KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE
NIEUWSBRIEF OECUMENE APRIL 2007 (WK 15) (NR. 66)

 

1.   NIEUWS UIT DE VERENIGING

Nederland
2.   INTERCITY BESTEMMING PASEN
3.   GESPREKSNOTITIE OECUMENE PKN
4.   ADVIESRAPPORT 'WERK IN DE WIJNGAARD'
5.   NIEUWE WEBSITE PKN

Europees
6.   HERDENKING 50 JAAR VERDRAG VAN ROME
7.   OFFICIËLE STATUS KERKEN BIJ RAAD VAN EUROPA
8.   EUROPESE BIJEENKOMST NIEUWE KERKELIJKE BEWEGINGEN
9.   'WEEK VAN HET LEVEN' IN DUITSLAND
10. EVANGELISCHE KIRCHENTAG OP INTERNET

Wereldwijd
11. Apostolische Exhortatie ‘Sacramentum caritatis’
12. PAASDATUM OOST EN WEST GELIJK DIT JAAR
13. Hielke Wolters, programmadirecteur Wereldraad van Kerken
14. Lutherse Wereldfederatie 60 jaar
15. KERKEN VOOR VREDE
 

horizontal rule

1. Nieuws uit de Vereniging

 Sibiu-lezing

Inmiddels hebben drie Sibiu-lezingen plaatsgevonden ter voorbereiding van de Derde Europese Oecumenische Assemblee die in september in Sibiu gehouden zal worden. Op 20 april vindt de vierde lezing plaats. Henk Vroom zal dan ingaan op het subthema ‘Religies’ met een lezing die de prikkelende titel draagt: “Moet het christendom zijn eerstgeboorterecht in Europa afstaan?”. Deelname aan de lezing kost 5 euro. U kunt zich opgeven voor deelname via secretartiaat@oecumene.nl of telefonisch via 073-6136471. Meer informatie over de voorbereiding op Sibiu treft u aan op www.oecumene.nl

Zondag voor de Oosterse Kerken

Dit jaar staat de Zondag voor de Oosterse Kerken in het teken van de Orthodoxe Kerk van Rusland en haar toekomst. De vereniging heeft als thema gekozen ‘Kinderen geven kleur aan geloven’. Naast de gebruikelijke liturgiesuggesties, die op de website www.oecumene.nl te vinden zijn of op te vragen zijn via secretariaat@oecumene.nl of via 073-6136471, heeft de Vereniging ook dit jaar weer een set dubbele kaarten uitgegeven met afbeeldingen van iconen en sprookjes. De afbeeldingen zijn gemaakt door kinderen uit de icoonschilderschool voor kinderen in St.Petersburg. Meer informatie hierover treft u eveneens aan op de website. Bij de kaarten is tevens een informatief boekje te bestellen met uitleg bij de afbeeldingen. Zowel de kaarten als het informatieve boekje zijn te bestellen via bovenstaand
e-mailadres/telefoonnummer. De kaarten kunt u bezichtigen op www.oecumene.nl. (Zondag Oosterse Kerken). Ook dit jaar weer steunt de vereniging twee projecten uit de collecte-opbrengsten van de Zondag voor de Oosterse Kerken. Het betreft de icoonschilderschool voor kinderen in St. Petersburg en de basisopleiding groenbeheer voor gehandicapte jongeren van weeshuis nr. 4, eveneens in St. Petersburg. In het verlengde van de Zondag voor de Oosterse Kerken organiseert de Vereniging in oktober een tentoonstelling van iconen uit de icoonschilderschool voor kinderen en een symposium rond ‘Kind en geloof’. We zullen u via deze nieuwsbrief op de hoogte houden hierover.

Website Charta Oecumenica

In april 2001 hebben de kerken in Europa een verbond gesloten: Charta Oecumenica, handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in Europa. Zij verplichten zich hierin tot oecumenische samenwerking in verkondiging, getuigenis en dienst. De kerken in Europa willen samen een bijdrage leveren aan de verzoening van volkeren, culturen en godsdiensten. In januari 2002 werd de Charta Oecumenica door vertegenwoordigers van de lidkerken van de Raad van Kerken ondertekend. Daarmee werd de Charta in Nederland een officieel en richtinggevend document voor de oecumenische samenwerking. Samen met de Raad van Kerken van Friesland onderhoudt de Vereniging de website www.chartaoecumenica.nl  Deze site is sinds kort geheel vernieuwd. De site is bedoeld als een platform voor ontmoeting en uitwisseling rond de Charta Oecumenica en de lokale oecumene. U treft er voorbeelden aan hoe op lokaal niveau de Charta Oecumenica in praktijk gebracht kan worden. Die voorbeelden worden door de bezoekers van de site zelf aangedragen. Uw bijdrage aan de site is daarom van groot belang om van dit platform een succes te maken. Het is de bedoeling dat de site een vindplaats wordt van inspiratie, bemoediging en concrete voorbeelden. Ondersteun uw collega’s in de oecumene en kom leren van de ervaringen van anderen!

Naar boven

 horizontal rule

Nederland

 2. Intercity bestemming Pasen

De Raad van Kerken heeft in 2007 een vervolg gegeven aan de succesvolle actie ‘Intercity bestemming Pasen’. Deze werd in de Veertigdagentijd door acht deelnemende kerken gehouden. Met een mooi bezinningsboekje werd getracht mensen in brede kring op de lokale paasvieringen te wijzen. Het initiatief stimuleert niet alleen de oecumenische samenwerking tussen kerkgenootschappen, maar nodigt ook niet-kerkelijke vrienden en bekenden uit om deel te nemen aan de vieringen en samen het paasfeest te vieren. De actie wordt volgend jaar herhaald, dan zal ook het Nederlands Bijbelgenootschap aan het project gaan meedoen.

Naar boven

 horizontal rule

 3. Gespreksnotitie Oecumene PKN

“De grenzen tussen kerken lijken meer en meer virtueel te worden. ‘Kerk’ wordt zo langzamerhand de verzamelnaam voor de hele christelijke kerk", aldus Bas Plaisier, scriba van de Generale Synode van de PKN. Tegelijkertijd is er zoveel versplintering en zijn er zoveel kleine christelijke groepen dat de eenheid en de katholiciteit van de kerk dreigt te vervagen. Daarbij wordt wel beseft dat in de uitdagingen die de cultuur ons stelt, het hele spectrum van de christelijke traditie nodig is. Mensen zullen elkaar in hun zoektocht naar levende woorden over de muren van de kerk heen blijven ontmoeten. Op dat vlak is er zeker geen sprake van een crisis in de oecumene. “De feitelijke oecumene is springlevend en zal niet zonder gevolgen blijven voor de institutionele oecumene” aldus Plaisier. Het is de uitdaging van de komende decennia open te staan voor nieuwe wegen met betrekking tot eenwordingsprocessen. Hierbij mag niet onderschat worden wat binnen de kerken de nieuwe openheid voor elkaar betekent en voor gevolgen zal hebben. Wezenlijke ontmoetingen met migrantenkerken, evangelicalen, pinksterkerken en andere reformatorische kerken krijgen steeds meer impact op het kerkelijke leven. Plaisier verwacht dat er op den duur een ander gezicht van het christendom zal ontstaan – veelkleuriger, vloeiender maar wel met duidelijkere ankerpunten en op een andere manier institutioneel dan nu. Om zich hierop te bezinnen heeft de synodevergadering van april de oecumene op de agenda staan. Aan de hand van een gespreksnotitie wordt gesproken over de relatie van de Protestantse Kerk met andere kerken en oecumenische relaties. De gespreksnotitie Oecumene kan worden opgevraagd bij Bernard Dijkdrenth: bernard.dijkdrenth@landelijk-oecumenisch-platform.nl, ook reacties kunnen naar hem gestuurd worden.
Bron: nieuwsbrief LOP, kerkinformatie 17)

Naar boven

 horizontal rule

4. Adviesrapport ‘Werk in de Wijngaard’

In het adviesrapport ‘Werk in de Wijngaard’ voor de Generale Synode van de PKN adviseert de 'Brede Studiecommissie predikantsbezetting’ het ambt van predikant voor te behouden aan academisch gevormde theologen. In uitzonderingsgevallen kunnen HBO-theologen worden toegelaten tot de bediening van Woord en Sacrament. De synode spreekt op 19 april over deze nieuwe voorstellen. Het rapport vormt een vervolg op het eerdere rapport “Pastor in Beweging” uit november vorig jaar, dat toen binnen de synode stuitte op de nodige kritiek. Het nieuwe rapport ondervangt de toen geuite bezwaren. Aanleiding tot het nieuwe rapport vormt tevens de positie van kleine gemeenten, die vaak onvoldoende middelen hebben om een predikant te beroepen. Om tot een structurele oplossing te komen, is nadere studie nodig. De Brede Studiecommissie adviseert aan de Synode hiertoe een vijftal taakgroepen in te stellen. Ook dient de positie van de kerkelijk werkers verbetert te worden, aldus de Brede Studiecommissie. Bron: pkn.nl

