestantse Kerk in Nederland heeft in een brief aan de PVV-Tweede-Kamerfractie te kennen gegeven met Geert Wilders en zijn fractiegenoten in gesprek te willen komen. Dat meldde de PKN op 14 februari op haar website. Hoewel de brief al enige weken geleden is verzonden, was er tot dan toe niet op gereageerd.
Het bestuur van de landelijke kerk is bezorgd over de voortgaande polarisatie in de samenleving en de gevolgen van stigmatisering van hele bevolkingsgroepen door politici. Het wil met de PVV-fractie ondermeer spreken over haar doelstellingen en drijfveren in het integratiedebat.
“De aanleiding (van de brief) is onze gemeenschappelijke zorg voor een betere samenleving en de wijze waarop wij daartoe kunnen komen. Wij willen met name graag met U spreken over de relatie met de moslims en de manier waarop de verschillende benaderingen functioneren binnen de Nederlandse samenleving en wat de gevolgen daarvan zijn binnen de internationale context”, aldus de brief.
Bron: katholieknederland, 14 februari 2008

Top

Eerste vertaling Talmoed in Nederlands
Voor het eerst in de geschiedenis is een Nederlandse vertaling met verklaring van een deel van de Talmoed verschenen. De bedrijfsarts Jacob Nathan de Leeuwe uit Leeuwarden vertaalde de tekst uit het Aramees en Hebreeuws en schreef de verklaringen. De Talmoed is het geheel van joodse regels en tradities door de eeuwen heen. Zijn zes zogeheten ordes (boeken) beslaan elk aspect van het joodse bestaan. Meer dan enige andere factor heeft de Talmoed het leven van de joden gevormd. De Leeuwe heeft op 20 februari een exemplaar van het boek overhandigd aan rabbijnen van joodse leerscholen in Amsterdam. De arts, die ook voorganger is van de joodse gemeente in Leeuwarden, ziet de vertaling van de Talmoed als eerbetoon aan zijn vader, die rabbijn in Enschede was en in de zomer van 2006 is overleden. Het tweede deel van de vertaling heeft hij in de nacht van 19 op 20 februari voltooid. Hij hoopt dat eind mei te publiceren. De Leeuwe (58) schat dat de totale Talmoed in het Nederlands honderd delen zal omvatten. Het boek is verschenen bij uitgeverij  Li-El bv in Leeuwarden.
Bron: katholieknederland, 20 februari 2008

Top

Nieuwe directeur Cordaid: Godelieve van Heteren
Godelieve van Heteren is op 25 februari tot de nieuwe directeur van de katholieke hulporganisatie Cordaid benoemd. Zij zal officieel 1 april aantreden. Van Heteren was van 2002 tot 2006 Tweede-Kamerlid voor de PvdA. Van Heteren is de opvolgster van Lilianne Ploumen, afgelopen najaar gekozen tot partijvoorzitter van de PvdA. De directie van Cordaid bestaat naast Goedelieve van Heteren uit de Algemeen Directeur, René Grotenhuis. Als parlementslid hield Van Heteren zich vooral bezig met volksgezondheid en rampenbeleid en was tevens voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken. Na haar Kamerlidmaatschap startte zij Europa Arena, een platform voor het stimuleren van onderwijs en debat in Nederland over de toekomst van Europa. Van Heteren is thans onder meer voorzitter van het netwerk NCEWL (Nederlandse Coördinatie van de Europese Vrouwenlobby) en vice-voorzitter van het perscentrum Nieuwspoort.  Godelieve van Heteren studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ze werkte onder meer als onderzoeker Europese gezondheidszorgsystemen in Londen en als universitair docent aan de medische faculteit van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Haar specialisatie was internationale ontwikkelingen op het terrein van de gezondheidszorg, medische wetenschap en sociale voorzieningen in Europa.
Bron: katholieknederland, 26 februari 2008

