Katholieke Vereniging voor
OecumeneNieuwsbrief Oecumene December 2007/Januari 2008- (Wk 7) - Nummer 72 Printversie
Uit de Vereniging
Zondag voor de Oosterse Kerken
Roermond:
orthodoxe vespers en vigiliedienst
Discussieforum
Lokaal
Bisdom
Den Bosch: themanummer Oecumene
Pastoraal Café Nieuwegein
Tentoonstelling moderne Roemeense iconen
Nieuwe website
Kerkelijk Centrum Emmaüs te Ede
Nederland
Jaar van het Religieus Erfgoed
Reliflex vervolg
Studiedag 'Vreedszaam samenleven. Moslims en christenen'
Intercity bestemming Pasen
IKV-Jan Pronk nieuwe
voorzitter
Woord&Dienst
Dag van het Jodendom
Benoemen
en bouwen gesteund door RK-Kerk Nederland
Klaas van der Kamp algemeen secretaris Raad van Kerken Nederland
40-jarig bestaan Raad van
Kerken
Bas Plaisier roept op
tot samenwerking
Kaartenactie Jong Katholiek
Europees
Paulusjaar met oecumenisch
tintje
Wereldwijd
Zwitserse kerken
tekenen Charta Oecumenica
L'Osservatore romano in gesprek met Samuel Kobia
Oecumenische delegatie bij slotviering 100-jarige gebedsweek voor de
eenheid
Christelijk
mediacentrum in Jeruzalem
ROACO buigt zich
over Iraakse christenen
Zondag voor de Oosterse Kerken
Christenen
van het Heilig Land. Leven tussen uitersten.
In het weekend van 19-20 april 2008 wordt in de parochies de
jaarlijkse Zondag voor de Oosterse Kerken gevierd. Het materiaal voor de
zondag wordt verzorgd door de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Motto
is ‘Christenen van het Heilig Land. Leven tussen uitersten’. Met deze
christenen zijn allereerst de christenen van Israël en van de
Palestijnse Gebieden bedoeld. Het oorspronkelijke christendom van het
Heilig Land is Grieks-orthodox. Vanwege de heilige plaatsen is er vanaf
de eerste eeuwen ook een belangrijke westerse aanwezigheid geweest, tot
op de dag van vandaag. De ontmoeting tussen oosterse en westerse kerken
heeft daar altijd plaats gevonden.Ook de oorspronkelijke Palestijnse
christenen zijn vaak van een oosterse naar een westerse kerk geswitcht,
zodat je nu bijvoorbeeld een belangrijke rooms-katholieke kerk van de
Latijnse ritus hebt met een eigen Palestijnse patriarch. In Israël zijn
er messiasbelijdende joden en zogeheten Hebreeuwse rooms-katholieken.
De christenen van het Heilig Land leven vaak tussen uitersten, bij
voorbeeld Palestijnse christenen tussen de Israëlische staat en
Palestijns islamisme, maar er zijn nog tientallen andere voorbeelden.
De poster van de Zondag voor de Oosterse Kerken 2008 laat een
Palestijnse christelijke vrouw zien die bidt in de Geboortekerk te
Betlehem, haar handen daarbij leggend in een kruisvormige opening in een
pilaar van de kerk. De foto drukt iets uit van de positie van christenen
in zowel de Palestijnse Gebieden als Israël, van hun “Leven tussen
uitersten”. (De foto is van de hand van nieuwsfotograaf Nayef
Hashlamoun, directeur van de Palestijnse vredesorganisatie Al-Watan, die
samen met Nonviolence International een fotosite beheert:
http://www.palestinetoday.org)
Er zijn ook christenen van het Heilig land die vanaf 1948 het gebied
ontvlucht zijn. Zij kwamen bijvoorbeeld terecht in Libanon, waar ze soms
Libanees staatsburger, maar meestal statenloos werden. Ze mogen een
heleboel beroepen niet uitoefenen. Zo kwamen er Palestijnen, meest
oosterse christenen, terecht in Dbayeh, een vluchtelingenkamp bij
Beiroet. Ook zij leven al tientallen jaren tussen extremen: een
Palestijn-onvriendelijke Libanese samenleving en islamisme in sommige
andere Palestijnse vluchtelingenkampen. Drie ‘Kleine Zusters van
Nazareth’, een Libanese en twee Belgische, leven onder hen, solidair met
hun sores en zich inzettend voor kleinschalig maatschappelijk en
pastoraal werk en onderwijs. Het belangrijke werk van deze zusters is
het project dat wij willen steunen uit de opbrengst van de collecte voor
de Zondag Oosterse Kerken 2008 die in de parochies wordt gehouden.
