KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE
NIEUWSBRIEF OECUMENE JUNI-JULI-AUGUSTUS 2007 (WK 27) (NR. 68)


Nieuws uit de Vereniging

1.     SIBIU-LEZING
2.     Bēt Drāshā - OOSTERS CHRISTELIJK LEERHUIS

3.     LEESGROEP 2007-2008: IN DE SCHADUW VAN BYZANTIUM
4.     Tentoonstelling EN SYMPOSIUM

Lokaal
5.     KERKENNACHT ROTTERDAM
6.     Kerkenmarkt Nieuwegein 2007
7.     TSJERKEPAAD 2007

Nederland
8.     NIEUWE VOORZITTER RAAD VAN KERKEN NEDERLAND: HENK VAN HOUT
9.     HOOGLERAAR MISSIOLOGIE: FREDERIKS
10.   INTENSIEVERE SAMENWERKING VRIJ EVANGELISCHE GEMEENTEN EN PKN
11.   PINKSTERGELOVIGEN EN KATHOLIEKEN IN DIALOOG OVER DE DOOP

Europees
12
.   NIEUW BEWEGINGEN WERKEN SAMEN VOOR EUROPA
13.   ONTMOETING TUSSEN VOORZITTER EKD EN PAUS
14.   EVANGELISCHE KIRCHENTAG KEULEN
15.   KARDINAAL LEHMANN EN BISSCHOP WEBER OVER TOEKOMST OECUMENE
16.   FRANSE LUTHERANEN EN GEREFORMEERDEN GAAN DOOR MET FUSIE
17.   GROENE PATRIARCH NAAR SIBIU
18.
   ORTHODOXEN EN KATHOLIEKEN VIEREN SAMEN CYRILLUS EN METHODIUS
19.   SACRAMENTSPROCESSIE: OECUMENISCH EN INTERCULTUREEL
20.   VERZOEK OM WETTELIJKE ERKENNING RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN OOSTENRIJK

Wereldwijd

21.   NIEUWE ORTHODOX-KATHOLIEKE DIALOOGSESSIE
22.   ORTHODOXE PRIESTerS PLEITEN VOOR NIEUWE RELATIE MET HET JODENDOM
23.   ABUNE DIOSKOROS AANGESTELD IN ERITREA
24.   WAARDERING VOOR OECUMENISCHE VOORUITGANG
25.   HEILIGE GEEST OOK BUITEN DE KATHOLIEKE KERK ACTIEF
26.   SANDRI PREFECT CONGREGATIE OOSTERSE KERKEN

horizontal rule

Nieuws uit de Vereniging 

1. Sibiulezing

Op 29 juni vond de laatste Sibiu-lezing plaats. Kees van Vliet stond stil bij het thema Eenheid onder de titel ‘Over het verlangen naar de zichtbare eenheid van de Kerk’. De lezing en het interview met Kees van Vliet, evenals de gebeden en liederen van de voorafgaande viering, treft u vanaf morgen weer aan op www.oecumene.nl U treft er tevens de voorbeden aan die door het secretariaat van de Europese bisschoppenconferentie zijn gemaakt voor de zondag voorafgaand aan de Assemblee.

horizontal rule

 2. Bēt Drāshā - Oostelijk Christelijk Leerhuis

De Bijbel en de Syrische christelijke tradities

 In het nieuwe seizoen 2007-2008 (donderdagavond 11 oktober, 15 november, 13 december, 10 januari, 14 februari, 13 maart; 20.00-22.00 uur) starten de Protestantse Gemeente van ’s-Hertogenbosch (PKN) en de Katholieke Vereniging voor Oecumene gezamenlijk een leerhuis. Daar zullen teksten uit de oosterse christelijke tradities centraal staan. In het komende werkjaar gaat het om Aramese en Griekse geschriften afkomstig uit het grote Syrische gebied (groter dan het huidige Syrië). Het betreft hun uitleg van en omgaan met bijbelteksten. Boeiende stukken uit hymnen, preken en commentaren worden behandeld in Nederlandse vertaling. De avonden staan onder leiding van ds. Paul van de Waal, predikant, en Leo van Leijsen, medewerker Oosterse Kerken. Kijk hier voor meer informatie.

horizontal rule

 3. Leesgroep 2007-2008: In de schaduw van Byzantium

Tijdstip en data: 's middags van 14.00-16.30 uur, op:
Donderdag 27 september, 18 oktober, 22 november, 17 januari, 7 februari, 28 februari

William Dalryple's boek, in het Engels geheten: From the Holy Mountain. A Journey in the Shadow of Byzantium, kwam zo'n tien jaar geleden uit. Het is het verslag van een reis langs de restanten van de oud-Byzantijnse wereld in de voetsporen van de monnik Johannes Moschos (ca. 550-619). In het voorjaar van 587 trokken, beginnend vanaf de oevers van de Bosporus, hij en een andere Byzantijnse monnik door heel het toenmalige Byzantijnse Oosten, het huidige Midden-Oosten. Er was nog geen islam, het Midden-Oosten was voornamelijk christelijk. In de zomer en herfst van 1994 reist William Dalrymple de twee asceten achterna. Er is tussen de late 6e eeuw en het laatste decennium van de 20e eeuw veel gebeurd: de komst van de islam, de latere kruistochten, het Osmaanse Rijk tot kort na WO I, de onafhankelijkheid van de Arabische staten en de stichting van de Staat Israël en met alles wat daaruit is gevloeid. Dit alles raakt ook de christenen in het Midden-Oosten. En daarvan vertelt Dalrymple.