Top

Kabinet omarmt Europees Jaar van Interculturele Dialoog
Het kabinet omarmt het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog. Volgens minister Ronald Plasterk (Onderwijs, Cultuur) sluit het thema goed aan bij de doelstelling de kloof tussen migranten en autochtonen te verminderen. Dat heeft hij gisteren samen met minister Ella Vogelaar voor Integratie en staatssecretaris Frans Timmermans voor Europese Zaken meegedeeld. De drie bewindspersonen vinden het belangrijk dat iedereen in Nederland openstaat voor verschillende culturen. Door verschillende groepen in de bevolking met elkaar in gesprek te brengen en mensen actief te betrekken bij de samenleving, krijgt discriminatie minder kans, redeneren de Europese Unie en het kabinet.
De unie stelt voor het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog in totaal 10 miljoen euro beschikbaar. Met een deel daarvan wil Vogelaar gezamenlijke activiteiten voor autochtonen en migranten laten organiseren. Zo gaan bijvoorbeeld enkele duizenden euro’s subsidie naar projecten waarin mensen van verschillende komaf samen hun wijk aanpakken door bijvoorbeeld een speeltuin op te knappen. Kosmopolis, een platform dat groepen mensen met elkaar in gesprek wil brengen, trekt nog eens 200.000 euro voor dit soort projecten uit. Plasterk denkt met kunst en cultuur mensen uit verschillende groepen bij elkaar te brengen. Samen met Timmermans wil hij de uitwisseling van kunst en erfgoed met Turkije en Marokko bevorderen.
Bron: katholieknederland, 26 februari 20
08

Top

Prijsvraag herbestemming religieus erfgoed
Een religieus gebouw dat met bestaansproblemen kampt, kan gered worden van de sloop door het een tweede leven te geven als publieke ruimte, zoals een muziekschool of een boekwinkel. Het VSB Fonds looft drie geldprijzen uit van in totaal 180.000 euro voor plannen om religieus erfgoed op deze manier een toekomst te bieden. De prijsvraag met de titel 'Erfgoed op eigen benen' werd op 5 maart gelanceerd en is onderdeel van het Jaar van het Religieus Erfgoed. Het VSB Fonds wil hiermee gebouwbezitters van kerken en ander religieus erfgoed dat al dan niet op de monumentenlijst staat, uitnodigen om plannen te smeden.
Bron: katholieknederland, 5 maart 2008

Top

Gelovigen slaan handen ineen rond film Wilders
Nederlandse gelovigen slaan de handen ineen rond ‘Fitna’, de anti-Koranfilm van Geert Wilders. Zo wordt in de gemeente Zutphen op de zondag na de première van de film een tegenmanifestatie georganiseerd. Op de bijeenkomst zullen christelijke, islamitische en joodse gelovigen samenkomen om “de kwetsende toon van de film om te buigen naar iets goeds”. “Het levert veel meer op om elkaar beter te leren kennen dan om grote groepen mensen in een negatief hokje te duwen”, aldus de organisatie. Ook burgemeester Arnold Gerritsen van Zutphen neemt deel aan de bijeenkomst.
Tegelijkertijd openen moskeeën in Brabant rond het verschijnen van de koranfilm gezamenlijk de deuren voor het publiek. De moskeeën willen de ‘buren’ laten zien dat de beleving van islam in Nederland totaal anders is dat de extreme uitingen waar PVV-fractieleider Wilders het steeds over heeft.
“Een politicus vertegenwoordigt de macht van de overheid en de overheid moet zich niet met het geloof van burgers bemoeien.” Dat stelt de Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken (USRK) in een open brief, die op 7 maart bij alle moskeeën in Utrecht is bezorgd. De raad, met vijftien aangesloten kerkgenootschappen, distantieert zich op voorhand van de film “waarin de Koran en de islam bespot worden”. “De in ons land zo zwaar bevochten vrijheid van geloof wordt daarmee geminacht”, aldus de kerken.
Een onvriendelijke houding tegenover moslims vinden de kerken in strijd met het evangelie. “Kritisch naar elkaar zijn is goed, maar dan wel vanuit een positieve betrokkenheid.” De kerken vinden het niet verwonderlijk dat door sommige moslims fel wordt gereageerd. De kerken roepen in de open brief ook de eigen kerkleden op solidariteit te betuigen met moslims. Er zal in kerken en moskeeën gebeden worden voor een veilige, respectvolle en verdraagzame samenleving.
De film zal definitief niet op de Nederlandse televisie zal worden vertoond. Volgens Wilders wil uiteindelijk geen enkele omroep de film volledig en zonder onderbreking uitzenden.
Bron: katholieknederland, 7 maart 2008