Naar boven

 horizontal rule

 5. Nieuwe website PKN

De PKN heeft op 4 april een nieuwe website gelanceerd. Er is naar gestreefd het taalgebruik toegankelijker te maken voor een breed publiek. Mensen die onbekend zijn met de Kerk kunnen er nu ook informatie vinden. De site biedt daarnaast nieuws, een agenda en collecteberichten. Op het ‘kerkplein’ wordt zichtbaar gemaakt met welke organisaties de PKN contacten onderhoudt. De site is te vinden op www.pkn.nl
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

Europees

6. Herdenking 50 jaar Verdrag van Rome

In maart vond een congres plaats rond het vijftig jarig bestaan van het Verdrag van Rome, dat het begin van de Europese Unie vormde. De bijeenkomst vond plaats in Rome en werd geleid door Bisschop Ad van Luyn, voorzitter van Comece. Het congres resulteert in de ‘Boodschap van Rome’ die gericht wordt tot de staatshoofden en regeringsleider van de 27 EU-landen. Hierin wordt gereflecteerd op de waarden die de Europese samenwerking vertegenwoordigt. De Nederlandse delegatie bestond uit vijf personen, waarvan onder andere Jos van Gennip (Eerste Kamerlid-CDA), Gerard Kruis (Adjunct-secretaris-generaal van de Nederlandse bisschoppenconferentie) en Sophie van Bijsterveld (secretaris van de Commissie Interkerkelijk Contact in Overheidszaken) deel uit maakten. De Raad van Kerken in Nederland heeft een verklaring doen uitgaan naar aanleiding van het vijftig jarig jubileum waarin zij de hoop uitspreekt dat de Nederlandse regering met initiatieven komt om de participatie van Nederland in de gedachtevorming over de Europese Unie te herstellen. Daarbij zou vooral het accent moeten liggen op het versterken van de Europese Unie als rechts- en waardengemeenschap. De Raad noemt hierbij onder meer waarden als verzoening, menselijke waardigheid en vrijheid van godsdienst (…) “die geworteld zijn in het religieuze en humanistische erfgoed van Europa”. De Raad organiseerde ter gelegenheid van het jubileum, in samenwerking met het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) en de Vereniging Kerk en Vrede, op 25 maart een bijeenkomst in de Duitse Kerk van Den Haag. De bijeenkomst werd afgesloten met een oecumenische vesper. Ruud Lubbers, die als Minister van Staat, een bijdrage leverde aan de bijeenkomst, constateerde dat de Europese Unie op drie terreinen tekort is geschoten. Er is te weinig gedaan aan milieubeleid, met name de klimaatverandering. Er is nauwelijks een gezamenlijk asiel-en immigratiebeleid tot stand gekomen en het gemeenschappelijk veiligheidsbeleid is erg mager.
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

7. Officiële status kerken bij Raad van Europa

In de Raad van Europa werken landen uit Europa samen met de VS en Rusland voor democratie en mensenrechten. Van deze Raad van Europa zijn 46 landen lid. De CDA-politicus René van der Linden, voorzitter van de Raad van Europa, heeft ervoor gepleit de kerken een officiële status te geven bij de raad. Ook heeft hij de paus uitgenodigd het parlement van de Raad toe te spreken. Volgens van der Linden is er “geen reden waarom kerken geen officiële status bij de Raad van Europa zouden kunnen krijgen”. “Voor de waardengemeenschap die de Raad van Europa vertegenwoordigt, is het belangrijk dat kerken een podium hebben om hun mening over waarden te uiten”. De globalisering heeft de verschillende culturen en religies nauw in contact gebracht. Dit is enerzijds een verrijking, maar kan anderzijds leiden tot frictie en onbegrip. Interculturele en interreligieuze dialoog vormen de enige manier om duurzame vrede en stabiliteit in Europa en de rest van de wereld te verzekeren, aldus van der Linden.
Bron: katholieknederland.nl 

Naar boven

 horizontal rule

8. Europese bijeenkomst nieuwe kerkelijke bewegingen

Op 12 mei vindt in Stuttgart de tweede ontmoeting plaats van Europese nieuwe kerkelijke bewegingen, onder de titel “Samen voor Europa”. Ca. 12.000 afgevaardigden van meer dan 180 kerkelijke bewegingen en gemeenschappen worden verwacht. Het betreft christelijke bewegingen die hun autonomie bewaren, maar die gebruik willen maken van de gelegenheid om elkaar te vinden en hun krachten te bundelen rond gemeenschappelijke doelstellingen, ieder vanuit eigen charisma en spiritualiteit. Leden van de Sint-Egidiusgemeenschap, Focolare, Communione e Liberazione en vele andere bewegingen zullen er present zijn. Christophe D’Aloiso, voorzitter van Syndesmos, een internationale fraterniteit die 126 orthodoxe jongerenbewegingen overkoepelt, ziet Stuttgart als een getuigenis van de eenheid van de christenen, die in staat zijn om zich samen in te zetten voor de uitbouw van het Europese project, “omdat onze Europese wortels christelijk zijn”. Op 10 en 11 mei vindt tevens een internationaal congres plaats waaraan zo’n 3000 verantwoordelijken van de nieuwe kerkelijke bewegingen deelnemen. De vorige bijeenkomst vond in 2004 plaats. Net als toen zal de bijeenkomst in Stuttgart gepaard gaan met regionale bijeenkomsten in de verschillende Europese landen, waar men via een sattelietverbinding of internet de bijeenkomst in Stuttgart op de voet kan volgen.
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

9. 'Week van het Leven' in Duitsland

Dit jaar heeft de ‘Week van het Leven’, die op 21 april in Bremen van start gaat, het thema ‘Met kinderen op weg naar de toekomst gaan’. De week wordt oecumenisch georganiseerd en kan jaarlijks op veel belangstelling rekenen. In de week volgen activiteiten in kerken en andere kerkelijke gebouwen van zowel de katholieke als de evangelische Kerk. De ‘Week van het Leven’ werd in 1991 voor het eerst op initiatief van de Duitse katholieke bisschoppen en het Zentralkomitee der deutschen Katholiken (ZdK) georganiseerd. In 1994 sloot ook de EKD zich bij het initiatief aan.
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

10. Evangelische Kirchentag op Internet

Van 6 tot 10 juni vindt in Keulen de 31ste ‘Evangelische Kirchentag’ plaats. Tijdens deze dagen vinden ruim 3000 activiteiten plaats, van lezingen en debatten tot vieringen en workshops rond de Bijbel. Dit keer wordt er opvallend veel aandacht besteedt aan het thema van de globalisering. Omdat de evangelische Kerk in de regio van Keulen niet zo sterk vertegenwoordigd is, wordt gebruik gemaakt van katholieke kerken en andere gebouwen. Eén van de blikvangers wordt de oecumenische dienst van 8 juni in de kathedraal van Keulen, die gemeenschappelijk door kardinaal Joachim Meisner, de aartsbisschop van Keulen, en de voorzitter van de Evangelische Kerk van Duitsland (EKD), bisschop Huber, wordt geleid. Naast de politieke en oecumenische pijler is er nog een derde opvallend aandachtspunt: de dialoog met de andere godsdiensten, in het bijzonder de islam. U kunt het programma van de Evangelische Kirchentag bekijken op www.kirchentag.de
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

 Wereldwijd

11. Apostolische Exhortatie ‘Sacramentum caritatis’

Op 13 maart verscheen de eerste Apostolische Exhortatie van Paus Benedictus XVI. Dit document handelt over de eucharistie. Het is een samenvatting van de resultaten van de bisschoppensynode over de eucharistie die in april 2005 in het Vaticaan plaatsvond. Paus Benedictus maakt duidelijk dat het respect voor het sacrament rooms-katholieken verbiedt de eucharistie terug te brengen tot een middel om eenheid tussen christenen te bereiken. Hij roept de gelovigen op zich te bezinnen op het wezen van de eucharistie en constateert dat eucharistievieringen niet altijd volgens de regels van de kerk verlopen. In het document pleit hij tevens voor meer missen in het Latijn in plaats van in de volkstaal.
Bron: katholieknederland.nl

Naar boven

 horizontal rule

12. Paasdatum Oost en West gelijk dit jaar

Dit jaar viel de paasdatum zowel volgens de Gregoriaanse kalender als volgens de Juliaanse kalender op 8 april. Katholieke en Orthodoxe Kerken vierden dit jaar dus op dezelfde dag Pasen. Bisschop Papamanolis, president van de Grieskatholieke bisschoppenconferentie zegt dat de katholieke gemeenschap in Griekenland normaal gesproken Pasen ook samen viert met de Orthodoxe kerk. Pasen op verschillende dagen vieren zou voor grote sociale en pastorale problemen zorgen in Griekenland. In Griekenland bestaan vele gemengde huwelijken. Het ideaal van Bisschop Papamanolis is te komen tot een gemeenschappelijke datum waarop Pasen gevierd wordt. Het eerstvolgende jaar waarin Pasen weer op dezelfde datum valt is in het jaar 2010.
Bron: Zenit

Naar boven

 horizontal rule

13. Hielke Wolters, programmadirecteur Wereldraad van Kerken

Hielke Wolters (55), momenteel directeur van Stichting Oikos, is door de Wereldraad van Kerken benoemd tot directeur van het programma “Justice, Diakonia and Responsibility for Creation”. De Protestantse Kerk heeft hem voorgedragen voor deze nieuwe functie in Genčve, waar het internationale centrum van de Wereldraad is gevestigd. Hielke Wolters zal zich inzetten voor de samenwerking tussen kerken op het terrein van maatschappelijke vragen, de bestrijding van onrecht en het bevorderen van een duurzame ontwikkeling. Ds. Evert Overeem, adjunct-directeur van de Protestantse Dienstenorganisatie, noemt het een voorrecht om voor zo’n belangrijke post een lid van de Protestantse Kerk te kunnen voordragen. Wolters zal zijn functie bij Stichting Oikos beëindigen. Piet Terhal, bestuursvoorzitter van Oikos, merkt op dat Wolters nu de zaak van duurzame en rechtvaardige ontwikkeling vanuit een meer invloedrijk en groter verband kan bevorderen. Oikos is daarom blij met deze benoeming en trots op zijn directeur. Het programma “Justice, Diakonia and Responsibility for Creation” van de Wereldraad van Kerken richt zich op een aantal actuele onderwerpen als migratie, klimaatverstoring en gezondheidsvraagstukken. Wolters zal deze zomer zijn functie bij de Wereldraad van Kerken starten.
Bron: pkn.nl

Naar boven

 horizontal rule

14. Lutherse Wereldfederatie 60 jaar

Van 20 tot 27 maart vierde de Lutherse Wereldfederatie zijn 60e verjaardag. Deze wereldfederatie werd in 1947 in het Zweedse Lund opgericht en overkoepelt wereldwijd 66,7 miljoen lutheranen en 140 lidkerken in 78 verschillende landen. Het centrale thema van de bijeenkomst was: ‘Leven in gemeenschap in de wereld van vandaag’. De secretaris-generaal van de LWF, dr. Ishmael Noko, onderstreepte het belang van de bijeenkomst: “Ik hoop dat we de lutherse identiteit verder kunnen uitbouwen en versterken voor het welzijn van de ene, heilige, katholieke en apostolische Kerk, waarvan de lutherse gemeenschap een onafscheidelijk onderdeel is”, aldus Noko.

Naar boven

 horizontal rule

15. Kerken voor Vrede


In mei 2011 vindt een wereldwijde vredesconvocatie plaats, een oecumenische verklaring over de Rechtvaardige Vrede. Het uitvoerend comité van de Wereldraad van Kerken heeft ingestemd met dit plan om kerken in de hele wereld te mobiliseren voor vrede. Hiertoe zullen een vijftal oecumenische teams worden samengesteld, die tussen 2007 en 2011 als ‘levende brieven’ een bezoek brengen aan kerken die geconfronteerd worden met geweld. Daarnaast worden enkele bijeenkomsten gepland met specialisten, in samenwerking met onderzoekinstellingen en NGO’s. Theologische faculteiten en seminaries zullen opgeroepen worden om betrokken te worden bij het opstellen van de oecumenische verklaring over Rechtvaardige Vrede. In dit document, dat zowel theologisch als spiritueel van aard zal zijn, zullen zes domeinen centraal staan waarnaar de zorg van de Wereldraad uitgaat. Het betreft de realiteit van de massale zelfvernietiging, geweld tussen de geslachten en generaties, het gebruik van de fascinatie voor het geweld in de amusementswereld, geweld tegen de natuur, economische onrechtvaardigheid binnen een geglobaliseerd kader en de structurele uitdrukking daarvan.

Naar boven

 horizontal rule