Dalrymple gebruikt de geschriften van één van de asceten (Johannes Moschos) als leidraad voor zijn reis en schrijft zijn eigen ervaringen, ontmoetingen en gesprekken op. Het is een zogeheten travelogue van deze Engelse journalist in de beste Britse tradities. Bij het verschijnen in 1997 was het boek een bestseller, een kleine hype. Inmiddels zijn we tien jaar verder. Het laatste decennium - we zijn tevens allang weer in een nieuw millenium aanbeland - is er ook heel veel gebeurd. Denken we aan '11 september' (2001), maar ook aan de Libanon-oorlog van 2006 en aan de nu al enkele jaren durende oorlog in Irak.

Tegen de achtergrond van de actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten, met name waar het de positie van de christenen betreft, willen we Dalrymple's boek na tien jaar (weer) lezen.

Dalrymple's boek heeft 6 hoofdstukken en de leesgroep dienovereenkomstig 6 bijeenkomsten. De werkwijze zal zijn: thuis lezen en in de leesgroep bespreken. Maar ook het gelezene proberen op een eenvoudige en bondige manier te actualiseren aan de hand van recent materiaal (literatuur, krant, internet). Hiertoe worden voor iedere bijeenkomst één of twee deelnemers uitgenodigd. Na een korte samenvatting van het gelezen hoofdstuk van Dalrymple door de cursusleider, wordt deze actualisatie ook ingebracht in het daaropvolgende gesprek gedurende de middag. Klik hier voor meer informatie

horizontal rule

4. Tentoonstelling ‘Kinderen geven kleur aan geloven’ en symposium ‘Creatieve Katechese in Oost en West, Kind en Geloof’

 Iconen van Svyatogorie, icoonschilderschool voor kinderen, o.l.v. Rostislav Martynovich Girvel uit Sint-Petersburg (Rusland). Kinderen van 11 tot 16 jaar schilderden in de crypte van de orthodoxe Kazanskij-kathedraal deze iconen.

Hernen, Kasteel Hernen, 13-21 oktober 2007-07-03
Zaterdag 13 oktober: symposium ‘Creatieve Katechese in Oost en West, Kind en Geloof’, ter opening van de tentoonstelling te Hernen
Egmond-Binnen, Sint-Adelbertabdij, 24 oktober-10 november 2007
Woensdagavond 24 oktober, 19.00 uur: opening en lezingen

Er zijn tijdens de tentoonstelling workshops icoonschilderen voor kinderen o.l.v. icoonschildermeester Girvel.

Ter voorbereiding van tentoonstellingbezoek en deelname aan workshops is een lesbrief voor de basisschool verkrijgbaar.
Organisatoren: katholieke Vereniging voor Oecumene, in samenwerking met de A.A. Brediusstichting (Kasteel Hernen), St. Adelbertabdij en Svyatogorie.
Meer informatie, ook over tijdstippen, treft u aan op: www.oecumene.nl; www.brediusstichting.nl of www.abdijkaarsen.nl

horizontal rule

Lokaal nieuws 

5. Kerkennacht Rotterdam

Op 23 juni vond in Rotterdam de eerste ‘nacht der kerken’ van Nederland plaats. De nacht, een initiatief van het Convent van Kerken (verscheidene kerken en de joodse gemeenschap) in Rotterdam, ontstond vorig jaar, toen een delegatie van het convent op bezoek bracht aan de Oost-Duitse stad Dresden, waar een dergelijke nacht een groot succes blijkt te zijn. Dergelijke nachten bieden aan een breed publiek ruimte voor “bezinning, ontmoeting, debat, zang, dans, spiritualiteit, herbronning en een interculturele manifestatie”. Iedere deelnemende kerk (protestantse Laurenspastoraat; rooms-katholieke kathedraal; oud-katholieke Paradijskerk; doopsgezinde kerk; de rooms-katholieke St. Bavo en de Oude of Pelgrimvaderskerk) bood een eigen programma. Vanuit de St. Laurentius en St. Elisabethkathedraal vertrok vanaf 23.00 uur een processie naar de Laurenskerk, waar op het plein de slotmanifestatie werd gehouden. De nacht werd om 23.30 uur afgesloten met een optreden van onder meer migrantenkoren en de meidengroep X6. De nacht werd, volgens de organisatie Kerkelijke Sociale Arbeid (KSA) bezocht door ruim 2500 bezoekers.
Bron: Rorate/KatholiekNederland/Kerknet

horizontal rule

6. Kerkenmarkt Nieuwegein

Op 29 september vindt in Nieuwegein een kerkenmarkt plaats. In de vorige nieuwsbrief werd deze markt reeds aangekondigd. Inmiddels is er voor deze kerkenmarkt een website beschikbaar. U treft deze aan op www.kerkenmarkt.nl. U kunt hier op de hoogte blijven van het voorbereidingsproces van de kerkenmarkt. U kunt ook contact opnemen met de organisatoren van de kerkenmarkt, via kerkenmarkt@planet.nl