Top

Raad doet suggestie voor contact met Moslimgemeenschap
Lokale en regionale raden en anderen vragen de landelijke Raad van Kerken wat op dit moment een goede reactie is op de Wilders-film. In antwoord op dergelijke vragen geeft de Raad in overweging om contact te zoeken met de moslimgemeenschap in eigen stad, dorp of buurt. Ook wordt geadviseerd om de plaatselijke gemeenten en parochies toenadering te laten zoeken tot aanhangers van andere religies. Het is van belang dat de kerken en godsdiensten elkaar weten te vinden. Op het moment dat er directe aanleiding is om een zichtbaar publiek gebaar te maken zijn de contacten dan al vertrouwd. De Raad zelf zegt met een verklaring te komen op het moment dat de film Fitna verschijnt. Het is bekend dat verschillende raden de voorgestelde weg al hebben ingeslagen. In Apeldoorn bijvoorbeeld waren vrijdag 7 maart zo'n twintig
protestanten en katholieken aanwezig in een plaatselijke moskee. Initiatiefnemer Rob Granberg en Martijn van de Waal, voorzitter van het Beraad van Kerken in Apeldoorn, spraken voorafgaand aan het vrijdagavondgebed de Turkse gelovigen toe. Volgens het verslag in de Stentor werd het gebaar zeer gewaardeerd. De moskeegangers applaudisseerden en zowel voorzitter Yusuf Peker van het Turks Islamitisch Cultureel Centrum als imam Adem Bebek spraken uit de contacten graag uit te bouwen. De Utrechtse Raad van Kerken heeft nu al een visie gegeven op de film en de Raad ter plaatse zocht de publiciteit met een open brief gericht aan de moskeeën in de Domstad. Daarin distantieert de Raad zich van de toon die tot nu toe in de publiciteit rond de film wordt aangeslagen. De Utrechtse Raad noemt ook de mogelijkheid voor de leden van de kerken om hun visie te verwoorden naar de moslimgemeenschap of naar individuele moslims.
Klaas van der Kamp, algemeen secretaris Raad van Kerken Nederland, 11 maart 2008

Top

Rechter stelt Protestantse Kerk in het gelijk in kwestie van Hersteld Hervormden
De leden van de hervormde gemeenten die in 2004 een rechtszaak aanspanden tegen de Protestantse Kerk in Nederland zijn op 12 maart door de rechtbank Utrecht in het ongelijk gesteld. De eisers in deze “Verklaring voor Recht procedure” stonden op het standpunt dat hun gemeenten na de vorming van de Protestantse Kerk in Nederland (mei 2004) het recht hadden zich als hervormde gemeenten met behoud van naam en goederen voor te zetten buiten de Protestantse Kerk in Nederland. In de praktijk kwam dat er op neer dat zij een nieuwe kerk vormden, de Hersteld Hervormde Kerk. Doordat zij zich als de voortzetting van de Nederlandse Hervormde Kerk zagen, beschouwden zij zich ook als eigenaar van de naam en de goederen van de oorspronkelijke gemeenten. Volgens de rechtbank echter “moet de slotsom zijn dat de gemeenten met alle andere hervormde gemeenten per 1 mei onderdeel van de PKN zijn geworden”.
Bron: PKN, 12 maart 2008

Top

Nieuwe website Spiritueel Erfgoed online
De christelijke traditie is waardevol. Dat is het vertrekpunt van de nieuwe website Spiritueel Erfgoed (www.spiritueelerfgoed.nl) die met Palmpasen online ging.De website wil aan de hand van interviews en informatie een beeld geven van het veelkleurig spectrum dat christelijke tradities in de Nederlandse samenleving vertoont. Niet om te scheiden, maar om te zoeken naar wat zij in elkaar herkennen. De site bestaat uit twee onderdelen. Enerzijds een thematisch gedeelte en anderzijds een gedeelte met informatie en ondersteuning. In het thematische gedeelte wordt om de twee maanden een bepaalde thema in een aantal vaste rubrieken belicht vanuit verschillende christelijke spirituele tradities. Daarmee lijkt de site op een digitaal tijdschrift, maar dat is het ook weer niet, de diverse thema’s blijven open voor aanvulling zodat gaandeweg dossiers ontstaan. Het eerste thema van Spiritueel Erfgoed is Pasen. O.a. Dr. Bas Plaisier, Prof. Peter Nissen, Prof. de Kruijf en Han Wilmink (auteur van Bijbels Culinair) leverden een bijdrage aan dit eerste thema. Naast de vaste rubrieken wil Spiritueel Erfgoed informatie en ondersteuning bieden. Kerkelijke gemeenschappen, geloofsgemeenschappen en instellingen en stichtingen die zich baseren op de christelijke traditie zijn van harte uitgenodigd zichzelf te presenteren op Spiritueel Erfgoed. Dit geldt niet alleen voor de autochtone maar zeker ook voor allochtone geloofsgemeenschappen. Informatie hierover t
reft u aan op Spiritueel Erfgoed. Daarnaast biedt de site ondersteuning bij het zoeken naar passende communicatievormen bij initiatieven op het gebied van geloofscommunicatie. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met info@spiritueelerfgoed.nl