Informatie over en materiaal voor de Zondag voor de Oosterse Kerken op
19-20 april a.s. zijn binnenkort te verkrijgen bij: Katholieke
Vereniging voor Oecumene, Walpoort 10, 5211 DK ’s-Hertogenbosch, Tel.
073-6136471,
secretariaat@oecumene.nl,
www.oecumene.nl
Roermond:
orthodoxe vespers en vigiliedienst
Op de vooravond van Pinksteren (zaterdag 10 mei) organiseert het bisdom
Roermond een orthodoxe vespers (18.00 uur) voorafgaand aan een
vigilieviering (19.00 uur) in de kathedraal van Roermond. Tijdens de
vigilieviering treedt het Syrisch-orthodox jongerenkoor op, onder
leiding van pater Saliba. De Katholieke Vereniging voor Oecumene
verzorgt in samenwerking met het bisdom Roermond een tentoonstelling die
de veelzijdigheid van het oosters christendom in beeld brengt. Met
Pinksteren verspreidde de Goede Boodschap zich in vele talen, ook in het
Oosten.
Discussieforum
Sinds kort is de website van de vereniging een discussieforum rijker.
Het forum richt zich vooral op het oecumenische gesprek met jongeren.
Zij presenteerden tijdens de Derde Europese Oecumenische Assemblee te
Sibiu een statement. De jongerengedelegeerden bepleiten in dit statement
een vernieuwing van het conciliair proces voor gerechtigheid, vrede en
heelheid van de schepping aan de hand van de Charta Oecumenica. Zij
benadrukken dat hun aanbevelingen niet alleen de voorwaarde vormen voor
de motivatie en het verdere werk van jonge oecumenici, maar ook de
geloofwaardigheid markeren van de oecumenische beweging. De Katholieke
Vereniging voor Oecumene wil jongeren uitdagen hierover verder met
elkaar na te denken. De komende maanden zullen via allerlei kanalen
jongeren uitgenodigd worden aan de discussie deel te nemen. De
vereniging hoopt hiermee het proces dat jonge oecumenici doormaken te
ondersteunen en tegelijkertijd te leren van hun inzichten en elan. U
bent van harte uitgenodigd de discussies te volgen en/of eraan deel te
nemen. Naar
discussieforum...
Bisdomblad Den Bosch maakt themanummer over Oecumene
Het bisdomblad van Den Bosch heeft in januari een themanummer over
Oecumene uitgebracht. Het nummer biedt een gevarieerd beeld van de
oecumene in het bisdom Den Bosch. Zo treft u er onder andere een artikel
aan over een bijzonder oecumenisch contact tussen het bisdom Den Bosch,
de protestantse kerk in Noord-Brabant en Limburg en de Evangelische
Kirche van Kurhessen-Waldeck (Kassel), een artikel over de Byzantijnse
ritus zoals die in Malden wordt gevierd en een artikel over een kleine
oud-katholieke ‘enclave’ in Eindhoven. Hebt u belangstelling voor het
nummer? U kunt het bisdomblad aanvragen via de redactiesecretaresse van
het bisdomblad, Margreet van Beers (mvbeers@bisdomdenbosch.nl)
of via de website van het
Bisdom Den Bosch
Pastoraal Cafe Nieuwegein
In de Emmauskerk in Nieuwegein vindt maandelijks op de maandagmiddag het
oecumenische initiatief ‘Pastoraal Café’ plaats. Het is bedoeld als een
laagdrempelige inloop voor mensen met een psychiatrische achtergrond,
waarbij gastvrijheid voorop staat. Er is veel aandacht voor ontmoeting,
samenzijn en ruimte voor geloofs- en zingevingsvragen. Daarnaast vindt
een meditatieve viering plaats. In deze viering wordt er naar muziek
geluisterd, er wordt een lied / gedicht / verhaal uit de Bijbel gelezen,
men stelt elkaar hierover vragen, er worden kaarsjes opgestoken en er
wordt samen gebeden. Het betreft een initiatief vanuit de Raad van
Kerken. Voor informatie bel de beide begeleiders 298 00 10 (pastor H.
Oldenhof) en 606 09 80 (dominee A. van der Plaat).Het betreft een
initiatief vanuit de Raad van Kerken.
Tentoonstelling unieke moderne Roemeense iconen
Van 4 februari tot 29 maart brengt Abdijkaarsen in Egmond – onderdeel
van de Benedictijner abdij in Egmond – een tentoontstelling van unieke
moderne Roemeense iconen. Hierbij staat het werk van twee hedendaagse
Roemeense kunstenaars, Cristinel Covrig en Cristinel Pâslaru, centraal.
De tentoonstelling voert de bezoekers als het ware mee op de weg naar
Pasen. Het werk van de beide schilders wordt in tal van andere landen
geëxposeerd. Het maakt deel uit van de orthodoxe christelijke traditie.
De iconen zijn geschilderd op hout en in de Byzantijnse stijl. De
Roemeense Orthodoxe Kerk behoort tot de oudste christelijke kerken. De
tentoonstelling is voor het publiek toegankelijk van maandag tot
zaterdag, van 10.30 tot 16.30 uur. Het adres is: Abdijkaarsen,
Vennewatersweg 27, 1935 AR Egmond-Binnen.
Nieuwe website
Kerkelijk Centrum Emmaüs te Ede
Onlangs is de nieuwe website van vijf samenwerkende kerken in Ede online
gegaan. Op deze site presenteren de Evangelisch-Lutherse Gemeente, de
Gereformeerde Kerk, de Hervormde Tabor Gemeente, de samenwerkende
Rooms-Katholieke Parochies en de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB
zichzelf. De website is te bezoeken via:
http://www.emmaus-ede.nl/
Jaar van het Religieus Erfgoed
Op 17 januari is het Jaar van het Religieus Erfgoed officieel van start
gegaan. De officiële opening werd om 17.30 uur verricht door Pieter van
Vollenhoven. Vanaf dat moment luidden overal in Nederland de kerkklokken
om de opening van het jaar aan te kondigen. Het Jaar van het Religieus
Erfgoed heeft als doel de belangstelling voor en de kennis van het
religieus erfgoed in Nederland te vergroten en een duurzame toekomst
ervan te bevorderen. Aanleiding vormt het feit dat Nederlands religieus
erfgoed (dat varieert van kerken, synagogen, kloosters en kapellen tot
abdijen, moskeeën en begraafplaatsen) door ontkerkelijking onder zware
druk staat. Tevens wordt in het voorjaar een prijsvraag uitgeschreven
voor veelbelovende plannen voor neven- of herbestemming van religieuze
gebouwen. De Stichting 2008 Jaar van het Religieus Erfgoed organiseert
deze prijsvraag op verzoek van het VSBfonds. Het beschikbaar stellen van
substantiële prijzen is een bijdrage aan een goede toekomst van
religieuze gebouwen. De prijsvraag stimuleert eigenaren en beheerders
gericht na te denken over de mogelijkheden die hun gebouwen bieden. In
het vroege voorjaar van 2008 wordt de prijsvraag uitgeschreven en
landelijk bekend gemaakt. Procedure, criteria en indieningvereisten
komen beschikbaar via
www.2008re.nl.
Relifilex vervolg
Het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS) en
Stichting Zinweb hebben besloten de website
www.reliflex.nl voort te zetten. Deze website, die aanvankelijk
opgezet was voor de duur van één jaar, trekt elke maand een groeiend
aantal bezoekers. Met ingang van 7 januari 2008 presenteert de site
actuele maandthema's over het veelkleurige religieuze engagement van
moderne mensen en hun interreligieuze gesprek. Het januarithema van het
vernieuwde Reliflex is: ‘Bijbel en koran'. Wederom hebben velen hun
medewerking hieraan toegezegd, onder wie Ceylan Pektas-Weber, Jan Jaap
de Ruiter en Mohamed el Aissati. Net als vorige jaar komen op
www.reliflex.nl tal van (ervarings)deskundigen in video's, audio's,
columns en artikelen aan het woord. Om de twee weken zijn er
audio-bijdragen en door jongeren gemaakte video's te beluisteren en te
bekijken. Ook de overige onderdelen van de site worden in 2008 door het
enthousiaste Reliflex-team voortgezet. Bezoekers kunnen rekenen op
inspirerende en uitdagende teksten op het brede terrein van religie en
samenleving. Ze kunnen ook zelf bijdragen door deel te nemen aan
discussies of te reageren op columns, stellingen en opinies. Voor
nieuwkomers op de site: alle films, teksten en bijdragen uit 2007
zijn te vinden in het archief.
Studiedag ‘Vreedzaam samenleven. Moslims en christenen’
Op zaterdag 23 februari 2008 organiseert Huize Loreto te Lievelde
(paters Maristen) een studiedag met de titel ‘Vreedzaam samenleven.
Moslims en christenen’ voor Raden van Kerken/Oecumenische werkgroepen,
moskeeën, parochies en kerkenraden in Oost-Gelderland en andere
geďntresseerden. Gastspreker is Emrullah Erdem, islamoloog, vertaler en
coördinator van de Stichting Islam en Dialoog. Er is tijdens de
studiedag ruimte en gelegenheid voor het moslim-gebed. Christenen kunnen
meedoen aan het gebed van de kloostergemeenschap. Aanmelding voor 12
februari 2008. Aanmelding via
f.barnhoorn@pkn.nl. De kosten van de dag bedragen 17,50 p.p.
inclusief een vegetarische maaltijd.
Intercity bestemming Pasen
Intercity bestemming Pasen is een actie, waarin tien landelijke kerken
in Nederland u uitnodigen om mee op reis te gaan. Van 'station' naar
'station' door de "Goede Week": langs Palmpasen, Witte Donderdag, Goede
Vrijdag, Stille Zaterdag, om uiteindelijk aan te komen op station
Paasmorgen.Men is uitgenodigd om (weer) eens de deuren van een
kerkgebouw binnen te stappen. Om (weer) eens kennis te maken. Om te zien
wat er binnen die muren nu eigenlijk gebeurt. En dat in de tijd, waarin
de kerk op haar paasbest is: van zondag 16 t/m zondag 23 april 2007. Een
reisgids is bij zo'n reis geen onnodige luxe. De kerken, die meedoen,
bieden het graag aan. Het boekje is ook te bestellen via de website van
Intercity bestemming Pasen:
http://www.intercitypasen.nl/
IKV – Jan Pronk nieuwe
voorzitter
Jan Pronk (oud PvdA-minister) is per 1 januari 2008 benoemd tot
voorzitter van het bestuur van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV)
waarin zes kerken samenwerken: de Protestantse Kerk in Nederland, de
Algemene Doosgezinde Sociëteit, de Oud-Katholieke Kerk , de
Remonstrantse Broederschap, de Evangelische Broedergemeente en de
Rooms-Katholieke Kerk. Het IKV-bestuur en de ledenraad van Pax Christi
(op 1 januari 2007 werd een gemeenschappelijk werkorganisatie IKV Pax
Christi opgericht) zijn onder meer verantwoordelijk voor ontwikkeling
van visie, bewaking van identiteit en verdieping van relaties met de
kerkelijke achterban van respectievelijk IKV en Pax Christi.
Woord & Dienst
Met ingang van januari 2008 zal het tijdschrift Toer niet meer
verschijnen. Dit tijdschrift bood toerustende artikelen voor
vrijwilligers en professionele werkers in de gemeente. Hiermee komt een
einde aan bijna 50 jaar Toer. Boekencentrum Uitgevers heeft besloten de
functie van Toer te behouden en heeft daarom besloten deze onder te
brengen in haar magazine Woord & Dienst. Met ingang van 2008 zal Woord &
Dienst 4 maal per jaar verschijnen in een extra dik nummer met veel
toerustende artikelen rond een thema.
Bron: E-zine Boekencentrum Uitgevers - december
Dag van het
Jodendom
Op 17 januari vond de eerste ‘Dag van het Jodendom’ plaats. Deze dag is
een initiatief van de Katholieke Kerk in Nederland. De
bisschoppenconferentie heeft in het kader van deze dag een bezoek
gebracht aan het Joods Historisch Museum en aan de Portugese Synagoge in
Amsterdam. Hierbij zijn de bisschoppen in gesprek gegaan met
vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap in Nederland. De
bisschoppen concludeerden naar aanleiding van dit gesprek dat de
Rooms-Katholieke Kerk nog veel van haar joodse broeders en zusters kan
leren op het gebied van leerhuizen en geloofsoverdracht. Daarnaast
hebben de gesprekspartners zich voorgenomen in de toekomst vaker
gezamenlijk naar buiten te treden op het gebied van sociale, ecologische
en medisch-ethische vraagstukken, maar ook op het gebied van vrede en
gerechtigheid en het bestrijden van intolerantie jegens en door moslims.
Ook willen de gesprekspartners nadenken wat ze samen kunnen doen tegen
de gevolgen van secularisering. De dag is bedoeld als een jaarlijks
initiatief. Met deze dag roepen de bisschoppen op tot een brede
bezinning op de joodse wortels van het christelijk geloof en op de
betekenis van de dialoog met het levende jodendom voor christenen. In
andere Europese landen bestaat al langer een speciale dag voor
ontmoeting tussen katholieken en joden. De Dag van het Jodendom wordt
voortaan elk jaar op 17 januari gehouden.
Benoemen en
bouwen gesteund door RK-Kerk Nederland
De Nederlandse bisschoppen zijn mede-initiatiefnemers van de oproep van
prominente Nederlands om in 2008 op een waardige manier met elkaar samen
te leven. Ton van Eijk, voormalig algemeen-secretaris van de Raad van
Kerken, maakt deel uit van de initiatiefgroep van de oproep onder de
titel Benoemen en Bouwen. De Rooms-Katholieke Kerk is lid van de Raad
van Kerken. De woordvoerder van de bisschoppenconferentie, Matheu
Bemelmans, liet weten aan katholieknederland.nl: “Zijn ondertekening kun
je rustig naar de bisschoppenconferentie toeschrijven”. De brief, de
deelnemerslijst en inspirerende initiatieven kunt u bekijken op:
http://www.benoemenenbouwen.nl/.
Bron: katholieknederland.nl, 2 januari 2008
Klaas van der Kamp algemeen secretaris Raad van Kerken in Nederland
Tijdens de jaarlijkse Oecumenlezing in Utrecht heeft de Raad van Kerken
Nederland bekend gemaakt dat Drs. ing. Klaas van der Kamp is benoemd tot
nieuwe algemeen secretaris van de Raad van Kerken. Zijn benoeming gaat
in per 1 maart 2008. Klaas van der Kamp (48) is predikant van de
Protestantse kerk in Nederland. Als uitgever voor Jongbloed en
uitgeverij NBG heeft Klaas van der Kamp zich de laatste vijf jaren
vooral beziggehouden met de uitgave van De Nieuwe Bijbelvertaling.
Daarvoor heeft hij verschillende functies uitgeoefend, binnen en buiten
de kerkelijke wereld. Van der Kamp werkte onder meer als
adjunct-hoofdredacteur bij het Friesch Dagblad, als gemeentepredikant in
de hervormde gemeente Zwaagwesteinde, als scriba bij de (hervormde)
Provinciale Kerkvergadering in Zwolle en als hoofd corporate
communicatie bij de Protestantse Kerk in Nederland. Hij was verder onder
meer voorzitter van het curatorium van de Theologische Universiteit in
Kampen en bestuurslid van de IKON. Van der Kamp heeft ook een ruime
oecumenische ervaring. Van 1994 tot 1999 was hij voorzitter van de
Provinciale Raad van Kerken in Overijssel/Flevoland en van 1999 tot 2002
heeft hij de voorlichting verzorgd van de landelijke Raad van Kerken.
Bovendien heeft Van der Kamp als scribent voor het Friesch Dagblad en de
Stichting Persunie in de jaren tachtig verslag gedaan van bijeenkomsten
van de Wereldraad van Kerken.
Bron: Raad van Kerken Nederland
40-jarig bestaan Raad van Kerken
De Raad van Kerken in Nederland bestaat dit jaar 40 jaar; het jubileum
wordt op 21 juni a.s. gevierd in de Jacobikerk. De dag begint met een
symposium. Vanaf 13.00 uur is men welkom, koffie en thee staan voor
klaar. Om 13.30 uur start het symposium met een drietal sprekers. Als
eerste de nieuwe voorzitter van de Raad van Kerken, de heer Henk van
Hout over welke uitdagingen hij ziet voor de oecumene. Vervolgens zal
een groep jonge theologen ons deelgenoot maken van hun visie op de
toekomst van de oecumene. Als laatste deelt mevrouw ds. Ineke Bakker
(tot oktober 2007 algemeen secretaris van de Raad, nu directeur bij
Oikos) haar mening over de spiritualiteit van de oecumene met ons. Na
elke voordracht wordt de zaal interactief betrokken door middel van een
tweetal prikkelende stellingen. Er zal tevens een Jubileumboek worden
gepresenteerd. Het eerste exemplaar van dit jubileumboek zal tijdens het
symposium worden overhandigd. De middag wordt afgesloten met een
oecumenische viering. Tussen de programmaonderdelen door worden nog een
aantal ludieke items georganiseerd. Na de viering kan men elkaar
ontmoeten bij een hapje en een drankje om elkaar geluk te wensen met
deze 40 jaar en een dronk uit te brengen op een goede toekomst voor de
oecumene.
U kunt zich aanmelden voor het symposium en de viering via
40jaar@raadvankerken.nl of per post naar 40 jaar Raad van Kerken,
p/a Peppelhoven 15, 6225 GX Maastricht onder vermelding van naam, adres,
het aantal personen. Aansluitend is er 's avonds feest in de Utrechtse
binnenstadskerken omdat de stedelijke Raad van Kerken Utrecht ook zijn
40-jarig jubileum viert. Er is o.a. een Taizé-viering om 18.30 uur in de
Janskerk.
Verder ligt het in de planning dat er in april een feestkrant uitkomt
waarin u alles kunt lezen over het programma van de estafetteweek en
zaterdag 21 juni 2008.