Onderstaand enige informatie uit de laatste nieuwsbrief:

Het is niet de bedoeling van de markt dat iedere kerk zich apart presenteert onder het motto “wij zijn de beste”. De presentaties zullen thematisch van opzet zijn, waarbij de verschillende groepen en kerken hun inbreng hebben in de thema’s als bijvoorbeeld ‘diaconie’, ‘kinderen’, ‘jongeren’, ‘senioren’, ‘muziek’, ‘boeken’ en daarbinnen hun “aanbod” kunnen laten zien, horen en zelfs proeven. Als kerk mogen we niet een naar binnen gericht instituut zijn met alleen maar leuke dingen voor de eigen mensen maar moeten we een oog voor de wereld en een woord voor de wereld hebben. Een herkenbaar woord.

De sleutelwoorden rondom de markt zijn laagdrempelig en informatief. Ieder moet er wat van zijn of haar gading kunnen vinden, maar de kerk moet daarnaast ook een herkenbaar iets zijn. Hieruit kan een algemene toenemende interesse voor het begrip “religie” voortvloeien. Waar staat de kerk voor? Wat is de maatschappelijke betrokkenheid van de kerk en in welke situatie is de stem van de kerk van belang?

De volledige nieuwsbrief treft u aan op www.kerkenmarkt.nl

horizontal rule

7. Tsjerkepaad 2007

In Friesland is in 2004 vanuit de Raad van Kerken het project Tsjerkepaad opgestart: open kerken op zaterdagmiddagen in juli, augustus en in de eerste helft van september. Er komt dit jaar weer een nieuwe route bij: de Tsjerkepaad Turfroute. Een werkgroep vanuit de Raad van Kerken in Gorredijk heeft de organisatie op zich genomen. Drieëntwintig kerken in de buurt van de toeristische Turfroute hebben zich aangemeld. Na de routes in de Zuid-Westhoek van Friesland, de Noard Westergoaroute rond Bolsward en Sneek, de Kerspelroute in de gemeente Achtkarspelen zijn dus nu ook kerken uit de Zuid-Oosthoek van de provincie vertegenwoordigd. In de Tsjerkepaadgids staan de verschillende routes met de deelnemende kerken vermeld. Vorig jaar deden in heel de provincie 80 kerken mee. Dit jaar zullen er, zoals het er nu naar uitziet, maar liefst meer dan 100 kerken meedoen.

De opening van Tsjerkepaad 2007 zal zijn op zaterdag 7 juli. Om 13.00 uur vaart de Tjerk Hiddes met een groep muzikanten aan boord door de Compagnonsvaart in het centrum van Gorredijk. Om 13.30 uur vindt de officiële opening plaats in de Rooms Katholieke Kerk van Gorredijk. Dat gebeurt met het presenteren van de nieuwe Tsjerkepaadvlag en het aanbieden van de Tsjerkepaadgids. Pastoor L.van Ulden uit Sneek houdt een inleiding over de historie van de Turfroute en het openstellen van kerken. Vervolgens is er een fietsroute uitgezet naar Lippenhuizen/Hemrik, waar de kerken ook geopend zijn. In deze kerken worden een aantal festiviteiten georganiseerd. Iedereen mag zich van harte welkom weten.

Intussen heeft Tsjerkepaad ook een eigen website: www.tsjerkepaad.nl

horizontal rule

Nederland

8. Nieuwe Voorzitter Raad van Kerken Nederland: Henk van Hout

Op 13 juni heeft de Raad van Kerken Nederland een nieuwe voorzitter verkozen: Henk van Hout. Van Hout volgt op 1 oktober 2007 de huidige voorzitter, dr. Ton van Eijk, op. Van Eijk bekleedde het voorzitterschap de afgelopen acht jaar. Henk van Hout (56) is rooms-katholiek en studeerde theologie in Amsterdam en Utrecht. Momenteel is hij directeur van Luce/Centrum voor Religieuze Communicatie (Faculteit Katholieke Theologie, Universiteit van Tilburg). Van 1985 tot 2001 was hij in dienst van het bisdom Rotterdam, onder meer als directeur van het Diocesaan Pastoraal Centrum. Van 1976 tot 1985 was Van Hout algemeen secretaris van de St.-Willibrord Vereniging, de voorloper van de huidige Katholieke Vereniging voor Oecumene. Destijds was hij tevens secretaris van de Sectie Oecumenische Actie van de Raad van Kerken Nederland.
Bron: Kerknet.be/KatholiekNederland