Top

Europees

Gematigde bisschop hoofd Grieks-orthodoxe Kerk
De bisschoppen van de Grieks-orthodoxe Kerk hebben bisschop Hieronymos van Thebe tot hoofd van hun kerk gekozen. De gematigde Hieronymos (1938) volgt aartsbisschop Christodoulos op, die eind januari aan kanker overleed. De bisschop van Thebe was tien jaar geleden, toen Christodoulos werd gekozen, een van de belangrijkste kandidaten. Hij is minder uitgesproken dan zijn voorganger, met wie hij herhaaldelijk in conflict kwam. Hieronymos werd in de tweede ronde gekozen. Hij kreeg toen 45 van de 74 stemmen. Tot de belangrijkste andere kandidaten behoorde de 68-jarige bisschop Efstathios van Sparta, die veel meer dan de nieuwe geestelijk leider hecht aan de nauwe band tussen kerk en staat in Griekenland. Honderden priesters en andere leden van de Grieks-orthodoxe kerk hadden zich bij de kathedraal in Athene verzameld om een glimp van hun nieuwe geestelijk leider op te vangen. Velen begonnen te applaudisseren, toen een lamp buiten het kerkgebouw aanging. Dat was het teken dat de nieuwe aartsbisschop was gekozen.
Bron: katholieknederland, 7 februari 2008

Top

“Moeder van de oecumene”, Prof.dr. Christine Gleixner, ontvangt Oostenrijks Erekruis voor Wetenschap en Kunst Eerste Klasse
Prof.dr. Christine Gleixner, voorzitster van de oecumenische Raad van Kerken (ÖrkÖ)  ontving op 14 februari het Erekruis voor Wetenschap en Kunst Eerste Klasse uit de handen van de Oostenrijkse Bondspresident. Zij werd hiermee geëerd voor de onschatbare verdiensten die zij heeft geleverd voor de groeiende christelijke oecumene en het gesprek met andere religies in met name Oostenrijk, maar ook wereldwijd.
Christine Gleixner trad in 1949 in bij de Congregatie van de Vrouwen van Bethanië in Bloemendaal. Zij studeerde theologie, pastoraal en catechese aan het studiehuis van de eigen congregatie, maar ook aan de universiteiten van Nijmegen en Utrecht. Vanaf 1955 heeft zij zich eerst in Nederland en daarna vanuit Wenen aan de oecumene gewijd. Zij speelde een prominente rol bij de voorbereiding van de Tweede Europese Oecumenische Assemblee in Graz (1997) en leidde de katholieke delegatie naar de Derde Europese Oecumenische Assemblee in Sibiu (2007).

Top

Voorzitter van de CEK roept op tot een gemeenschappelijk overlegorgaan voor Europese kerken
“Ik roep op een manier te vinden om binnen tien jaar een Raad van Europese Kerken op te richten, waarin katholieken, orthodoxen en protestanten samen overleggen.” Dat zegt Jean-Arnold de Clermont, de voorzitter van de Conferentie van Europese Kerken (CEK), tijdens het recente overleg in Londen van de CEK met afgevaardigden van de Conferentie van de Europese Bisschoppenconferenties (CCEE). De Wereldraad van Kerken viert dit jaar zijn zestigste verjaardag, maar in dit oecumenisch overlegorgaan is de katholieke Kerk nog steeds niet vertegenwoordigd. Rome zendt wel waarnemers naar de vergaderingen. Anderzijds zijn er in Europa verschillende nationale raden van kerken waarin de katholieke Kerk zitting heeft. Ook bij de Europese instellingen in Brussel wordt bijzonder nauw samengewerkt tussen de CEK en de Comece, maar dat is volgens de Clermont onvoldoende. Hij vraagt dat deze intense samenwerking, die ook tot uiting kwam tijdens de derde oecumenische assemblee van Sibiu, nu eindelijk concreet vorm krijgt in één gemeenschappelijk overlegorgaan voor alle Europese christelijke Kerken.
Bron: Kerknet.be, 27 februari 2008