Voor meer informatie over het jubileum en de daaraan voorafgaande
estafette-week, bezoek:
http://www.raadvankerken.nl/?b=272
Bas Plaisier roept op
tot samenwerking
Ter gelegenheid van de installatie van mgr. van Eijk als aartsbisschop
van Utrecht hield dr. Bas Plaisier namens de Protestantse Kerk in
Nederland en de Raad van Kerken in Nederland een toespraak. Na een
schets van de zorgelijke toestand van de kerken in Nederland, de
terugloop van kerkleden en de sluiting van honderden kerkgebouwen klonk
de oproep van Bas Plaisier. De volledige tekst van de toespraak is te
vinden op:
http://www.ikonrtv.nl/kerknieuws/nieuws.asp?oId=12452
Kaartenactie Jong Katholiek
In de aanloop naar de workshop oecumene op de Katholieke Jongerendag van
4 november 2007 ontstond het idee voor een kaartenactie. Bij Jong
Katholiek heeft Valentijnsdag (14 februari) dit jaar een oecumenisch
tintje. Geen zoetsappig gedoe, geen commerciële stunt, maar een
kaartenactie met een diepe boodschap: “Beste kerk van de ander, ik heb
je lief!”. Daarom roept Jong Katholiek katholieke jongeren op om op 14
februari 2008 gezamenlijk die boodschap te laten klinken in hun nabije
omgeving: “Beste Protestantse Gemeente...”, “Beste Nederlands
Gereformeerde Kerk...”, “Beste < vul zelf maar in >, ik heb u lief.”
Daarvoor kun je gebruik maken van speciale valentijnskaarten die men kan
bestellen bij Jong Katholiek. Meer informatie over de actie:
http://www.jongkatholiek.nl/jongkatholiek/nws.php?id=1475
Bron:
www.jongkatholiek.nl
Paulusjaar met oecumenisch
tintje
Tijdens een druk bijgewoonde persconferentie in Rome werd het Paulusjaar
gepresenteerd. Paus Benedictus XVI roept geen heilig jaar uit, maar in
de basiliek van Sint-Paulus buiten de Muren wordt van 28 juni 2008 tot
29 juni 2009 wel de oecumenische deur geopend. Volgens de overlevering
werd de ‘apostel der heidenen’ in deze basiliek begraven. “De paus opent
op 28 juni het Paulusjaar en publiceert daarover weldra een document.
Het hele jaar blijft het Pauluslicht ontstoken”, aldus kardinaal Andrea
Cordero Lanza di Montezemelo, rector van de basiliek. Hij sprak de
berichten in de Italiaanse media tegen dat de paus een pelgrimsreis
plant in Paulus’ voetsporen. De kardinaal blijkt wel opgetogen over het
feit dat vele andere christelijke Kerken, waaronder het oecumenische
patriarchaat van Constantinopel, een Paulusjaar uitroepen. “De
Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen heeft contact met vele
christelijke Kerken en nodigde hun verantwoordelijken uit voor de
opening op 28 juni in Rome. Op alle niveaus worden activiteiten gepland.
In de basiliek vinden een jaar lang dagelijkse en buitengewone
plechtigheden plaats, er zijn gebedsbijeenkomsten en er is gelegenheid
tot biechten. Er wordt een cultureel-religieus programma uitgewerkt met
conferenties, tentoonstellingen en concerten, en het Vaticaan geeft
speciale munten en postzegels uit. De academische wereld brengt een
nieuwe uitgave van de Handelingen van de Apostelen en de brieven van
Paulus op de markt.”
Bron: Kerknet.be, 23 januari 2008
Zwitserse kerken
tekenen Charta Oecumenica
Naar aanleiding van de Gebedsweek voor de Eenheid van de Christienen
ondertekenden kerkleiders van tien christelijke Kerken uit Zwitserland
de Charta Oecumenica in de kathedraal van St. Gallen. Dat werd op 20
januari met plaatselijke kerkleiders nog eens overgedaan in de
kathedraal van Fribourg. Het charter werd op het einde van de tweede
oecumenische assemblee in Graz (1997) officieel afgekondigd als leidraad
voor de dialoog tussen de christelijke Kerken. In april 2001 werd het
tijdens een oecumenische plechtigheid ook plechtig ondertekend door de
belangrijkste Europese kerkleiders.
Bron: Kerknet.be, 20 januari 2008
Aartsbisschop
Christodoulos overleden
Op 28 februari jl. is aartsbisschop Christodoulos, de leider van de Kerk
van Griekenland, op 69-jarige leeftijd in Athene aan kanker overleden.
Wereldwijd zijn er vijftien miljoen Griekse orthodoxen. De Griekse
overheid had vier dagen van nationale rouw afgekondigd. De Griekse
kerkleider reisde eind vorig jaar nog naar de Verenigde Staten voor een
levertransplantatie, maar toen al bleek dat de ziekte te ver gevorderd
was. Hij was een conservatieve primaat met een geweldige populariteit.
Hij meende op vele plekken gevaar voor zijn kerk te moeten ontwaren. Hij
was een fel verdediger van de Grieks-orthodoxe Kerk als staatskerk en
als drager van de nationale identiteit. Zo stelde hij zich te weer tegen
de (geslaagde) poging van de Griekse regering de godsdienst niet langer
in ’s lands identiteitspapieren op te nemen, iets waarachter hij de hand
van joden vermoedde. Aartsbisschop Christodoulos sprak zich ook
meermaals uit tegen het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie, iets
waar de Griekse regering onder voorwaarden voorstander van is. In mei
2001 zorgde hij voor een belangrijke doorbraak in de oecumenische
verhoudingen tussen de Kerk van Griekenland en de Rooms-katholieke Kerk
door ondanks de weerstand bij verschillende leden van de H. Synode eerst
gereserveerd maar gaandeweg allerhartelijkst paus Johannes Paulus II te
ontvangen. Eind 2006 reisde hij op zijn beurt naar Rome.
Op 31 januari werd aartsbisschop Christodoulos begraven. Duizenden
gelovigen verzamelden zich die dag vroeg bij de kathedraal van Athene
voor het afscheid van de aartsbisschop. De plechtigheid was live te
volgen op de verschillende nationale tv-zenders, terwijl overal in het
land vlaggen halfstok hingen. De betekenis van de overledene blijkt ook
het grote aantal prominenten uit de Griekse politieke en culturele
wereld en de talrijke kerkleiders die de uitvaart bijwoonden. Bij hen de
anglicaanse bisschop Richard Chartres van Londen, een delegatie van de
Conferentie van Europese Kerken (KEK) onder leiding van secretaris Colin
Wiliams, een Vaticaanse delegatie geleid door kardinaal Poupard en mgr.
Brian Farrell, en verschillende orthodoxe patriarchen en
aartsbisschoppen, onder wie de Russisch-orthodoxe metropoliet Kyrill.
Bron: NRC, Kerknet.be, 28 januari en 31 januari 2008
Nieuwe aartsbisschop Athene
Een nieuwe leider van de Kerk van Griekenland werd op 7 februari gekozen
in de figuur van aartsbisschop Hieronymos (70), een gematigde figuur,
die het verrassenderwijs in één verkiezingsronde won van de
traditionelere kandidaat die een uitgesproken mening had over een hechte
band tussen Kerk en Staat. De kersverse aartsbisschop Hieronymus ziet
meer in een “nadere studie” van de scheiding tussen Kerk en Staat. Onder
de druk van de Europese Unie kent Griekenland steeds meer rechten toe
aan de andere geloofsgemeenschappen, waardoor de nauwe band tussen Kerk
en Staat ernstig ter discussie staat. Meer dan 90% van de Griekse
bevolking noemt zich orthodox.
De Kerk van Griekenland is een oosters-orthodoxe Kerk, zoals de kerken
van Rusland, Servië, Roemenië en vele andere dat ook zijn. De Kerk van
Griekenland is in die wereld niet de enige autocefale (= bestuurlijk
volledig zelfstandige) oosters-orthodoxe kerk die we ‘Grieks-orthodox’
kunnen noemen. Zo zijn er in de oosterse Orthodoxie wereldwijd ook
andere autocefale Grieks-orthodoxe kerken. Hun leden zijn Griekse
staatsburgers, etnische Grieken, Arabieren en Afrikanen. Het betreft het
Grieks-orthodoxe patriarchaat van Jeruzalem, het Grieks-orthodoxe
patriarchaat van Jeruzalem, het Grieks-orthodoxe patriarchaat van
Constantinopel en de Kerk van Cyprus. Het aartsbisdom Sinai valt als
autonome (= semi-onafhankelijke) kerk onder Jeruzalem. Het zogeheten
Grieks-orthodoxe patriarchaat van Antiochië (zetel in Damascus) is
volledig Arabisch, en noemt zich vaak Antiocheens-orthodox of
Roem-orthodox (Arabisch ‘Roem’ = Byzantijns).
Uit respect voor het Grieks-orthodoxe patriarchaat van Constantinopel
heeft de volledig zelfstandige Kerk van Griekenland geen patriarch als
primaat (zoals de autocefale kerken van Roemenië en Servië), maar een
aartsbisschop van Athene. Alle orthodoxe Griekse staatsburgers buiten
Griekenland vallen onder de jurisdictie van de patriarch van
Constantinopel.
De Kerk van Griekenland is niet de enige canoniek erkende
Grieks-orthodoxe kerk op het grondgebied van Griekenland: de Kerk van
Kreta valt onder Constantinopel als semi-autonome (= nog minder dan
autonome) orthodoxe kerk, met aan het hoofd een kerkleider met de
eeuwenoude titel “aartsbisschop van Kreta en geheel Europa” (sic). Zowel
Athos als bepaalde Griekse eilanden in de Egeďsche zee vallen
rechtstreeks onder Constantinopel. Ook de bisdommen van
Noord-Griekenland vallen in naam nog altijd onder Constantinopel, maar
zijn voor hun bestuur uitbesteed aan de Kerk van Griekenland. Er is ook
een niet-canoniek erkende oud-kalendaristische orthodoxe kerk in
Griekendland met eigen bisschoppen en kloosters, een zeer conservatieve
en on-oecumenische groep.
Bron: NRC, Kerknet.be en Katholieke Vereniging voor Oecumene
‘L’Osservatore romano’ in gesprek met Samuel Kobia
“Christelijke Kerken en gemeenschappen worden eerder door morele, dan
traditionele theologische vragen verdeeld.” Dat zegt Samuel Kobia,
algemene secretaris van de Wereldraad van Kerken, in ‘L’Osservatore
Romano’. Voor het eerst in de geschiedenis werd de leider van het
belangrijkste oecumenische overlegorgaan ter wereld geďnterviewd door de
krant van de Heilige Stoel. Kobia spreekt de hoop uit dat christenen,
ongeacht de kerk waartoe zij behoren, tegen de helft van de
eenentwintigste eeuw samen kunnen bidden en liturgie vieren en
gemeenschappelijk kunnen plaatsnemen rond de tafel van de Heer. De
Wereldraad van Kerken overkoepelt 347 christelijke Kerken.
Bron: Kerknet.be, 25 januari 2008
Oecumenische delegatie bij slotviering 100-jarige gebedsweek voor de
eenheid
De slotviering van de Gebedsweek voor de Christelijke Eenheid in Rome,
voorgegaan door de paus, werd bijgewoond door Dr. Samuel Kobia, de
algemene secretaris van de Wereldraad van Kerken, en leden van de
gemengde werkgroep van de Wereldraad en de Pauselijke Raad voor de
Eenheid van de Christenen. De gemengde werkgroep hield van 21 tot 26
januari overleg in Rome. De paus ontving de deelnemers voor een
audiëntie. Hij sprak daarbij zijn waardering uit voor de inzet van
velen, die doorheen de jaren bijdroegen tot het uitdragen van de
spirituele oecumene via gebed, de bekering van het hart en het groeien
in gemeenschap. De aanwezigheid van zo’n grote delegatie oecumenische
verantwoordelijken in Rome is volgens waarnemers uitzonderlijk.
Bron: Kerknet.be, 26 januari 2008
Christelijk
mediacentrum open in Jeruzalem
De franciscanen openden in Jeruzalem een gloednieuw mediacentrum, dat
vooral een dienst wil verlenen aan pers en televisie. Honderd gasten,
bij wie nuntius Antonio Franco, woonden de opening bij. Het centrum
verstrekt informatie over de regio en de heilige plaatsen, die namens de
Kerk door de franciscaanse custodie van het Heilige Land worden beheerd.
Volgens pater Pierbattista Pizzabelli ging de opening gepaard met heel
wat moeilijkheden. De uitbouw van het centrum vergde ruim vier jaar en
bovendien waren er ernstige financiële problemen. “Maar wij hopen dat
wij voortaan van hieruit een boodschap van hoop naar de rest van de
wereld kunnen uitdragen.”
Bron: Kerknet.be, 27 januari 2008
ROACO buigt zich
over Iraakse christenen
De ROACO, de Vereniging voor Hulp aan de Oosterse Kerken in Rome, boog
zich onlangs over de toestand van de christenen in Irak.
ROACO-secretaris Leon Lemmens, priester van het bisdom Hasselt, op Radio
Vaticaan: “Er heerste een grote solidariteit met de Iraakse christenen.
De vergadering stond vrijwel volledig in het teken van hun situatie en
in het bijzonder van de vraag hoe wij deze christenen en hun Kerken
kunnen helpen.” De Belgische priester wijst op het hoge aantal Iraakse
christenen in het buitenland: “In de buurt van Amman verblijven
momenteel meer dan 60.000 Iraakse christenen en elders in Syrië meer dan
100.000. Daarnaast zijn er de vele christenen in Libanon en Turkije.
Anderen vertoeven als vluchteling in het noorden van Irak.” Volgens
Lemmens hebben de Iraakse christenen vooral behoefte aan materiële hulp,
omdat vele vluchtelingen zonder werk zitten. “Het ontbreekt ook aan de
pastorale structuren nodig voor een normaal geestelijk leven. Het is
moeilijk een duidelijk zicht te krijgen op de situatie in Koerdistan (Noord-Irak,
red. Oecumene.nl), maar ook daar bestaat een grote pastorale en
materiële nood. Met de ROACA willen wij vooral de nabijheid van de
universele Kerk met de Iraakse christenen versterken.”
Bron: Kerknet.be, 30 januari 2008
Walpoort 10 - 5211 DK - 's-Hertogenbosch - T: 073-6136471 - F: 073-6126610 - secretariaat@oecumene.nl