|
KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE
NIEUWSBRIEF OECUMENE JUNI-JULI-AUGUSTUS 2007 (WK 27) (NR. 68)
Nieuws uit de Vereniging
1. SIBIU-LEZING
2.
Bēt Drāshā - OOSTERS CHRISTELIJK LEERHUIS
3.
LEESGROEP
2007-2008: IN DE SCHADUW VAN BYZANTIUM
4.
Tentoonstelling EN SYMPOSIUM
Lokaal
5.
KERKENNACHT ROTTERDAM
6.
Kerkenmarkt Nieuwegein 2007
7.
TSJERKEPAAD 2007
Nederland
8.
NIEUWE VOORZITTER RAAD VAN KERKEN NEDERLAND: HENK VAN HOUT
9.
HOOGLERAAR MISSIOLOGIE:
FREDERIKS
10.
INTENSIEVERE SAMENWERKING VRIJ EVANGELISCHE GEMEENTEN EN PKN
11.
PINKSTERGELOVIGEN EN KATHOLIEKEN IN DIALOOG OVER DE DOOP
Europees
12.
NIEUW
BEWEGINGEN WERKEN SAMEN VOOR EUROPA
13.
ONTMOETING
TUSSEN VOORZITTER EKD EN PAUS
14.
EVANGELISCHE KIRCHENTAG
KEULEN
15.
KARDINAAL LEHMANN EN BISSCHOP WEBER OVER TOEKOMST OECUMENE
16.
FRANSE LUTHERANEN EN GEREFORMEERDEN GAAN DOOR MET FUSIE
17.
GROENE PATRIARCH NAAR SIBIU
18.
ORTHODOXEN EN KATHOLIEKEN VIEREN SAMEN CYRILLUS EN METHODIUS
19.
SACRAMENTSPROCESSIE: OECUMENISCH EN INTERCULTUREEL
20.
VERZOEK OM WETTELIJKE ERKENNING RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN OOSTENRIJK
Wereldwijd
21.
NIEUWE
ORTHODOX-KATHOLIEKE DIALOOGSESSIE
22.
ORTHODOXE PRIESTerS PLEITEN VOOR NIEUWE RELATIE MET HET JODENDOM
23.
ABUNE DIOSKOROS AANGESTELD IN ERITREA
24.
WAARDERING VOOR OECUMENISCHE VOORUITGANG
25.
HEILIGE GEEST OOK BUITEN DE KATHOLIEKE KERK ACTIEF
26.
SANDRI PREFECT
CONGREGATIE OOSTERSE KERKEN

Nieuws uit de Vereniging
1. Sibiulezing
Op 29 juni vond de
laatste Sibiu-lezing plaats. Kees van Vliet stond stil bij het thema
Eenheid onder de titel ‘Over het verlangen naar de zichtbare eenheid van
de Kerk’. De lezing en het interview met Kees van Vliet, evenals de
gebeden en liederen van de voorafgaande viering, treft u vanaf morgen weer aan op
www.oecumene.nl U treft er tevens de voorbeden aan die door het
secretariaat van de Europese bisschoppenconferentie zijn gemaakt voor de
zondag voorafgaand aan de Assemblee.

2.
Bēt Drāshā
- Oostelijk Christelijk Leerhuis
De Bijbel en de
Syrische christelijke tradities
In het nieuwe seizoen
2007-2008 (donderdagavond 11 oktober, 15 november, 13 december, 10
januari, 14 februari, 13 maart; 20.00-22.00 uur) starten de Protestantse
Gemeente van ’s-Hertogenbosch (PKN) en de Katholieke Vereniging voor
Oecumene gezamenlijk een leerhuis. Daar zullen teksten uit de oosterse
christelijke tradities centraal staan. In het komende werkjaar gaat het
om Aramese en Griekse geschriften afkomstig uit het grote Syrische
gebied (groter dan het huidige Syrië). Het betreft hun uitleg van en
omgaan met bijbelteksten. Boeiende stukken uit hymnen, preken en
commentaren worden behandeld in Nederlandse vertaling. De avonden staan
onder leiding van ds. Paul van de Waal, predikant, en Leo van Leijsen,
medewerker Oosterse Kerken. Kijk
hier voor
meer informatie.

3.
Leesgroep 2007-2008: In de schaduw van Byzantium
Tijdstip en data: 's
middags van 14.00-16.30 uur, op:
Donderdag 27 september, 18 oktober, 22 november, 17 januari, 7 februari,
28 februari
William Dalryple's boek, in het Engels geheten: From the Holy Mountain.
A Journey in the Shadow of Byzantium, kwam zo'n tien jaar geleden
uit. Het is het verslag van een reis langs de restanten van de
oud-Byzantijnse wereld in de voetsporen van de monnik Johannes Moschos (ca.
550-619). In het voorjaar van 587 trokken, beginnend vanaf de oevers van
de Bosporus, hij en een andere Byzantijnse monnik door heel het
toenmalige Byzantijnse Oosten, het huidige Midden-Oosten. Er was nog
geen islam, het Midden-Oosten was voornamelijk christelijk. In de zomer
en herfst van 1994 reist William Dalrymple de twee asceten achterna. Er
is tussen de late 6e eeuw en het laatste decennium van de 20e eeuw veel
gebeurd: de komst van de islam, de latere kruistochten, het Osmaanse
Rijk tot kort na WO I, de onafhankelijkheid van de Arabische staten en
de stichting van de Staat Israël en met alles wat daaruit is gevloeid.
Dit alles raakt ook de christenen in het Midden-Oosten. En daarvan
vertelt Dalrymple.
Dalrymple gebruikt de
geschriften van één van de asceten (Johannes Moschos) als leidraad voor
zijn reis en schrijft zijn eigen ervaringen, ontmoetingen en gesprekken
op. Het is een zogeheten travelogue van deze Engelse journalist in de
beste Britse tradities. Bij het verschijnen in 1997 was het boek een
bestseller, een kleine hype. Inmiddels zijn we tien jaar verder. Het
laatste decennium - we zijn tevens allang weer in een nieuw millenium
aanbeland - is er ook heel veel gebeurd. Denken we aan '11 september'
(2001), maar ook aan de Libanon-oorlog van 2006 en aan de nu al enkele
jaren durende oorlog in Irak.
Tegen de achtergrond
van de actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten, met name waar het de
positie van de christenen betreft, willen we Dalrymple's boek na tien
jaar (weer) lezen.
Dalrymple's boek heeft
6 hoofdstukken en de leesgroep dienovereenkomstig 6 bijeenkomsten. De
werkwijze zal zijn: thuis lezen en in de leesgroep bespreken. Maar ook
het gelezene proberen op een eenvoudige en bondige manier te
actualiseren aan de hand van recent materiaal (literatuur, krant,
internet). Hiertoe worden voor iedere bijeenkomst één of twee deelnemers
uitgenodigd. Na een korte samenvatting van het gelezen hoofdstuk van
Dalrymple door de cursusleider, wordt deze actualisatie ook ingebracht
in het daaropvolgende gesprek gedurende de middag. Klik
hier voor meer informatie

4. Tentoonstelling ‘Kinderen geven kleur aan geloven’ en symposium
‘Creatieve Katechese in Oost en West, Kind en Geloof’
Iconen van
Svyatogorie, icoonschilderschool voor kinderen, o.l.v. Rostislav
Martynovich Girvel uit Sint-Petersburg (Rusland). Kinderen van 11 tot 16
jaar schilderden in de crypte van de orthodoxe Kazanskij-kathedraal deze
iconen.
Hernen, Kasteel Hernen,
13-21 oktober 2007-07-03
Zaterdag 13 oktober: symposium ‘Creatieve Katechese in Oost en West,
Kind en Geloof’, ter opening van de tentoonstelling te Hernen
Egmond-Binnen, Sint-Adelbertabdij, 24 oktober-10 november 2007
Woensdagavond 24 oktober, 19.00 uur: opening en lezingen
Er zijn tijdens de
tentoonstelling workshops icoonschilderen voor kinderen o.l.v.
icoonschildermeester Girvel.
Ter voorbereiding van
tentoonstellingbezoek en deelname aan workshops is een lesbrief voor de
basisschool verkrijgbaar.
Organisatoren: katholieke Vereniging voor Oecumene, in samenwerking met
de A.A. Brediusstichting (Kasteel Hernen), St. Adelbertabdij en
Svyatogorie.
Meer informatie, ook over tijdstippen, treft u aan op:
www.oecumene.nl;
www.brediusstichting.nl of
www.abdijkaarsen.nl

Lokaal nieuws
5. Kerkennacht Rotterdam
Op 23 juni vond in
Rotterdam de eerste ‘nacht der kerken’ van Nederland plaats. De nacht,
een initiatief van het Convent van Kerken (verscheidene kerken en de
joodse gemeenschap) in Rotterdam, ontstond vorig jaar, toen een
delegatie van het convent op bezoek bracht aan de Oost-Duitse stad
Dresden, waar een dergelijke nacht een groot succes blijkt te zijn.
Dergelijke nachten bieden aan een breed publiek ruimte voor “bezinning,
ontmoeting, debat, zang, dans, spiritualiteit, herbronning en een
interculturele manifestatie”. Iedere deelnemende kerk (protestantse
Laurenspastoraat; rooms-katholieke kathedraal; oud-katholieke
Paradijskerk; doopsgezinde kerk; de rooms-katholieke St. Bavo en de Oude
of Pelgrimvaderskerk) bood een eigen programma. Vanuit de St. Laurentius
en St. Elisabethkathedraal vertrok vanaf 23.00 uur een processie naar de
Laurenskerk, waar op het plein de slotmanifestatie werd gehouden. De
nacht werd om 23.30 uur afgesloten met een optreden van onder meer
migrantenkoren en de meidengroep X6. De nacht werd, volgens de
organisatie Kerkelijke Sociale Arbeid (KSA) bezocht door ruim 2500
bezoekers.
Bron: Rorate/KatholiekNederland/Kerknet

6. Kerkenmarkt Nieuwegein
Op 29 september vindt
in Nieuwegein een kerkenmarkt plaats. In de vorige nieuwsbrief werd deze
markt reeds aangekondigd. Inmiddels is er voor deze kerkenmarkt een
website beschikbaar. U treft deze aan op
www.kerkenmarkt.nl. U kunt hier op de hoogte blijven van het
voorbereidingsproces van de kerkenmarkt. U kunt ook contact opnemen met
de organisatoren van de kerkenmarkt, via
kerkenmarkt@planet.nl
Onderstaand enige
informatie uit de laatste nieuwsbrief:
Het is niet de
bedoeling van de markt dat iedere kerk zich apart presenteert onder het
motto “wij zijn de beste”. De presentaties zullen thematisch van opzet
zijn, waarbij de verschillende groepen en kerken hun inbreng hebben in
de thema’s als bijvoorbeeld ‘diaconie’, ‘kinderen’, ‘jongeren’,
‘senioren’, ‘muziek’, ‘boeken’ en daarbinnen hun “aanbod” kunnen laten
zien, horen en zelfs proeven. Als kerk mogen we niet een naar binnen
gericht instituut zijn met alleen maar leuke dingen voor de eigen mensen
maar moeten we een oog voor de wereld en een woord voor de wereld
hebben. Een herkenbaar woord.
De sleutelwoorden
rondom de markt zijn laagdrempelig en informatief. Ieder
moet er wat van zijn of haar gading kunnen vinden, maar de kerk moet
daarnaast ook een herkenbaar iets zijn. Hieruit kan een algemene
toenemende interesse voor het begrip “religie” voortvloeien. Waar staat
de kerk voor? Wat is de maatschappelijke betrokkenheid van de kerk en in
welke situatie is de stem van de kerk van belang?
De volledige
nieuwsbrief treft u aan op
www.kerkenmarkt.nl

7. Tsjerkepaad 2007
In Friesland is in 2004
vanuit de Raad van Kerken het project Tsjerkepaad opgestart: open kerken
op zaterdagmiddagen in juli, augustus en in de eerste helft van
september. Er komt dit jaar weer een nieuwe route bij: de Tsjerkepaad
Turfroute. Een werkgroep vanuit de Raad van Kerken in Gorredijk heeft de
organisatie op zich genomen. Drieëntwintig kerken in de buurt van de
toeristische Turfroute hebben zich aangemeld. Na de routes in de
Zuid-Westhoek van Friesland, de Noard Westergoaroute rond Bolsward en
Sneek, de Kerspelroute in de gemeente Achtkarspelen zijn dus nu ook
kerken uit de Zuid-Oosthoek van de provincie vertegenwoordigd. In de
Tsjerkepaadgids staan de verschillende routes met de deelnemende kerken
vermeld. Vorig jaar deden in heel de provincie 80 kerken mee. Dit jaar
zullen er, zoals het er nu naar uitziet, maar liefst meer dan 100 kerken
meedoen.
De opening van
Tsjerkepaad 2007 zal zijn op zaterdag 7 juli. Om 13.00 uur vaart de
Tjerk Hiddes met een groep muzikanten aan boord door de Compagnonsvaart
in het centrum van Gorredijk. Om 13.30 uur vindt de officiële opening
plaats in de Rooms Katholieke Kerk van Gorredijk. Dat gebeurt met het
presenteren van de nieuwe Tsjerkepaadvlag en het aanbieden van de
Tsjerkepaadgids. Pastoor L.van Ulden uit Sneek houdt een inleiding over
de historie van de Turfroute en het openstellen van kerken. Vervolgens
is er een fietsroute uitgezet naar Lippenhuizen/Hemrik, waar de kerken
ook geopend zijn. In deze kerken worden een aantal festiviteiten
georganiseerd. Iedereen mag zich van harte welkom weten.
Intussen heeft
Tsjerkepaad ook een eigen website:
www.tsjerkepaad.nl

Nederland
8. Nieuwe Voorzitter Raad van Kerken Nederland: Henk van Hout
Op 13 juni heeft de
Raad van Kerken Nederland een nieuwe voorzitter verkozen: Henk van Hout.
Van Hout volgt op 1 oktober 2007 de huidige voorzitter, dr. Ton van
Eijk, op. Van Eijk bekleedde het voorzitterschap de afgelopen acht jaar.
Henk van Hout (56) is rooms-katholiek en studeerde theologie in
Amsterdam en Utrecht. Momenteel is hij directeur van Luce/Centrum voor
Religieuze Communicatie (Faculteit Katholieke Theologie, Universiteit
van Tilburg). Van 1985 tot 2001 was hij in dienst van het bisdom
Rotterdam, onder meer als directeur van het Diocesaan Pastoraal Centrum.
Van 1976 tot 1985 was Van Hout algemeen secretaris van de St.-Willibrord
Vereniging, de voorloper van de huidige Katholieke Vereniging voor
Oecumene. Destijds was hij tevens secretaris van de Sectie Oecumenische
Actie van de Raad van Kerken Nederland.
Bron: Kerknet.be/KatholiekNederland

9. Hoogleraar
missiologie: Frederiks
Dr. M. (Martha) Th.
Frederiks is per 1 juli 2007 benoemd tot bijzonder hoogleraar
Missiologie aan de Universiteit Utrecht. De leerstoel, welke sedert 1986
aan de Universiteit Utrecht is gevestigd, gaat uit van de stichting de
Zending der Protestantse Kerk in Nederland.
Dr. Frederiks (42) studeerde theologie met specialisatie
godsdienstwetenschappen en islam aan de Universiteit Utrecht. Zij
promoveerde (cum laude) in 2003 aan deze universiteit op het onderwerp
‘We have toiled all night: Christianity in The Gambia 1456-2000’.
Van 1993 tot 1999 was zij zendingspredikant namens de Raad voor de
Zending der Nederlandse Hervormde Kerk. Als adviseur voor
christen-moslim-relaties was zij verbonden aan het Project for Christian
Muslim Relations in Africa (ProCMuRA), met standplaats The Gambia.
Gedurende lange tijd vervulde zij daarbij tevens de rol van regionaal
coördinator voor Engelstalig West-Afrika. Tevens werkte zij in die
periode voor de Gambia Christian Council en voor de Methodist Church The
Gambia.
Sinds 1999 vervult
mevrouw Frederiks diverse onderzoek- en onderwijstaken aan het
Interuniversitair Instituut voor Missiologie en Oecumenica (nu centrum
IIMO), en het departement godgeleerdheid van de faculteit
geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht. Zij doceerde diverse
malen aan theologische opleidingen in Afrika en Azië. Mevrouw Frederiks
is predikant van de Protestantse Kerk in Nederland en is de huidige
voorzitter van de Nederlandse Zendingsraad.
Dr. Frederiks volgt aan de Universiteit Utrecht als leerstoelhouder
prof.dr. J.A.B. Jongeneel op, die als eerste bijzonder hoogleraar
Missiologie op de leerstoel in 2003 wegens emeritaat afscheid nam. In de
tussenliggende periode was deze leerstoel vacant. Mevrouw Frederiks
blijft naast haar hoogleraarschap voltijds verbonden aan het IIMO, waar
zij thans directeur is.
Bron: Secretariaat Centrum IIMO

10. Intensievere samenwerking tussen de Vrije Evangelische Gemeenten en
de PKN
Zowel de Vrije
Evangelische Gemeenten in Nederland als de PKN spreken over een
associatieovereenkomst wanneer ze het hebben over intensievere
samenwerking. Daarmee spreken beide partijen uit dat zij een geloofs- en
werkgemeenschap willen vormen. De Vrije Evangelische Gemeenten beslissen
begin november over de samenwerking. Kort daarna zal de generale synode
van de PKN een besluit nemen. Er wordt al langer samengewerkt tussen
deze Nederlandse kerkgemeenschappen, onder meer door het toelaten van
elkaar predikanten. Ook kennen zij afspraken over het verlenen van
gastlidmaatschap aan elkaar kerkleden. De associatieovereenkomst moet de
basis leggen voor verdere samenwerking, maar is nog geen aanzet tot
fusie. “Daarvoor zijn de verschillen met de kerkstructuur van de
protestantse Kerk te groot”, aldus D.G. Durieux, secretaris van het
Comité van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten. De Vrije
Evangelische Gemeenten zijn in de negentiende eeuw ontstaan. Zij hadden
zich losgemaakt van de Nederlandse Hervormde Kerk, maar konden zich niet
vinden in de strak-calvinistische opvattingen van de Afscheiding, één
van de voorlopers van de Gereformeerde Kerken in Nederland. De PKN heeft
eerder een associatieovereenkomst gesloten met de
Evangelisch-Altreformierte Kirche in de Duitse deelstaat Nedersaksen.
Die kerk had nauwe banden met de Gereformeerde Kerken in Nederland.
Bron: ANP/Volkskrant/Kerknet.be

11. Pinkstergelovigen en katholieken in dialoog over de doop
"Het oecumenisch
gesprek van de Katholieke Kerk met de Pinkstergemeenten zal zeker ook
ten aanzien van de doop uiterst vruchtbaar kunnen zijn. Onze
gemeenschappelijke grondslag is ons geloof in Jezus Christus als Heer en
als Verlosser. Het is de heilige Geest die ons tot die belijdenis voert.
Het zou goed zijn na te denken over wat de band van eenheid uitmaakt: de
uniciteit van Jezus Christus of de erkenning van de doop!" Dit zei Mgr.
dr. Ben Janssens, pastoor in Bingelrade, tijdens de 13e
dialoogbijeenkomst van rooms-katholieken en vertegenwoordigers van de
Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE).
Pastoor Janssens,
docent systematische theologie aan de priesteropleidingen van de
bisdommen Roermond en ’s-Hertogenbosch, betoogde dat in de Bijbel geloof
en doop bij elkaar horen: "Geloof en doop zijn onlosmakelijk met elkaar
verbonden. Geen doop zonder geloof en omgekeerd geen geloof zonder doop.
Met doop en geloof is de christen nooit klaar. Hij heeft doop en geloof
nooit achter zich, maar ook altijd ook nog voor zich. De mogelijkheid
van de kinderdoop is theologisch gezien legitiem. Of deze ook zo ideaal
is, is een andere vraag!", aldus de rk-spreker. De bijeenkomst werd 14
juni 2007 gehouden in het gebouw van de Evangelische Gemeenschap
Roosendaal.
Predikant John van
Eenennaam was de spreker van VPE-zijde. Hij gaf een genuanceerd
overzicht. "Momenteel kan gezegd worden dat het merendeel van de
Pinksterkerken, zoals ook de Amerikaanse, de gelovigendoop praktiseren
door onderdompeling.Daarbij
bevestigen enkele uitzonderingen de regel. Het is minder bekend dat de
grootste pinksterdenominatie in Chili, de Iglesia Metodista
Pentecostal de Chile de kinderdoop toepast. En in de Pentecostal
Holiness Church is ‘besprenkeling’ officieel toegestaan." Deze
verschillen binnen de Pinksterbeweging zijn niet nieuw, want "toen
honderd jaar geleden de Pinksterbeweging internationaal opkwam, waren er
zowel kinderdopende als geloofsdopende voorgangers."
Niet alleen de
pinkstergelovigen hebben voorkeur voor onderdompeling en problemen met
besprenkeling (waarbij slecht enkele druppels water de dopeling raken),
ook de RKK. Het katholieke doopritueel gebeurt door drievoudige
overgieting met water of wordt "op de meest sprekende wijze voltrokken
door drievoudige onderdompeling", aldus pastoor Jassens.
Ds. John van Eenennaam,
in het dagelijks leven werkzaam als geestelijk verzorger, heeft onlangs
honderd gemeenten en voorgangers van de VPE over de doop aangeschreven,
waar meer dan eenderde op reageerde. Met behulp van die gegevens
belichte hij in Roosendaal de theologie van de pinkstergemeenten en
evangeliegemeenten.
De doop wordt volgens
Van Eenennaam vooral gezien "als een persoonlijke beaming van het
evangelie. Het is een beslissend en zichtbaar moment met een
verantwoordingsbewuste keuze om Jezus na te volgen."
John van Eenennaam is
redelijk gewend om zowel in kinderdopende als geloofsdopende kerken voor
te gaan. Hij heeft zich verdiept in de pastorale wetenschappen en
bepleit goed na te denken over de aanvaarding van een gelovige, ook al
is de geloofsweg van hem of haar misschien via een andere (doop)traditie
gegaan. Tegelijk herkent hij de passie om getrouw te zijn aan het
getuigenis van de heilige Schrift. “Er bestaat een lastige spanning
tussen het pastorale en het exegetische geweten.”
Ook pastoor Janssens en
andere aanwezige priesters kenden een lastige spanning in de pastorale
praktijk waarin zij dikwijls de idee tegenkomt dat het doopsel er is om
de geboorte te vieren. Als de doopouders geen blijk geven van enige
gelovige motivatie bij hun vraag om hun kind te dopen, als er geen
redelijk uitzicht is op een christelijke geloofsopvoeding, dan zouden ze
het doopsel eigenlijk moeten uitstellen.
De twintig
dialoogdeelnemers in Roosendaal kregen een hartelijke groet van bisschop
Muskens, in wiens bisdom de bijeenkomst plaatsvond. Namens hem was de
gedelegeerde voor oecumene van het bisdom Breda, pastoor A. Kamps,
aanwezig. Namens de VPE zorgt de werkgroep het gesprek met de kerken
steeds voor een afvaardiging naar deze dialoogbijeenkomsten die in
Nederland sinds 1999 plaatsvinden. De katholieke delegatie heeft geen
officiële status en heeft vooral deelnemers vanuit de Katholieke
Vereniging voor Oecumene en de Katholieke Charismatische Vernieuwing.
De tekst van beide
lezingen: zie nrs. 0182 en 0183 op
www.stucim.nl en op
www.oecumene.nl/lezingen

Europees
12. Nieuwe
bewegingen werken samen voor Europa
Op 12 mei vond in
Stuttgart voor de tweede keer de manifestatie ‘Samen voor Europa’
plaats. Deze manifestatie werd georganiseerd door vele tientallen
bewegingen en gemeenschappen uit verschillende christelijke kerken;
lutherse, katholieke, orthodoxe, anglicaanse en protestantse christenen,
en ook leden van migrantenkerken, pinkster- en evangeliegemeenten.
De manifestatie werd
mede georganiseerd door katholieke bewegingen als Sint-Egidius, de
Focolarebeweging en de Katholieke Charismatische Vernieuwing. Net als de
manifestatie in 2004 bracht ook dit jaar de manifestatie zo’n 9.000
deelnemers uit heel Europa in Stuttgart bij elkaar. In de bijdragen
stonden de ontwikkelingen in de oecumene sinds de manifestatie van 2004
centraal. Kardinaal Kasper, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de
Eenheid van de Christenen, Dr. Jean-Arnold De Clermont, voorzitter van
de KEK (Conferentie van Europese Christelijjke Kerken) en pastor Ingolf
Ellssel, president van de Europese Pinksterkerken, spraken rond dit
thema. Verder spraken comitéleden van ‘Samen voor Europa’ in Stuttgart
over het antwoord van de bewegingen op de uitdagingen waar Europa voor
staat. Sprekers waren Ulrich Parzany van Pro-Christ uit Duitsland, Nicky
Gumbel van de Alpha-cursus uit Engeland en Andrea Riccardi, de
Italiaanse stichter van de Egidiusgemeenschap.
Vanuit Nederland namen
honderd mensen deel, onder wie bisschop Jan van Burgsteden namens de
Raad van Kerken, vertegenwoordigers van de Evangelische Alliantie, de
Evangelische Omroep, de Focolarebeweging, de Katholieke Charismatisce
Vernieuwing, Alpha-cursus Nederland, Jeugd met een opdracht Nederland en
Marriage Encounter.
Benedictus XVI riep de
deelnemers op de christelijke erfenis van Europa niet verloren te laten
gaan. "Moge 'Samen voor Europa' het verlangen naar gemeenschap
versterken, dat lekenbewegingen en gemeenschappen in beweging zet",
aldus de paus. Er waren ook boodschappen van Manuel Barroso, voorzitter
van de Europese Commissie, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de
Ierse premier Bertie Ahern. Gewezen EU-commissievoorzitter Romano Prodi
en vice EU-commissievoorzitter Jacques Barrot woonden de oecumenische
bijeenkomst bij. Aanwezigen konden deelnemen aan 32 fora over
evangelisatie, gebed, huwelijk en gezin, dienst aan de armen, economie,
politiek en kunst
Bron: KatholiekNederland/Kerkbet.be

13. Ontmoeting
tussen voorzitter EKD en paus
Op 4 mei hadden
bisschop Huber, voorzitter van de Evangelische Kerk van Duitsland (EKD)
en paus Benedictus XVI een ontmoeting. In de week daaraan voorafgaand
ondertekende de Duitse katholieke Kerk een akkoord met de EKD en tien
andere kleinere Duitse kerkgemeenschappen in verband met de wederzijdse
dooperkenning.
Het gesprek handelde
vooral over de gemeenschappelijke oecumenische basisoriëntaties, beide
kerkleiders waren het erover eens dat de verschillenen tussen beide
kerken niet ontkend mogen worden. Beiden bevestigden het belang dat zij
aan de oecumene hechten, maar bisschop Huber voegde eraan toe dat de
oecumenische belangstelling van Rome vooral naar orthodoxe Kerken lijkt
uit te gaan. Hij zei: “Ik hoop dat die indruk met deze ontmoeting
gecorrigeerd wordt.”
Bron: Kerknet.be

14. Evangelische Kirchentag
Keulen
Van 6 tot 10 juni vond
in Keulen de 31ste Evangelische Kirchentag plaats. Het betreft een
tweejaarlijkse manifestatie van de Evangelische kerk in Duitsland (EKD).
De manifestatie had dit keer als thema ‘vitaal en sterk en scherper’.
Belangrijkste onderwerpen waren dit jaar de globalisering, de
klimaatverandering en de islam. Zowel bondspresident Horst Köhler als
bondskanselier Angela Merkel discussieerden met de deelnemers over
globalisering. De Evangelische Kirchentag vond bijna tegelijkertijd met
de top van de G8 plaats, de zeven rijkste industrielanden plus Rusland.
De Kirchentag had dan ook een oproep aan de G8-top geformuleerd waarin
ze deze top vroegen de strijd tegen de armoede en de omzichtige omgang
met de schepping tot speerpunt van hun beleid te maken.
Van de deelnemers aan
de Kirchentag is twee vijfde jonger dan 30 jaar. 60 procent van de
deelnemers is vrouw, 86 procent is lid van de EKD en 8 procent
rooms-katholiek. Zij namen deel aan 3000 bijeenkomsten, niet alleen
forumdiscussies en toespraken, maar ook kerkdiensten, concerten en
meditatieve oefeningen. De Kirchentag werd in 1949 voor het eerst
gehouden. Dat was het jaar waarin zowel de Bondsrepubliek als de
communistische Duitse Democratische Republiek (DDR) werd opgericht.
Plaats van samenkomst was toen Hannover, de stad waar ook de vorige
Kirchentag werd gehouden. Over twee jaar heeft de bijeenkomst in Bremen
plaats. Op de bijeenkomst, waaraan ook opvallend veel katholieken
deelnamen, werd onder meer van mening gewisseld over globalisering,
klimaatverandering en integratie. "Toch zullen deze dagen vooral als een
geloofsfeest herinnerd worden." Nog volgens voorzitter Höpnner heeft de
Kirchentag duidelijk gemaakt hoe groot de roep is aan de basis naar een
grotere oecumenische samenwerking.
Op de afsluitende
persconferentie besloot Nikolaus Schneider dat er voor de oecumene geen
weg terug is: "Dit is een marathon, maar ik heb er alle vertrouwen in
dat hij wordt uitgelopen". Toch onderstreepte hij dat er een grote
portie geduld zal nodig blijven.
Bron: Kerknet.be

15. Kardinaal Lehmann en bisschop Friedrich Weber over de toekomst
oecumene
Op vrijdag 8 juni namen
kardinaal Lehmann, de voorzitter van de Duitse bisschoppen en bisschop
Friedrich Weber, de verantwoordelijke van de Duitse evangelische Kerk (EKD)
voor de dialoog met de katholieke Kerk, deel aan een debat op de
‘Evangelische Kirchentag’ waarin een evaluatie werd gemaakt van de stand
van de oecumene in Duitsland. Daarbij verwees kardinaal Lehmann naar de
historische verklaring over de rechtvaardigingsleer, de Charta
Oecumenica en de recente wederzijdse erkenning van de doop door Duitse
Kerken. Daarbij bleef hij niet blind voor de nog resterende verschillen,
met name rond ambt en sacrament. Bisschop Weber onderstreept dat
oecumene geen luxeprobleem is, zo merkte hij op: “Ik ben ervan overtuigd
dat theologisch veel meer mogelijk is dan wat al verwezenlijkt is. Zelfs
rond onderwerpen die altijd al als verdelend beschouwd werden, bleek
toenadering mogelijk. Dat bewezen wij de voorbije vijftig jaar (.) Wij
moeten de eenheid van de Kerk niet tot stand brengen. Zij werd ons in
Christus gegeven. Oecumene is niet een van de vele opdrachten van de
Kerk. Zij behoort tot het wezen zelf daarvan."
Bron: Kerknet.be

16. Franse lutheranen en gereformeerden gaan door met fusie
Op het eerste
gemeenschappelijk overleg van de Evangelisch-lutherse Kerk van Frankrijk
en de Franse Gereformeerde Kerk is besloten dat zij bij hun plannen
blijven om tegen 2013 de Verenigde Protestantse Kerk van Frankrijk op te
richten. In een eerste fase moet er een gemeenschappelijke opleiding van
voorgangers komen. De Evangelisch-lutherse Kerk van Frankrijk werd in
1947 opgericht en telt 40.000 leden. De Franse Gereformeerde Kerk telt
ruim 300.000 gelovigen.
Bron: Kerknet.be

17. Groene patriarch naar
Sibiu
Bartholomeos I, hoofd
van het patriarchaat van Constantinopel te Istanbul, en bekend als
‘groene patriarch’, dankzij enkele milieuconferenties die onder zijn
impuls werden georganiseerd, zal in Sibiu de deelnemers van de derde
Europese oecumenische assemblee toespreken.
Bron: Kerknet.be

18. Orthodoxen en katholieken vieren samen Cyrillus en Methodius
Voor de tweede
keer hebben Orthodoxen en katholieken in België samen het feest van de
heiligen Cyrillus en Methodius gevierd. Het betreft een initiatief van
de katholieke en Orthodoxe bisschoppen van België. Cyrillus en Methodius
zijn twee belangrijke heiligen van voor het schisma van 1054, die een
belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de evangelisatie van Europa. Na
de viering volgde een getuigenis van diaken Thaddèe Barnas, monnik van
de abdij van Chevetogne, over de dialoog tussen rooms-katholieken en
Orthodoxen. De avond werd afgesloten met een receptie.
Bron: Kerknet.be

19.
Sacramentsprocessie: oecumenisch en intercultureel
Om juni heeft
de Orthodoxe bisschop Maximos, hulpbisschop van het Grieks-orthodoxe
aartsbisdom van België en het exarchaat van Nederland en Luxemburg,
deelgenomen aan de sacramentsprocessie in Amsterdam. Voor zover bekend
was dit de eerste keer dat een bisschop van het oecumenisch patriarchaat
in Nederland aan een rooms-katholieke processie deelnam. Naast de
bisschop namen, net als ieder jaar, ook afgevaardigden van de
oriëntaals-orthodoxe Kerken, met name Syriërs en Kopten, deel. Deze
sacramentsprocessie vond dit jaar voor de vierde keer plaats sinds 1578.
De processie stond in het kader van de oecumene met de Orthodoxe kerken.
De processie had een oecumenisch en multicultureel karakter en ging uit
van de drie gemeenschappen die kerken in de Syrisch-orthodoxe
Onze-Lieve-Vrouwekerk: de rooms-katholieken, de Surinaamse katholieke
gemeenschap en last but not least de Syrisch-orthodoxen. Het motto van
de processie luidde ‘Laat zien dat je gelooft’. Mgr. Punt, bisschop van
Haarlem, en mgr. Francois Bacqué, apostolisch nuntius en
vertegenwoordiger van de paus in Nederland, gingen in de processie voor.
Bron: Kerknet.be

20. Verzoek om wettelijke erkenning russisch-orthodoxe kerk in
Oostenrijk
De Russisch-orthodoxe
bisschop Hilarion van Wenen, vertegenwoordiger van het patriarchaat van
Moskou bij de Europese Unie, heeft tijdens een ontmoeting met Barbara
Prammer, voorzitter van het Oostenrijkse parlement, opgeroepen tot de
wettelijke erkenning van zijn Russisch-orthodoxe bisdom. Oostenrijk
heeft eerder wel het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel erkend.
Het ontbreken van de wettelijke erkenning maakt het volgens bisschop
Hilarion bijzonder moeilijk nieuwe parochies op te richten.
Bron: Kerknet.be

Wereldwijd
21. Nieuwe
orthodox-katholieke dialoog-sessie
Grieks-orthodox
metropoliet Jean Zizioulas van Pergamon, afgevaardigde van het
oecumenische patriarchaat, heeft op 16 april bekend gemaakt dat paus
Benedictus XVI lijkt in te stemmen met een nieuwe bijeenkomst van de
bilateraal katholiek-orthodoxe commissie in oktober. Deze tiende
bijeenkomst van de internnationale commissie voor de theologische
dialoog zal plaatsvinden in Ravenna. Benedictus ontving de afgevaardigde
van de oecumenische patriarch Bartholomeos I op 16 april in audiëntie.
De officiële bevestiging door Benedictus is nog niet gegeven, maar mgr.
Zizioulas heeft de indruk dat de paus de instemming zal geven. De
commissie, die geleid wordt door kardinaal Walter Kasper en metropoliet
Zizioulas, telt dertig leden van elk van de partijen, waaronder
kardinalen, bisschoppen en mannelijke en vrouwelijke theologen.
Bron: Kerknet.be

22. Orthodoxe priesters pleiten voor nieuwe relatie met het jodendom
Innokenty Pavlov uit
Moskou, Orthodox priester, bindt samen met elk andere Orthodoxe
priesters de strijd aan tegen de anti-joodse of zelfs antisemitische
elementen in de Orthodoxe liturgie – vooral in de tijd rond Pasen. Hij
is van mening dat nog teveel Orthodoxe christenen het antisemitisme
verdedigen. Daarom pleit hij voor een nieuwe relatie met het jodendom.
In hun oproep verwijzen zij naar de omslag in de Rooms-katholieke Kerk
na de publicatie van het conciliedocument ‘Nostra aetate’ (1965). Zij
vragen de Orthodoxe geestelijken anti-joodse en antisemitische passages
uit de Orthodoxe liturgie te schrappen.
Bron: Kerknet.be

23. Abune Dioskoros
aangesteld in Eritrea
In korte tijd is in
Eritrea de vierde patriarch van de Eritrees-orthodoxe Kerk aangesteld.
Deze autocefale kerk is oriëntaals-orthodox, afgetakt van het
Ethiopisch-orthodoxe patriarchaat (Addis Abeba) in de jaren ’90. Abune
Dioskoros werd aangesteld nadat zijn voorganger door de overheid onder
huisarrest werd geplaatst. Bij de plechtigheid waren tal van religieuze
leiders, diplomaten en vertegenwoordigers van de overheid aanwezig. Zijn
voorganger werd in januari 2006 illegaal afgezet, na zijn kritiek op de
Eritrese regering inzake haar inmenging in kerkelijke aangelegenheden en
vanwege haar vervolging van evangelische kerken. Er bestaat nauwelijks
twijfel over dat de patriarch door het Eritrese bewind aan de kerk werd
opgedrongen.
Bron: Kerknet.be

24. Waardering
voor oecumenische vooruitgang
Metropoliet Kyrill van
Smolensk heeft zijn waardering uitgesproken voor de vooruitgang in de
oecumenische relaties met het Vaticaan. Hij sprak zich hierover uit
tijdens een persconferentie in Moskou. De gesprekken tussen de Heilige
Stoel en het patriarchaat van Moskou leveren ‘positieve resultaten’ op,
aldus de metropoliet: “Onze gemeenschappelijke doelstellingen zorgen
voor een sterkere praktische samenwerking tussen katholieken en
Orthodoxen.”
Bron: Kerknet.be

25.
Heilige Geest ook buiten de katholieke kerk actief
Op een feestzitting ter
ere van het gouden priesterjubileum van de 74-jarige Duitse
curiekardinaal Walter Kasper te Vallendar zei hij dat zijn ervaringen in
de oecumene hem geleerd hebben dat de heilige Geest ook buiten de
katholieke Kerk actief is. Hij kant zich tegen teveel profileringsdrang,
maar pleit ervoor de andere christelijke Kerken de hand te reiken “omdat
men onnoembaar veel van elkaar kan leren.”
Bron: Kerknet.be

26. Sandri
prefect Congregatie Oosterse Kerken
Op 9 juni
maakte het Vaticaan bekend dat de Argentijnse aartsbisschop Leonardo
Sandri door paus Benedictus XVI benoemd is tot prefect van de Vaticaanse
Congregatie voor de Oosterse Kerken. Hij volgt de Syrische kardinaal
Ignace Moussa Daoud op, wiens ontslag door de paus is aanvaard vanwege
het bereiken van de emeritaatsgerechtigde leeftijd.
Sandri (63) werkte sinds 1974 voor de diplomatieke dienst van de Heilige
Stoel. Voor hij in 2000 substituut werd voor de algemene zaken van het
staatssecretariaat – het Vaticaanse ‘ministerie van Buitenlandse Zaken’
– was hij onder meer pauselijk nuntius in Mexico en Venezuela. Bij het
staatssecretariaat wordt hij opgevolgd door de Italiaanse aartsbisschop
Fernando Filoni (61), die tot op heden apostolisch nuntius was op de
Filippijnen.
Bron: KatholiekNederland

|