Wereldwijd

Syrische opvolger van Sint Petrus met emeritaat
Zijne Zaligheid Ignace Pierre VIII Abdel-Ahad, katholiek patriarch van Antiochië van de Syrische Ritus, is op 2 februari met emeritaat gegaan. Paus Benedictus XVI heeft een college van drie aartsbisschoppen benoemd, dat tot aan de verkiezing van een nieuwe patriarch de leiding heeft over de 50.000 mensen tellende geloofsgemeenschap. De bisschopszetel van Antiochië is belangrijk omdat hij teruggaat op Sint Petrus, volgens de traditie de eerste kerkleider van de christenen aldaar. Het bisdom Antiochië is net als Jeruzalem, Rome, Alexandrië en Constantinopel een patriarchaat vanwege zijn apostolische oorsprong. Het Syrisch-katholieke patriarchaat is een afsplitsing van het Syrisch-orthodoxe patriarchaat en sloot zich in de 18e eeuw aan bij de Kerk van Rome.
Bron: katholieknederland, 3 februari 2008

Top

Paus wijzigt gebed voor de joden
Paus Benedictus XVI heeft het Goede Vrijdaggebed in het Missaal van 1962 gewijzigd. In plaats van voor de ‘bekering van de joden’ (Pro conversione Iudaeorum) wordt in de vorig jaar vrijgegeven buitengewone vorm van de liturgie van de Latijnse ritus vanaf nu gebeden ‘voor de Joden’ (Oremus et pro Iudaeis).
In de Joodse wereld werd vorig jaar met bezorgdheid gereageerd op het vrijgeven van de tridentijnse liturgie. In zijn motu proprio Summorum Pontificum maakte de paus bekend dat het Romeins Missaal, Brevier en Rituale uit 1962 onder minimale restricties vanaf 17 september 2007 weer gebruikt mogen worden. Daarmee keerde ook het voor joden omstreden gebed terug in de liturgie van de RK-Kerk. De opperrabbijnen van Jeruzalem vroegen de paus in een brief het gebed aan te passen.
Joodse leiders zijn teleurgesteld over de nieuwe versie van het gebed voor Goede Vrijdag, die paus Benedictus XVI gisteren bekend liet maken. Zij vinden de wijziging in het ‘oude missaal van 1962’ niet ver genoeg gaan.
Bron: katholieknederland.nl, 6 februari 2008

Top

Katholieken niet uitgenodigd voor intronisatie Grieks-orthodoxe aartsbisschop
Volgens Radio Vaticaan waren zaterdag geen belangrijke katholieke kerkleiders uitgenodigd voor de intronisatie van metropoliet Hieronymos van Thebe en Levadia. De metropoliet werd begin februari door de 74 leden van de Grieks-orthodoxe synode verkozen tot nieuwe aartsbisschop van Athene. De Grieks-orthodoxe archimandriet Ignatios Sotiriadis, vertegenwoordiger van zijn Kerk bij de Europese instellingen in Brussel, zei maandag dat dit zeker geen stap terug betekent in de dialoog met de katholieke Kerk en al evenmin een bewijs is van gebrek aan respect. “De nieuwe aartsbisschop verkoos een eenvoudige plechtigheid en nodigde daarom slechts plaatselijke gemeenschappen uit. Dat dit geen stap terug is, wordt bewezen door het feit dat de nieuwe aartsbisschop eerder dit jaar en voor het vierde jaar op rij instemde met een beurs voor dertig katholieke priesters en seminaristen, die in de zomermaanden een maand lang in Athene studeren. Een ander teken van de goede relaties zijn de hartelijke gelukwensen van de paus, in een brief die door de nuntius werd overhandigd.”
Bron: Kerknet.be, 19 februari

