KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE
NIEUWSBRIEF OECUMENE 2006-6 (NR. 54)

1. WEBLOG ASSEMBLEE BRAZILIË
2. PARALLEL CONGRES MISSIE EN OECUMENE IN BRAZILIË
3. NIEUWE BISSCHOPPEN VOOR NIEUWE SYRISCH-ORTHODOXE BISDOMMEN
4. PKN-VOORMAN HEEFT WEER MEER VERTROUWEN IN RKK
5. FUSIE GEREFORMEERDE OVERLEGORGANEN
6. DERDE DIALOOGBIJEENKOMST ORIËNTAALS-ORTHODOXEN EN ROOMS-KATHOLIEKEN
7. OOK CHRISTELIJKE MINDERHEDEN BOETEN VOOR SPOTPRENTEN
8. OUD-KATHOLIEKEN IN ‘BREED BERAAD’
9. SYRISCH-ORTHODOXE KERK VRAAGT ERKENNING AAN IN BELGIË
10. OVERLIJDEN ORTHODOXE METROPOLIET VAN TSJECHIË EN SLOWAKIJE
11. COMMISSIE OVER STATUUT KATHOLIEKEN IN GRIEKENLAND
12. BEGRAFENIS OUD-CATHOLICOS IN INDIA
13. HOOGSTE ROEMEENSE ONDERSCHEIDING VOOR KARDINAAL SCHÖNBORN 
14. AGENDA
    OECUMENISCHE REIZEN ROTTERDAM
    Turkije en de EU vanuit het perspectief van de christelijke minderheden

1. WEBLOG ASSEMBLEE BRAZILIË

Op dinsdag 14 februari gaat in Porto Alegre, Brazilië, de negende Assemblee van de Wereldraad van Kerken van start. Op diverse plekken in ons land wordt stilgestaan bij het begin van deze vergadering. Zo komt in Utrecht de Utrechtse Stedelijke Raad van Kerken samen op vrijdag 10 februari in een gebedsdienst om Gods zegen te vragen over de Assemblee.
Vanuit de Katholieke Vereniging voor Oecumene zijn Geert van Dartel (secretaris) en Daphne van Roosendaal (publiciteit en voorlichting) aanwezig op de Assemblee. De eerstvolgende nieuwsbrief zal daarom niet binnen twee weken kunnen verschijnen. Daarvoor kunt u echter wel vanaf aanstaande dinsdag elke dag een nieuw bericht vanuit Brazilië lezen (technische problemen voorbehouden). Zet de pagina met het weblog van Geert van Dartel voor de duur van de Assemblee onder uw favorieten!
Op de website van de NCRV is tijdens de Assemblee ook een weblog te vinden. Daarin houden verschillende mensen u op de hoogte vanuit Brazilië. U vindt het NCRV-weblog op: www.NCRV.nl/schepper

naar boven

2. PARALLEL CONGRES MISSIE EN OECUMENE IN BRAZILIË

Parallel aan de assemblee van de Wereldraad vindt in São Leopoldo, 35 kilometer van Porto Alegre, een internationaal congres plaats over missie en oecumene. Meer dan honderd theologiestudenten uit de hele wereld komen er bij elkaar. Ze zullen deels het programma van de Assemblee meemaken en deels een eigen programma volgen. Het congres vindt plaats op het terrein van de Lutherse School van Theologie.
“In een context zoals die van Latijns-Amerika, met een religieuze markt die wordt gekenmerkt door een bittere concurrentiestrijd, en waar de kerken die het snelst groeien ook de kerken zijn die het meest tegen oecumene zijn, wil het congres voordeel halen uit de energie die uit zal gaan van de Assemblee om nieuwe impulsen te geven aan kerken om elkaar te leren kennen en met elkaar samen te werken,” aldus de coördinator van het programma, dr. R. von Sinner. Lees verder

naar boven

3. NIEUWE BISSCHOPPEN VOOR NIEUWE SYRISCH-ORTHODOXE BISDOMMEN

De Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië heeft wereldwijd vele gelovigen in de emigratie. Mgr. Julius Yeshu` Çiçek was de eerste Syrisch-orthodoxe bisschop van Midden-Europa, dat in eerste instantie Duitsland, de Benelux, Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk omvatte. Negen jaar geleden werd Duitsland een eigen diocees onder bisschop Dionysios Isa Gürbüz. Çiçek bleef bisschop over de overige landen.
Na Çiçeks dood in oktober 2005 werd tot een verdere opdeling van het bisdom van Midden-Europa besloten. De nieuwe bisdommen zijn Nederland, België-Frankrijk en Zwitserland-Oostenrijk.
De eerste bisschop van België-Frankrijk, monnik Hazail Issa Soumi, wordt zondag 12 februari gewijd in de basiliek van Koekelberg (Brussel). Patriarch Mor Ignatius Zakka I Iwas komt vanuit Damascus voor deze uitzonderlijke gebeurtenis.
Daarnaast is monnik Hanna Aydin benoemd tot bisschop van Duitsland. Hij is de opvolger van Duitslands bisschop Dionysios Isa Gürbüz, die patriarchaal-vicaris wordt van Zwitserland-Oostenrijk. Monnik Hanna Aydin woonde jarenlang in Nederland en was eind jaren ’70 de leider van de zogeheten ‘Kerkturken’, Syrisch-orthodoxen uit Turkije die uit protest tegen het restrictieve toelatingsbeleid van de toenmalige staatssecretaris Haars op vreedzame wijze de St. Jan in Den Bosch bezetten.
De benoeming van een nieuwe bisschop voor Nederland wordt zeer binnenkort verwacht.
De nieuwgecreëerde bisdommen Nederland, België-Frankrijk en Zwitserland-Oostenrijk, hebben de status van patriarchaal-vicariaten gekregen. Dat wil zeggen dat de patriarch formeel de bisschop van het diocees is. Een andere geestelijke echter, meestal iemand die tot bisschop is gewijd, hier zelfs met de titel van aartsbisschop, bestuurt als plaatsvervanger (vicaris) van de patriarch het diocees ter plekke. Een patriarchaal-vicaris, ook al is hij bisschop, heeft duidelijk minder bevoegdheid dan een ‘gewone’ bisschop.
In het tijdschrift Pokrof 2006,2 dat uitkomt in maart, wordt uitvoerig ingegaan op de Syrisch-orthodoxe bisschopsbenoemingen in West-Europa. Vraag een gratis kennismakingsnummer van Pokrof aan.

naar boven

4. PKN-VOORMAN HEEFT WEER MEER VERTROUWEN IN RKK

Naar aanleiding van de eerste bijeenkomst op weg naar de derde Europese Oecumenische Assemblee (Sibiu 2007, zie de vorige nieuwsbrief, bericht 6), zei PKN-voorman Bas Plaisier dat duidelijke signalen dat de rooms-katholieke kerkleiding de oecumene belangrijk vindt, hem optimistischer hebben gestemd dan voorheen. Na een ontmoeting met paus Benedictus XVI concludeerde Plaisier: “De oecumene wordt vanuit Rome duidelijk gestimuleerd.”
In de afgelopen jaren had Plaisier net als protestantse collega’s in andere Europese landen, het gevoel dat de oecumene “in het slop” was geraakt. Met name het document Dominus Iesus uit 2000, waarin het Vaticaan de visie van de Rooms-katholieke Kerk bekrachtigt dat de protestantse kerken geen echte kerken zijn, had hem onaangenaam getroffen. De krachtige steun voor de oecumene uit Rome heeft hem nu “met enige hoop vervuld” dat meer samenwerking, onder meer in missionair en diakonaal werk, mogelijk is.
De Europese oecumenische Assemblee is een initiatief van de Conferentie van Europese Kerken (KEK, Plasier is lid van het algemeen bestuur van de KEK) en de Europese Bisschoppenconferentie (CCEE). Thema is: ‘Het licht van Christus schijnt over allen. Hoop voor vernieuwing en eenheid in Europa’. Lees verder op de website http://www.eea3.org/
(ANP 27-01-2006, Zenit)

naar boven

5. FUSIE GEREFORMEERDE OVERLEGORGANEN

De Reformed Ecumenical Council (REC) en de World Alliance of Reformed Churches (WARC) willen fuseren tot een nieuw orgaan, de World Reformed Communion (WRC). De fusie werd 2 februari aangekondigd in een gemeenschappelijk schrijven van Clifton Kirkpatrick, voorzitter van de WARC, en Douwe Visser, voorzitter van de REC. Beide kerkleiders schrijven dat de fusie een zegen zal zijn voor de hele oecumenische beweging en de verzoening in de wereld.
Beide organisaties zijn samen goed voor meer dan 80 miljoen protestanten wereldwijd. De WARC heeft zijn hoofdzetel in Genève en vertegenwoordigt 75 miljoen christenen uit 107 landen. De REC, gevestigd in het Amerikaanse Michigan, vertegenwoordigt 12 miljoen mensen in 40 kerken. Ook kerken die nog geen lid zijn van een van de organisaties, maar die wel de principes onderschrijven worden uitgenodigd zich aan te sluiten.
(Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen, 3-2-2006)

naar boven

6. DERDE DIALOOGBIJEENKOMST ORIËNTAALS-ORTHODOXEN EN ROOMS-KATHOLIEKEN

Op maandag 30 januari eindigde in Etchmiadzin, Armenië, de derde bijeenkomst van de Gemengde Internationale Commissie voor Theologische Dialoog tussen de Katholieke Kerk en de Oriëntaalse Orthodoxe Kerken. Deze startte zijn werkzaamheden in 2003. De twee vorige bijeenkomsten vonden plaats in Cairo (2004) en Rome (2005).
Onderwerp van gesprek waren drie punten, geraelateerd aan de Kerk als communio: bisschoppen in de apostolische successie, de verhouding tussen primaatschap en synodes/collegialiteit, en het functioneren en het ecclesiologische belang van synodes op het lokale en oecumenisch niveau.
Kardinaal Walter Kasper, hoofd van de Pauselijke Raad voor de Eenheid, en metropoliet Amba Bishoy van de Koptische Orthodoxe Kerk, leidden de twee delegaties.
De Oriëntaalse Oosterse Kerken worden onderscheiden van Byzantijnse Orthodoxe Kerken als bijvoorbeeld de Russisch-orthodoxe Kerk. De dialoog met de laatste groep Orthodoxe Kerken hervindt deze maanden een nieuw pril begin.
(Zenit, 31-01-2006)

naar boven

7. OOK CHRISTELIJKE MINDERHEDEN BOETEN VOOR SPOTPRENTEN

Als reactie op de publicatie van spotprenten van de islamitische profeet Mohammed moeten in tal van landen de christelijke lokale minderheden het ontgelden. In Indonesië, waar overigens vaker kerken worden aangevallen door extremisten, zijn de afgelopen weken christenen het mikpunt geweest van gewelddadig protest. Ook in Pakistan, Libanon en de Palestijnse gebieden vrezen de christelijke minderheden voor wraakacties van opgehitste moslims. Zondag werd in Beiroet een kerk met stenen bekogeld, traditionele Mariabeelden langs de weg vernield en gebouwen in een christelijke wijk bestormd. Zondag 29 januari kwamen bij zes bomaanslagen op Iraakse kerken drie mensen om het leven, twee moslims en één christen. Veel christenen in Irak vermoeden dat de aanslagen zijn gepleegd naar aanleiding van spotprenten over de profeet Mohammed.
(RKNieuws.net / Katholieknederland.nl)

naar boven

8. OUD-KATHOLIEKEN IN ‘BREED BERAAD’

De Oud-katholieke Kerk bezint zich vanaf deze maand in een ‘Breed Beraad’ op haar toekomst. Het kerkverband heeft in Nederland te maken met een dalend ledental en minder inkomsten. In september zijn voorbereidende bijeenkomsten gehouden, die zijn uitgemond in een ‘Werkboekje’. Daarin wordt de huidige situatie geschetst en keuzemogelijkheden aangegeven.
Deze maand krijgen alle parochies de Werkboekjes toegestuurd ter bespreking. De komende maanden moeten die beraadslagingen uitmonden in een advies. De synode van de Oud-katholieke Kerk komt in juni bijeen om nieuwe beleidslijnen te formuleren.
(RKNieuws.net/Friesch Dagblad)

naar boven

9. SYRISCH-ORTHODOXE KERK VRAAGT ERKENNING AAN IN BELGIË

De Syrisch-orthodoxe Kerk in België (Syrisch-orthodoxe kerk van Antiochië) heeft een aanvraag tot erkenning als religie ingediend. Dat meldt het christelijke opinieweekblad Tertio. In België zijn de katholieke, de protestantse, de anglicaanse, de Israëlitische, de islamitische en de orthodoxe eredienst officieel erkend. De vertegenwoordiging van de orthodoxe eredienst wordt behartigd door de Grieks-orthodoxe metropoliet van België, mgr Panteleimon. Onder de orthodoxe eredienst ressorteren Russisch-orthodoxen, Roemeens-orthodoxen etc, allen zogeheten oosters-orthodoxen. De Syrisch-orthodoxen zijn echter ‘oriëntaals-orthodoxen’, een van de redenen waarom ze een eigen erkenning nastreven.
Een officiële erkenning door de staat maakt middelen vrij voor de salarissen van geestelijken en voor het aanstellen van godsdienstleraren. De aanvraag tot de erkenning van een religie zet een lange procedure in gang.
(RKNieuws.net 2-2-2006/Tertio)

naar boven

10. OVERLIJDEN ORTHODOXE METROPOLIET VAN TSJECHIË EN SLOWAKIJE
In de nacht van 29 op 30 januari 2006 is de primaat van Orthodoxe Kerk van Tsechië en Slowakije, Zijn Gelukzaligheid Metropoliet Nikolaas (Mikulas Kotsvar op 79-jarige leeftijd overleden. De metropoliet leed sinds meerdere jaren aan de ziekte van Parkinson.  Mgr Nikolaas stond sinds 2000 aan het hoofd van de Kerk van Tsjechië en Slowakije. Lees verder

naar boven

11. COMMISSIE OVER STATUUT KATHOLIEKEN IN GRIEKENLAND

De Griekse president Carolos Papoulias heeft in januari gesproken met paus Benedictus XVI en met de Vaticaanse staatssecretaris kardinaal Sodano. Naar verluidt komt er een bilaterale commissie die het juridisch statuut van de katholieken in Griekenland gaat bestuderen. Griekse katholieken hebben in het verleden al herhaaldelijk geprotesteerd tegen de discriminaties waarvan zij het slachtoffer zijn. In Griekenland is meer dan 95 procent van de bevolking Orthodox. De Orthodoxe Kerk van Griekenland is er almachtig. In de Kerk van Griekenland zijn tot in de hoogste regionen traditionele anti-rooms-katholieke tendensen strek vertegenwoordigd. De betrekkingen met Rome zijn verbeterd sinds het historische bezoek van Johannes Paulus II aan Athene in mei 2001 waar hij vergiffenis vroeg voor het onrecht dat de orthodoxen werd aangedaan.
(RKNieuws.net 28-1-2006)

naar boven

12. BEGRAFENIS OUD-CATHOLICOS IN INDIA

Meer dan een miljoen mensen verzamelden zich eind januari voor de begrafenis van Baselios Marthoma Mathews II, oud-catholicos van de Malankaarse Syrisc-orthodoxe Kerk in India. Het lichaam van de kerkelijke leider werd begraven in de zuidelijke staat Kerala. Hij werd geboren in 1912, in 1938 diaken en in 1941 priester gewijd. Op 15 mei 1953 ontving hij op 38-jarige de bisschopswijding. Hij werd catholicos op 29 april 1991. Vorig jaar in oktober legde de kerkleider zijn functie neer vanwege een slechte gezondheid.
De Malankara Orthodox Syrian Church vormt in India een volledig zelfstandige Orthodoxe Kerk van de Syrisch-orthodoxe traditie, met een catholicos (een soort patriarch) aan het hoofd. Ze heeft de band verbroken met het Syrisch-orthodoxe patriarchaat van Antiochië, die overigens wel het gezag over haar claimt en in India een andere plaatselijke Syrisch-orthodoxe kerk onder zich heeft, met aan het hoofd eveneens een catholicos, die overigens de laatste gehoorzaamheid is verschuldigd aan de patriarch van Antiochië. In feite zijn de Syrisch-orthodoxen van India door een schisma verdeeld over twee kerken met elk meer dan 1 miljoen gelovigen.
Er is ook een kleine katholieke kerk van dezelfde traditie, de Syromalankaarse Katholieke Kerk, met Rome geünieerd in de jaren ’30 van de vorige eeuw, waarvan het hoofd enige tijd geleden van Rome de officiële titel ‘groot-aartsbisschop’ heeft ontvangen; deze noemt zichzelf – overigens niet onweersproken - ook catholicos.
(ENI)

naar boven

13. HOOGSTE ROEMEENSE ONDERSCHEIDING VOOR KARDINAAL SCHÖNBORN

De Oostenrijkse aartsbisschop kardinaal Schönborn ontving 30 januari, tijdens een bezoek aan Boedapest, van de Roemeense president Traian Basecsu de hoogste Roemeense onderscheiding voor zijn inzet voor de oecumene. In zijn dankrede onderstreepte de Oostenrijkse kardinaal de bijdrage van Roemenië voor Europa, en in het bijzonder die van de Roemeense christenen. Tijdens de aansluitende eucharistieviering zei de Oostenrijkse kardinaal dat hij ervan overtuigd is dat de kwaliteit van Europa afhankelijk is van het feit of de christenen er in slagen om het Woord van Christus in het proces van de Europese Eenmaking ter sprake te brengen. "De sociale en caritatieve inzet van de Roemeense kerk is er het bewijs van dat Jezus vandaag leeft en werkt".
(Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen, 3-2-2006)

naar boven

14. AGENDA

OECUMENISCHE REIZEN ROTTERDAM
De Stichting Oecumenische Ontmoetingen Rotterdam organiseert in 2006 diverse groepsreizen. De reizen gaan naar Libanon, Orthodox Oost-Europa, en door Egypte en Jordanië. Overal worden kerken, kloosters en musea bezichtigd. In maart en november staan twee weekenden naar de abdij van Chevetogne op de agenda. In april wordt verder nog een vijfdaagse groepsreis georganiseerd voor niet-jongeren naar de oecumenische kloostergemeenschap van Taizé. Lees verder op www.oecumont.nl.

Turkije en de EU vanuit het perspectief van de christelijke minderheden
Donderdag 2 maart 2006, 14:00-16:30 uur, Walpoort 10 ‘s-Hertogenbosch
De Katholieke Vereniging voor Oecumene organiseert op 2 maart een symposium over de vraag naar de toetreding van Turkije tot de EU vanuit het perspectief van de christelijke minderheden. Is het voor de positie van de christelijke minderheden goed als Turkije zou toetreden tot de Europese Unie? De Turkse wet garandeert godsdienstvrijheid, maar in de praktijk zijn er beperkingen op die godsdienstvrijheid. De situatie lijkt echter te verbeteren sinds Turkije in onderhandeling is met de Europese Unie over toetreding. Lees verder

naar boven