horizontal rule

9. Hoogleraar missiologie: Frederiks

Dr. M. (Martha) Th. Frederiks is per 1 juli 2007 benoemd tot bijzonder hoogleraar Missiologie aan de Universiteit Utrecht. De leerstoel, welke sedert 1986 aan de Universiteit Utrecht is gevestigd, gaat uit van de stichting de Zending der Protestantse Kerk in Nederland.
Dr. Frederiks (42) studeerde theologie met specialisatie godsdienstwetenschappen en islam aan de Universiteit Utrecht. Zij promoveerde (cum laude) in 2003 aan deze universiteit op het onderwerp ‘We have toiled all night: Christianity in The Gambia 1456-2000’.
Van 1993 tot 1999 was zij zendingspredikant namens de Raad voor de Zending der Nederlandse Hervormde Kerk. Als adviseur voor christen-moslim-relaties was zij verbonden aan het Project for Christian Muslim Relations in Africa (ProCMuRA), met standplaats The Gambia. Gedurende lange tijd vervulde zij daarbij tevens de rol van regionaal coördinator voor Engelstalig West-Afrika. Tevens werkte zij in die periode voor de Gambia Christian Council en voor de Methodist Church The Gambia.

Sinds 1999 vervult mevrouw Frederiks diverse onderzoek- en onderwijstaken aan het Interuniversitair Instituut voor Missiologie en Oecumenica (nu centrum IIMO), en het departement godgeleerdheid van de faculteit geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht. Zij doceerde diverse malen aan theologische opleidingen in Afrika en Azië. Mevrouw Frederiks is predikant van de Protestantse Kerk in Nederland en is de huidige voorzitter van de Nederlandse Zendingsraad.
Dr. Frederiks volgt aan de Universiteit Utrecht als leerstoelhouder prof.dr. J.A.B. Jongeneel op, die als eerste bijzonder hoogleraar Missiologie op de leerstoel in 2003 wegens emeritaat afscheid nam. In de tussenliggende periode was deze leerstoel vacant. Mevrouw Frederiks blijft naast haar hoogleraarschap voltijds verbonden aan het IIMO, waar zij thans directeur is.
Bron: Secretariaat Centrum IIMO

horizontal rule

10. Intensievere samenwerking tussen de Vrije Evangelische Gemeenten en de PKN

Zowel de Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland als de PKN spreken over een associatieovereenkomst wanneer ze het hebben over intensievere samenwerking. Daarmee spreken beide partijen uit dat zij een geloofs- en werkgemeenschap willen vormen. De Vrije Evangelische Gemeenten beslissen begin november over de samenwerking. Kort daarna zal de generale synode van de PKN een besluit nemen. Er wordt al langer samengewerkt tussen deze Nederlandse kerkgemeenschappen, onder meer door het toelaten van elkaar predikanten. Ook kennen zij afspraken over het verlenen van gastlidmaatschap aan elkaar kerkleden. De associatieovereenkomst moet de basis leggen voor verdere samenwerking, maar is nog geen aanzet tot fusie. “Daarvoor zijn de verschillen met de kerkstructuur van de protestantse Kerk te groot”, aldus D.G. Durieux, secretaris van het Comité van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten. De Vrije Evangelische Gemeenten zijn in de negentiende eeuw ontstaan. Zij hadden zich losgemaakt van de Nederlandse Hervormde Kerk, maar konden zich niet vinden in de strak-calvinistische opvattingen van de Afscheiding, één van de voorlopers van de Gereformeerde Kerken in Nederland. De PKN heeft eerder een associatieovereenkomst gesloten met de Evangelisch-Altreformierte Kirche in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Die kerk had nauwe banden met de Gereformeerde Kerken in Nederland.
Bron: ANP/Volkskrant/Kerknet.be

horizontal rule

11. Pinkstergelovigen en katholieken in dialoog over de doop

"Het oecumenisch gesprek van de Katholieke Kerk met de Pinkstergemeenten zal zeker ook ten aanzien van de doop uiterst vruchtbaar kunnen zijn. Onze gemeenschappelijke grondslag is ons geloof in Jezus Christus als Heer en als Verlosser. Het is de heilige Geest die ons tot die belijdenis voert. Het zou goed zijn na te denken over wat de band van eenheid uitmaakt: de uniciteit van Jezus Christus of de erkenning van de doop!" Dit zei Mgr. dr. Ben Janssens, pastoor in Bingelrade, tijdens de 13e dialoogbijeenkomst van rooms-katholieken en vertegenwoordigers van de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE).

Pastoor Janssens, docent systematische theologie aan de priesteropleidingen van de bisdommen Roermond en ’s-Hertogenbosch, betoogde dat in de Bijbel geloof en doop bij elkaar horen: "Geloof en doop zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Geen doop zonder geloof en omgekeerd geen geloof zonder doop. Met doop en geloof is de christen nooit klaar. Hij heeft doop en geloof nooit achter zich, maar ook altijd ook nog voor zich. De mogelijkheid van de kinderdoop is theologisch gezien legitiem. Of deze ook zo ideaal is, is een andere vraag!", aldus de rk-spreker. De bijeenkomst werd 14 juni 2007 gehouden in het gebouw van de Evangelische Gemeenschap Roosendaal.

Predikant John van Eenennaam was de spreker van VPE-zijde. Hij gaf een genuanceerd overzicht. "Momenteel kan gezegd worden dat het merendeel van de Pinksterkerken, zoals ook de Amerikaanse, de gelovigendoop praktiseren door onderdompeling. Daarbij bevestigen enkele uitzonderingen de regel. Het is minder bekend dat de grootste pinksterdenominatie in Chili, de Iglesia Metodista Pentecostal de Chile de kinderdoop toepast. En in de Pentecostal Holiness Church is ‘besprenkeling’ officieel toegestaan." Deze verschillen binnen de Pinksterbeweging zijn niet nieuw, want "toen honderd jaar geleden de Pinksterbeweging internationaal opkwam, waren er zowel kinderdopende als geloofsdopende voorgangers."

Niet alleen de pinkstergelovigen hebben voorkeur voor onderdompeling en problemen met besprenkeling (waarbij slecht enkele druppels water de dopeling raken), ook de RKK. Het katholieke doopritueel gebeurt door drievoudige overgieting met water of wordt "op de meest sprekende wijze voltrokken door drievoudige onderdompeling", aldus pastoor Jassens.

Ds. John van Eenennaam, in het dagelijks leven werkzaam als geestelijk verzorger, heeft onlangs honderd gemeenten en voorgangers van de VPE over de doop aangeschreven, waar meer dan eenderde op reageerde. Met behulp van die gegevens belichte hij in Roosendaal de theologie van de pinkstergemeenten en evangeliegemeenten.

De doop wordt volgens Van Eenennaam vooral gezien "als een persoonlijke beaming van het evangelie. Het is een beslissend en zichtbaar moment met een verantwoordingsbewuste keuze om Jezus na te volgen."

John van Eenennaam is redelijk gewend om zowel in kinderdopende als geloofsdopende kerken voor te gaan. Hij heeft zich verdiept in de pastorale wetenschappen en bepleit goed na te denken over de aanvaarding van een gelovige, ook al is de geloofsweg van hem of haar misschien via een andere (doop)traditie gegaan. Tegelijk herkent hij de passie om getrouw te zijn aan het getuigenis van de heilige Schrift. “Er bestaat een lastige spanning tussen het pastorale en het exegetische geweten.” 

Ook pastoor Janssens en andere aanwezige priesters kenden een lastige spanning in de pastorale praktijk waarin zij dikwijls de idee tegenkomt dat het doopsel er is om de geboorte te vieren. Als de doopouders geen blijk geven van enige gelovige motivatie bij hun vraag om hun kind te dopen, als er geen redelijk uitzicht is op een christelijke geloofsopvoeding, dan zouden ze het doopsel eigenlijk moeten uitstellen.

De twintig dialoogdeelnemers in Roosendaal kregen een hartelijke groet van bisschop Muskens, in wiens bisdom de bijeenkomst plaatsvond. Namens hem was de gedelegeerde voor oecumene van het bisdom Breda, pastoor A. Kamps, aanwezig. Namens de VPE zorgt de werkgroep het gesprek met de kerken steeds voor een afvaardiging naar deze dialoogbijeenkomsten die in Nederland sinds 1999 plaatsvinden. De katholieke delegatie heeft geen officiële status en heeft vooral deelnemers vanuit de Katholieke Vereniging voor Oecumene en de Katholieke Charismatische Vernieuwing.

De tekst van beide lezingen: zie nrs. 0182 en 0183 op www.stucim.nl en op www.oecumene.nl/lezingen

horizontal rule

Europees

12. Nieuwe bewegingen werken samen voor Europa

Op 12 mei vond in Stuttgart voor de tweede keer de manifestatie ‘Samen voor Europa’ plaats. Deze manifestatie werd georganiseerd door vele tientallen bewegingen en gemeenschappen uit verschillende christelijke kerken; lutherse, katholieke, orthodoxe, anglicaanse en protestantse christenen, en ook leden van migrantenkerken, pinkster- en evangeliegemeenten.

De manifestatie werd mede georganiseerd door katholieke bewegingen als Sint-Egidius, de Focolarebeweging en de Katholieke Charismatische Vernieuwing. Net als de manifestatie in 2004 bracht ook dit jaar de manifestatie zo’n 9.000 deelnemers uit heel Europa in Stuttgart bij elkaar. In de bijdragen stonden de ontwikkelingen in de oecumene sinds de manifestatie van 2004 centraal. Kardinaal Kasper, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen, Dr. Jean-Arnold De Clermont, voorzitter van de KEK (Conferentie van Europese Christelijjke Kerken) en pastor Ingolf Ellssel, president van de Europese Pinksterkerken, spraken rond dit thema. Verder spraken comitéleden van ‘Samen voor Europa’ in Stuttgart over het antwoord van de bewegingen op de uitdagingen waar Europa voor staat. Sprekers waren Ulrich Parzany van Pro-Christ uit Duitsland, Nicky Gumbel van de Alpha-cursus uit Engeland en Andrea Riccardi, de Italiaanse stichter van de Egidiusgemeenschap.

Vanuit Nederland namen honderd mensen deel, onder wie bisschop Jan van Burgsteden namens de Raad van Kerken, vertegenwoordigers van de Evangelische Alliantie, de Evangelische Omroep, de Focolarebeweging, de Katholieke Charismatisce Vernieuwing, Alpha-cursus Nederland, Jeugd met een opdracht Nederland en Marriage Encounter. 

Benedictus XVI riep de deelnemers op de christelijke erfenis van Europa niet verloren te laten gaan. "Moge 'Samen voor Europa' het verlangen naar gemeenschap versterken, dat lekenbewegingen en gemeenschappen in beweging zet", aldus de paus. Er waren ook boodschappen van Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Ierse premier Bertie Ahern. Gewezen EU-commissievoorzitter Romano Prodi en vice EU-commissievoorzitter Jacques Barrot woonden de oecumenische bijeenkomst bij. Aanwezigen konden deelnemen aan 32 fora over evangelisatie, gebed, huwelijk en gezin, dienst aan de armen, economie, politiek en kunst
Bron: KatholiekNederland/Kerkbet.be

horizontal rule

          13. Ontmoeting tussen voorzitter EKD en paus

Op 4 mei hadden bisschop Huber, voorzitter van de Evangelische Kerk van Duitsland (EKD) en paus Benedictus XVI een ontmoeting. In de week daaraan voorafgaand ondertekende de Duitse katholieke Kerk een akkoord met de EKD en tien andere kleinere Duitse kerkgemeenschappen in verband met de wederzijdse dooperkenning.

Het gesprek handelde vooral over de gemeenschappelijke oecumenische basisoriëntaties, beide kerkleiders waren het erover eens dat de verschillenen tussen beide kerken niet ontkend mogen worden. Beiden bevestigden het belang dat zij aan de oecumene hechten, maar bisschop Huber voegde eraan toe dat de oecumenische belangstelling van Rome vooral naar orthodoxe Kerken lijkt uit te gaan. Hij zei: “Ik hoop dat die indruk met deze ontmoeting gecorrigeerd wordt.”

Bron: Kerknet.be

horizontal rule

14. Evangelische Kirchentag Keulen

Van 6 tot 10 juni vond in Keulen de 31ste Evangelische Kirchentag plaats. Het betreft een tweejaarlijkse manifestatie van de Evangelische kerk in Duitsland (EKD). De manifestatie had dit keer als thema ‘vitaal en sterk en scherper’. Belangrijkste onderwerpen waren dit jaar de globalisering, de klimaatverandering en de islam. Zowel bondspresident Horst Köhler als bondskanselier Angela Merkel discussieerden met de deelnemers over globalisering. De Evangelische Kirchentag vond bijna tegelijkertijd met de top van de G8 plaats, de zeven rijkste industrielanden plus Rusland. De Kirchentag had dan ook een oproep aan de G8-top geformuleerd waarin ze deze top vroegen de strijd tegen de armoede en de omzichtige omgang met de schepping tot speerpunt van hun beleid te maken.

Van de deelnemers aan de Kirchentag is twee vijfde jonger dan 30 jaar. 60 procent van de deelnemers is vrouw, 86 procent is lid van de EKD en 8 procent rooms-katholiek. Zij namen deel aan 3000 bijeenkomsten, niet alleen forumdiscussies en toespraken, maar ook kerkdiensten, concerten en meditatieve oefeningen. De Kirchentag werd in 1949 voor het eerst gehouden. Dat was het jaar waarin zowel de Bondsrepubliek als de communistische Duitse Democratische Republiek (DDR) werd opgericht. Plaats van samenkomst was toen Hannover, de stad waar ook de vorige Kirchentag werd gehouden. Over twee jaar heeft de bijeenkomst in Bremen plaats. Op de bijeenkomst, waaraan ook opvallend veel katholieken deelnamen, werd onder meer van mening gewisseld over globalisering, klimaatverandering en integratie. "Toch zullen deze dagen vooral als een geloofsfeest herinnerd worden." Nog volgens voorzitter Höpnner heeft de Kirchentag duidelijk gemaakt hoe groot de roep is aan de basis naar een grotere oecumenische samenwerking.

Op de afsluitende persconferentie besloot Nikolaus Schneider dat er voor de oecumene geen weg terug is: "Dit is een marathon, maar ik heb er alle vertrouwen in dat hij wordt uitgelopen". Toch onderstreepte hij dat er een grote portie geduld zal nodig blijven.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

15. Kardinaal Lehmann en bisschop Friedrich Weber over de toekomst oecumene

Op vrijdag 8 juni namen kardinaal Lehmann, de voorzitter van de Duitse bisschoppen en bisschop Friedrich Weber, de verantwoordelijke van de Duitse evangelische Kerk (EKD) voor de dialoog met de katholieke Kerk, deel aan een debat op de ‘Evangelische Kirchentag’ waarin een evaluatie werd gemaakt van de stand van de oecumene in Duitsland. Daarbij verwees kardinaal Lehmann naar de historische verklaring over de rechtvaardigingsleer, de Charta Oecumenica en de recente wederzijdse erkenning van de doop door Duitse Kerken. Daarbij bleef hij niet blind voor de nog resterende verschillen, met name rond ambt en sacrament. Bisschop Weber onderstreept dat oecumene geen luxeprobleem is, zo merkte hij op: “Ik ben ervan overtuigd dat theologisch veel meer mogelijk is dan wat al verwezenlijkt is. Zelfs rond onderwerpen die altijd al als verdelend beschouwd werden, bleek toenadering mogelijk. Dat bewezen wij de voorbije vijftig jaar (.) Wij moeten de eenheid van de Kerk niet tot stand brengen. Zij werd ons in Christus gegeven. Oecumene is niet een van de vele opdrachten van de Kerk. Zij behoort tot het wezen zelf daarvan."
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

16. Franse lutheranen en gereformeerden gaan door met fusie

 Op het eerste gemeenschappelijk overleg van de Evangelisch-lutherse Kerk van Frankrijk en de Franse Gereformeerde Kerk is besloten dat zij bij hun plannen blijven om tegen 2013 de Verenigde Protestantse Kerk van Frankrijk op te richten. In een eerste fase moet er een gemeenschappelijke opleiding van voorgangers komen. De Evangelisch-lutherse Kerk van Frankrijk werd in 1947 opgericht en telt 40.000 leden. De Franse Gereformeerde Kerk telt ruim 300.000 gelovigen.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

17. Groene patriarch naar Sibiu

 Bartholomeos I, hoofd van het patriarchaat van Constantinopel te Istanbul, en bekend als ‘groene patriarch’, dankzij enkele milieuconferenties die onder zijn impuls werden georganiseerd, zal in Sibiu de deelnemers van de derde Europese oecumenische assemblee toespreken.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

18. Orthodoxen en katholieken vieren samen Cyrillus en Methodius

 Voor de tweede keer hebben Orthodoxen en katholieken in België samen het feest van de heiligen Cyrillus en Methodius gevierd. Het betreft een initiatief van de katholieke en Orthodoxe bisschoppen van België. Cyrillus en Methodius zijn twee belangrijke heiligen van voor het schisma van 1054, die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de evangelisatie van Europa. Na de viering volgde een getuigenis van diaken Thaddèe Barnas, monnik van de abdij van Chevetogne, over de dialoog tussen rooms-katholieken en Orthodoxen. De avond werd afgesloten met een receptie.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

19. Sacramentsprocessie: oecumenisch en intercultureel

 Om juni heeft de Orthodoxe bisschop Maximos, hulpbisschop van het Grieks-orthodoxe aartsbisdom van België en het exarchaat van Nederland en Luxemburg, deelgenomen aan de sacramentsprocessie in Amsterdam. Voor zover bekend was dit de eerste keer dat een bisschop van het oecumenisch patriarchaat in Nederland aan een rooms-katholieke processie deelnam. Naast de bisschop namen, net als ieder jaar, ook afgevaardigden van de oriëntaals-orthodoxe Kerken, met name Syriërs en Kopten, deel. Deze sacramentsprocessie vond dit jaar voor de vierde keer plaats sinds 1578. De processie stond in het kader van de oecumene met de Orthodoxe kerken. De processie had een oecumenisch en multicultureel karakter en ging uit van de drie gemeenschappen die kerken in de Syrisch-orthodoxe Onze-Lieve-Vrouwekerk: de rooms-katholieken, de Surinaamse katholieke gemeenschap en last but not least de Syrisch-orthodoxen. Het motto van de processie luidde ‘Laat zien dat je gelooft’. Mgr. Punt, bisschop van Haarlem, en mgr. Francois Bacqué, apostolisch nuntius en vertegenwoordiger van de paus in Nederland, gingen in de processie voor.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

20. Verzoek om wettelijke erkenning russisch-orthodoxe kerk in Oostenrijk

 De Russisch-orthodoxe bisschop Hilarion van Wenen, vertegenwoordiger van het patriarchaat van Moskou bij de Europese Unie, heeft tijdens een ontmoeting met Barbara Prammer, voorzitter van het Oostenrijkse parlement, opgeroepen tot de wettelijke erkenning van zijn Russisch-orthodoxe bisdom. Oostenrijk heeft eerder wel het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel erkend. Het ontbreken van de wettelijke erkenning maakt het volgens bisschop Hilarion bijzonder moeilijk nieuwe parochies op te richten.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

Wereldwijd 

21. Nieuwe orthodox-katholieke dialoog-sessie

Grieks-orthodox metropoliet Jean Zizioulas van Pergamon, afgevaardigde van het oecumenische patriarchaat, heeft op 16 april bekend gemaakt dat paus Benedictus XVI lijkt in te stemmen met een nieuwe bijeenkomst van de bilateraal katholiek-orthodoxe commissie in oktober. Deze tiende bijeenkomst van de internnationale commissie voor de theologische dialoog zal plaatsvinden in Ravenna. Benedictus ontving de afgevaardigde van de oecumenische patriarch Bartholomeos I op 16 april in audiëntie. De officiële bevestiging door Benedictus is nog niet gegeven, maar mgr. Zizioulas heeft de indruk dat de paus de instemming zal geven. De commissie, die geleid wordt door kardinaal Walter Kasper en metropoliet Zizioulas, telt dertig leden van elk van de partijen, waaronder kardinalen, bisschoppen en mannelijke en vrouwelijke theologen.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

22. Orthodoxe priesters pleiten voor nieuwe relatie met het jodendom

Innokenty Pavlov uit Moskou, Orthodox priester, bindt samen met elk andere Orthodoxe priesters de strijd aan tegen de anti-joodse of zelfs antisemitische elementen in de Orthodoxe liturgie – vooral in de tijd rond Pasen. Hij is van mening dat nog teveel Orthodoxe christenen het antisemitisme verdedigen. Daarom pleit hij voor een nieuwe relatie met het jodendom. In hun oproep verwijzen zij naar de omslag in de Rooms-katholieke Kerk na de publicatie van het conciliedocument ‘Nostra aetate’ (1965). Zij vragen de Orthodoxe geestelijken anti-joodse en antisemitische passages uit de Orthodoxe liturgie te schrappen.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

23. Abune Dioskoros aangesteld in Eritrea

In korte tijd is in Eritrea de vierde patriarch van de Eritrees-orthodoxe Kerk aangesteld. Deze autocefale kerk is oriëntaals-orthodox, afgetakt van het Ethiopisch-orthodoxe patriarchaat (Addis Abeba) in de jaren ’90. Abune Dioskoros werd aangesteld nadat zijn voorganger door de overheid onder huisarrest werd geplaatst. Bij de plechtigheid waren tal van religieuze leiders, diplomaten en vertegenwoordigers van de overheid aanwezig. Zijn voorganger werd in januari 2006 illegaal afgezet, na zijn kritiek op de Eritrese regering inzake haar inmenging in kerkelijke aangelegenheden en vanwege haar vervolging van evangelische kerken. Er bestaat nauwelijks twijfel over dat de patriarch door het Eritrese bewind aan de kerk werd opgedrongen.
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

24. Waardering voor oecumenische vooruitgang

Metropoliet Kyrill van Smolensk heeft zijn waardering uitgesproken voor de vooruitgang in de oecumenische relaties met het Vaticaan. Hij sprak zich hierover uit tijdens een persconferentie in Moskou. De gesprekken tussen de Heilige Stoel en het patriarchaat van Moskou leveren ‘positieve resultaten’ op, aldus de metropoliet: “Onze gemeenschappelijke doelstellingen zorgen voor een sterkere praktische samenwerking tussen katholieken en Orthodoxen.”
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

25. Heilige Geest ook buiten de katholieke kerk actief

Op een feestzitting ter ere van het gouden priesterjubileum van de 74-jarige Duitse curiekardinaal Walter Kasper te Vallendar zei hij dat zijn ervaringen in de oecumene hem geleerd hebben dat de heilige Geest ook buiten de katholieke Kerk actief is. Hij kant zich tegen teveel profileringsdrang, maar pleit ervoor de andere christelijke Kerken de hand te reiken “omdat men onnoembaar veel van elkaar kan leren.”
Bron: Kerknet.be

horizontal rule

26. Sandri prefect Congregatie Oosterse Kerken

 Op 9 juni maakte het Vaticaan bekend dat de Argentijnse aartsbisschop Leonardo Sandri door paus Benedictus XVI benoemd is tot prefect van de Vaticaanse Congregatie voor de Oosterse Kerken. Hij volgt de Syrische kardinaal Ignace Moussa Daoud op, wiens ontslag door de paus is aanvaard vanwege het bereiken van de emeritaatsgerechtigde leeftijd.
Sandri (63) werkte sinds 1974 voor de diplomatieke dienst van de Heilige Stoel. Voor hij in 2000 substituut werd voor de algemene zaken van het staatssecretariaat – het Vaticaanse ‘ministerie van Buitenlandse Zaken’ – was hij onder meer pauselijk nuntius in Mexico en Venezuela. Bij het staatssecretariaat wordt hij opgevolgd door de Italiaanse aartsbisschop Fernando Filoni (61), die tot op heden apostolisch nuntius was op de Filippijnen.
Bron: KatholiekNederland

horizontal rule