Top

60 jaar wereldraad van kerken
De Wereldraad van Kerken viert zijn zestigste verjaardag. De raad werd in 1948 opgericht in Amsterdam, in aanwezigheid van 147 afgevaardigden uit 44 landen. Bij hen afgevaardigden van de anglicaanse, oud-katholieke, vele orthodoxe en zowat alle protestantse Kerken. Van meet af ontbrak een afvaardiging van de katholieke Kerk en van de Pinksterkerken, meteen de reden waarom in sommige katholieke kringen, zelfs zestig jaar na datum, soms meewarig wordt gedaan over de wereldraad, ook al is die verreweg het belangrijkste oecumenische overlegorgaan. Momenteel vertegenwoordigt hij 347 Kerken uit 110 landen. Europa en Amerika waren weliswaar stichters, maar de meeste leden komen vandaag van de christelijke Kerken uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika. De Russisch-orthodoxe Kerk werd al in 1961 lid. De katholieke Kerk stuurt waarnemers en werkt voor verschillende projecten nauw samen.
Bron: Kerknet.be, 5 februari 2008

Top

Ds. Samuel Kobia: ‘Geen tweede termijn bij Wereldraad’
Samuel Kobia vertrekt eind dit jaar als secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken. De Keniaan ziet af van een tweede ambtstermijn. Dat heeft het kerkelijk samenwerkingsverband laten weten. Kobia (60), predikant in de methodistenkerk van Kenia, trad op 1 januari 2004 aan als opvolger van de Duitse lutherse theoloog Konrad Raiser. Hij was de eerste Afrikaanse secretaris-generaal van de Wereldraad, waarbij 347 protestantse, anglicaanse en orthodoxe kerken zijn aangesloten. Voorzitter Walter Altmann van de raad liet weten dat in september een tijdelijk opvolger voor Kobia wordt benoemd. Die zal de functie van secretaris-generaal in 2009 vervullen. Het Centraal Comité benoemt in september volgend jaar een definitieve opvolger. Vorige week bleek dat Kobia ten onrechte de doctorstitel voerde. De universiteit van Fairfax in de Verenigde Staten, waar hij in 2004 de titel zou hebben behaald, bleek niet door de overheid te worden erkend. Daarom mag zij geen academische graden verlenen. Voor hij secretaris-generaal werd, was de Keniaan al jaren staflid van de Wereldraad. Zo was hij van 1993 tot 1999 directeur van de afdeling voor gerechtigheid, vrede en milieuzaken. De laatste jaren voor zijn benoeming tot secretaris-generaal was hij speciaal vertegenwoordiger voor Afrika.
Bron: katholieknederland.nl, 19 februari 2008

Top

Wereldraad roept kerken op tot dialoog met de moslims
De Wereldraad van Kerken roept lidkerken op meer aandacht te besteden aan de dialoog met islam en andere godsdiensten en hun ervaringen dienaangaande met elkaar te delen. De oproep komt op initiatief van Marloes Keller, sinds kort vertegenwoordigster van de Protestantse Kerk in Nederland in het Centraal Comité van de wereldraad. De Nederlandse verwees onder meer naar de omstreden aangekondigde film van de rechtse populist Geert Wilders over de Koran. Een Indonesische dominee had haar toevertrouwd de gevolgen in zijn land te vrezen.
Bron: Kerknet.be, 21 februari 2008

Top

Eerherstel voor Luther?
De Duitse geestelijke Maarten Luther (1483-1546), die geldt als een van de grondleggers van het protestantisme, wordt wellicht door de Duitse paus Benedictus XVI gerehabiliteerd. Dit berichtte althans het Britse dagblad ‘The Times’ op 6 maart. ‘Insiders’ in het Vaticaan zeiden ‘The Times’ dat de paus in september in het zomerverblijf Castelgandolfo conclusies presenteert van een onderzoek naar Luther. De paus bespreekt die met een groep theologen, die de Ratzinger Schülerkreis wordt genoemd en die bestaat uit oud-leerlingen van de paus.  In de zestiende eeuw  werd Luther in de ban gedaan wegens ketterij. Wellicht heeft de recente overeenstemming tussen katholieken en Lutheranen over de rechtvaardigingsleer ook het pad geëffend voor een nieuwe visie op Luther zelf.
Bron: Kerknet.be, 7 maart 2008

Top

Paus nodigt oecumenische patriarch uit voor bisschoppensynode
Paus Benedictus XVI heeft de oecumenische patriarch Bartholomeos samen met een delegatie uitgenodigd voor de Bisschoppensynode van oktober 2008 over het Woord van God. De Heilige Stoel heeft het nieuws nog niet bevestigd, maar sinds het Tweede Vaticaans Concilie worden regelmatig afgevaardigden van andere christelijke Kerken als waarnemer op een synode uitgenodigd. Opvallend is dat de paus de uitnodiging persoonlijk aan de oecumenische patriarch overhandigde. De synode vindt plaats van 5 tot 26 oktober a.s. Het is bijzonder onwaarschijnlijk dat de oecumenische patriarch ook persoonlijk de delegatie van zijn patriarchaat zal leiden.
Bron: Kerknet.be, 8 maart 2008

 Top

Chaldeeuws-katholieke aartsbisschop van Mosul ontvoerd en dood teruggevonden
De vorige maand in Irak ontvoerde Chaldeeuwse aartsbisschop Faraj Rahho werd nabij de stad Mosul dood teruggevonden. Het bericht werd kort daarna door Iraakse politieofficier bevestigd. Het is nog onduidelijk of hij vermoord werd of gestorven is aan de gevolgen van zijn gezondheidsproblemen. Voorlopig heeft niemand de dood van de bisschop opgeëist. De bisschop werd op 29 februari ontvoerd, nadat hij vlak daarvoor in een kruisweg was voorgegaan. De Chaldeeeuwse aartsbisschop Louis Sako van Kirkuk had eerder deze week zijn bezorgdheid uitgesproken over het lot van zijn collega, omdat de ontvoerders almaar meer losgeld eisten, terwijl er geen enkel teken van leven kwam.
Bron: Kerknet.be, 13 maart 2008

 Top

Lukas Vischer overleden
De bekende Zwitserse hervormde theoloog en oecumenespecialist Lukas Vischer is 11 maart op 82-jarige leeftijd overleden. Na theologiestudies in Bazel, Straatsburg, Göttingen en Oxford werd Vischer theologisch studiesecretaris van de afdeling Geloof en kerkorde. Later, van 1966 tot 1979, zou hij directeur worden van deze commissie. Nadat hij enkele jaren directeur was geweest van een protestantse organisatie voor oecumene in Bern, werd Vischer van 1982 tot 1989 voorzitter van de theologische afdeling van de Wereldbond van Hervormde en Gereformeerde Kerken (WARC). Vischer volgde tussen 1962 en 1965 als afgevaardigde van de Wereldraad van Kerken het Tweede Vaticaans Concilie in Rome. Hij was ook de eerste secretaris namens de wereldraad van de gezamenlijke werkgroep van de wereldraad en de katholieke Kerk.
Bron: Kerknet.be, 13 maart 2008

 Top

Chiara Lubich overleden
Op vrijdag 14 maart in de vroege ochtend overleed Chiara Lubich, stichteres en voorzitster van de internationale Focolare-beweging. Zij stierf op een heel serene manier, nadat honderden mensen haar nog waren komen groeten. Lubich werd 88 jaar. Begin februari onderging ze een routineonderzoek in het Gemelli-ziekenhuis en daarbij werd een ademhalingsinfectie vastgesteld die verdere en ernstige complicaties met zich mee bracht. Chiara Lubich stierf thuis in Rocca di Papa (Rome), omringd door haar meest nabije medewerkers.
Vanuit Trente (Italië) gaf Lubich in 1943 de aanzet tot het ontstaan van de Focolare-beweging, die vandaag verspreid is over 182 landen en waartoe christenen behoren uit verschillende Kerken, maar ook personen van andere godsdiensten en niet-religieuze levensbeschouwingen. De eenheid en broederlijkheid opbouwen, zowel op persoonlijk, maatschappelijk als religieus vlak is de centrale doelstelling van de Focolare-beweging. Dat was ook het levensprogramma van Chiara Lubich waarvoor zij zich met al haar krachten heeft ingezet. De Focolari zullen statutair altijd een vrouw als voorzitster hebben, waarmee het lekenkarakter van de beweging wordt benadrukt. Dat is des te verrassender omdat de beweging mensen van alle roepingen en rangen en standen bereikt, onder wie ook priesters en bisschoppen. Wereldwijd is de Focolare-spiritualiteit een inspiratiebron voor ongeveer vier miljoen mensen en 141.000 actief geëngageerde leden.

Bron: Kerknet.be, 14 maart 2008

Top

 

Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl