|
KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE
NIEUWSBRIEF OECUMENE MEI
(WK 22) (NR. 60)
1. MISSIEBRIEF BISSCHOPPEN
2. PATRIARCH VAN MOSKOU
ONTSLAAT LEIDER RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN ENGELAND
3. INTERNATIONALE DIALOOG
OUD-KATHOLIEKE KERK EN ROOMS-KATHOLIEKE KERK
4. WERELDRAAD EN VATICAAN
WERKEN AAN GEDRAGSCODE
5. VLOOTPREDIKANT OVER OECUMENE
IN DE WEST
6. PAUS IN POLEN
7. HERENIGING
RUSSISCH-ORTHODOXE KERK
8. WERELDRAAD VAN KERKEN
BEPAALT PRIORITEITEN
9.
NIEUWE WEBSITE WWW.CHARTAOECUMENICA.NL
10. NIEUWE RK OPINIESIITE
11. SERVISCHE KERKEN KRIJGEN
GOEDEREN TERUG
12. PAUSREIS NAAR TURKIJE
13. GRENSOVERSCHRIJDENDE
OECUMENISCHE KIRCHENTAG
14. AARTSBISSCHOP
CHRISTODOULOS BRENGT BEZOEK AAN WERELDRAAD
15. AGENDA
1. MISSIEBRIEF BISSCHOPPEN
Op 30 mei vond in Utrecht de presentatie
plaats van de eerste missiebrief van de bisschoppen sinds 1974. Titel
van de missiebrief is ‘Getuigen van de hoop die in ons leeft’. De
bisschoppen zoeken ‘eigentijdse en eigenwijze’ gelovigen die het debat
niet schuwen. De tekst legt een sterke nadruk op evangelisatie, maar de
missie naar de derde wereld ontbreekt niet in de brief.
Ook aan de oecumene in de 21ste eeuw is een
paragraaf gewijd. Daarin staat dat door de groei van allochtone
christelijke geloofsgemeenschappen de christelijke ‘landkaart’ verandert
“en daarmee de oecumenische dialoog”. In de 20ste eeuw was de oecumene
in Nederland vooral een kwestie van het gesprek tussen autochtone
katholieken en protestanten. Nu zijn er ook groepen met een orthodoxe of
andere oosterse achtergrond en christelijke groeperingen met een
‘evangelische kleur’ of Pinkstergemeenten.
De missiebrief maakt een keuze voor
zogeheten ‘dynamische coalities’. “De uitdagingen van deze tijd vragen
om een nieuw model van oecumene,” schrijven de bisschoppen, “waarin meer
nadruk ligt op het gemeenschappelijk gelovig spreken en verkondigen in
de Geest van Jezus Christus. Daarvoor zijn dynamische
coalities wellicht beter geschikt dan
typisch Nederlandse ‘poldermodellen’. De oecumene van de 21ste eeuw
vraagt om christenen die bewogen worden én in beweging komen door
hetzelfde Evangelie en daarvan getuigenis willen afleggen aan de
wereld.”
Lees de missiebrief op
katholieknederland.nl
Ook in het verband van de Raad van Kerken
wordt gewerkt aan de publicatie van een brochure over de missionaire
opdracht van de Kerk in onze tijd. De beraadsgroep missionaire presentie
van de Raad van Kerken hoopt dit najaar met een publicatie te komen.
naar boven
2. PATRIARCH VAN MOSKOU
ONTSLAAT LEIDER RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN ENGELAND
Het hoofd van de Russisch-orthodoxe Kerk in
Engeland, bisschop Basil van Sergievo, heeft patriarch Alekseksej II van
Moskou op 24 april gevraagd met clerus en gelovigen over te mogen gaan
naar de jurisdictie van het Oecumenische Patriarchaat van Constantinopel.
Patriarch Aleksej II heeft hem daarop ontslagen uit zijn ambt.
Bisschop Basilius beargumenteerde zijn
verzoek door te wijzen op de veranderingen in de samenstelling van de
gemeenschappen. Ten tijde van het communisme bestond de Orthodoxe
gemeenschap in Engeland uit een relatief kleine groep gelovigen, oude
Russische immigranten die zijn geïncultureerd in de Britse samenleving.
In 1991 telde het bisdom Sourozh, zoals het Russisch-orthodoxe diocees
in Groot-Britannië en Ierland officieel heet, tussen de 2.000 en 3.000
leden. Na de val van de Muur groeide de gemeenschap echter door de grote
toestroom van nieuwe Russische immigranten uit tot zo’n 250.000
Russischtalige immigranten, waarvan er alleen al in Londen 100.000
wonen. Deze nieuwe immigranten hechten sterk aan de band met de kerk in
het thuisland.
Bisschop Basil schrijft aan Aleksej II dat
bovendien zijn autoriteit de laatste tijd werd ondermijnd door groepen
die worden gesteund door elementen binnen het Moskouse patriarchaat.
“Het is daarom met treurnis dat ik u verzoek om ontslagen te worden van
de banden met het patriarchaat van Moskou.”
Het voorstel van bisschop Basil was de oude
gemeenschappen te laten gaan. De nieuwe golf Russische immigranten in
Engeland zouden onder de jurisdictie van het patriarchaat van Moskou
blijven vallen.
Bisschop Basil: “De gebeurtenissen van de
laatste jaren […] hebben me er uiteindelijk van overtuigd dat het bisdom
[…] het patriarchaat van Moskou zou moeten verlaten en een bisdom zou
moeten worden van het Oecumenische Patriarchaat met een status
vergelijkbaar aan die van het Aartsbisdom van de Russische parochies in
Parijs.”
Op 9 mei kreeg de bisschop zijn ontslag
aangezegd door de patriarch: “Hij treedt terug zonder het recht om over
te gaan naar een andere jurisdictie totdat een analyse is gemaakt van de
crisis die in het bisdom Sourozh is ontstaan. Deze analyse zal worden
verricht door een commissie die wij zullen instellen.”
De brief van bisschop Basil aan patriarch
Aleksej II van 24-04-2006 en het antwoord van patriarch Aleksej II van
Moskou en het daarop volgende ontslag kunnen worden nagelezen op
http://www.sourozh.org/info/
naar boven
3. INTERNATIONALE DIALOOG
OUD-KATHOLIEKE KERK EN ROOMS-KATHOLIEKE KERK
Van 7 tot en met 10
mei kwam de internationale dialoogcommissie Oud-katholieke Kerk -
Rooms-katholieke Kerk bijeen in Mennorode te Elspeet. Het was de vijfde
zitting van deze dialoogcommissie die in 2003 werd ingericht om de
dialoog tussen beide kerken nieuwe impulsen te geven. Tijdens deze
bijeenkomst werd het werk aan een ecclesiologische basistekst
voortgezet. Daarbij ging de aandacht vooral uit naar de betekenis van de
Petrusdienst voor de eenheid van de kerken. Duidelijk werd dat gedurende
de voorbije decennia in beide kerken processen van bezinning over het
ambt van Petrus hebben plaatsgevonden die ook betrekking hebben op de
redenen van het schisma tussen beide kerken. Dat heeft de vraag
opgeroepen of daarmee ook de mogelijkheid van een volledige communio
tussen beide kerken geopend is. De commissie ziet aangaande de
Petrusdienst hiertoe geen onoverkomelijke bezwaren, zij het dat er eerst
ook nog een serie dogmatische en kerkjuridische zaken verhelderd moeten
worden. Ook zal de reactie moeten worden afgewacht van de kerken die
opdracht hebben gegeven tot de dialoog en de eventueel daarop volgende
receptie van de dialoogresultaten ín de beide kerken.
naar boven
4. WERELDRAAD EN VATICAAN
WERKEN AAN GEDRAGSCODE
Patriarch Aleksej II van Moskou en Rusland
heeft gezegd dat de Russisch-orthodoxe en Rooms-katholieke Kerken
gemeenschappelijk moeten getuigen van God in plaats van elkaar te
beconcurreren. Volgens de patriarch is vooral het proselitisme van de
Grieks-katholieke Kerk in de Oekraïne een groot probleem. Deze
interpretatie van de situatie in Oekraïne wordt van de hand gewezen door
met name de Oekraïense Grieks-katholieke Kerk, maar ook door anderen.
Om terugkerende beschuldigingen van
proselitisme te pareren zijn de Wereldraad van Kerken en de
Rooms-katholieke Kerk gestart met een studieproject dat in drie jaar
tijd een gemeenschappelijke gedragscode moet opleveren aangaande
religieuze bekering. De gedragscode moet helpen spanningen te voorkomen
in gebieden waar beschuldigingen van proselitisme de kop op steken.
(RKnieuws.net 12-05-2006, ENI)
naar boven
5. VLOOTPREDIKANT OVER
OECUMENE IN DE WEST
Vlootpredikant Jan van Aller schreef voor
AdRem over zijn werk op marinebasis Parera op Curaçao, waar hij sinds de
zomer van 2004 voor drie jaar is gestationeerd. “De Antilliaanse cultuur
is veel religieuzer dan de sterk geseculariseerde en individualistische
in Nederland,” schrijft hij. Door de actieve missie van vele generaties
Nederlandse paters en nonnen is de Curaçaose cultuur door en door
christelijk, voornamelijk rooms-katholiek. “Zo krijgen wij via een wat
vreemde historische omweg ‘een koekje van eigen deeg’.”
“Meer dan in Nederland vinden de militairen
en hun gezinnen hier de weg naar onze oecumenische geloofsgemeenschap.”
De vlootpredikant geeft twee voorbeelden van oecumenische samenwerking:
de grote kerstnachtviering in de open lucht (“Waar anders dan hier heb
je de gelegenheid om Stille Nacht onder de sterren te zingen?”) en de
paaswake op de zaterdagavond. “Tijdens de wake zijn twee oudere kinderen
gedoopt, één volgens de rooms-katholieke ritus, één op protestantse
wijze, maar wel onder hetzelfde dak, uit hetzelfde doopvont en onder
gezamenlijk belijden van het geloof.”
“Van de oecumenische crisis die in Nederland
schijnt te heersen hebben wij geen last – integendeel, wij leven en
werken in lichte verwondering dat er ver van huis en in de zeer
seculiere marinewereld zoveel kansen en gelegenheden zijn om samen te
werken en te vieren.”
(Gehele artikel op
Zinweb)
naar boven
6. PAUS IN POLEN
De eerste dag van de pastorale reis van paus
Benedictus XVI naar Polen eindigde met een oecumenische ontmoeting. In
de lutherse kerk van de Heilige Drie-eenheid in Warschau ontmoette hij
vertegenwoordigers van verschillende christelijke kerken en
geloofsrichtingen.
De paus benadrukte dat de eenheid onder de
christenen niet “gemaakt” kan worden, veeleer is het een “geschenk van
de Heilige Geest.” Volgens Benedictus XVI is dat “de reden waarom ons
oecumenisch streven doordrongen moet zijn van gebed, van wederzijdse
vergeving en van de heiligheid van het leven van eenieder van ons.” De
paus noemde de ontmoeting “een van de etappes om de vaste overtuiging te
verwezenlijken die ik aan het begin van mijn pontificaat geuit heb: de
intentie voor het herstel van de volledige en zichtbare eenheid onder de
christenen als prioriteit van mijn ambt te stellen.”
“Wij weten goed dat het niet wijzelf zijn
die de wonden van de scheiding kunnen helen en dat de eenheid weer
hersteld wordt; wij zijn eenvoudige instrumenten die God kan gebruiken.”
(RKNieuws.net 26-05-2006)
naar boven
7. HERENIGING
RUSSISCH-ORTHODOXE KERK
Tijdens de algemene ‘Raad van de Diaspora’
van de Russisch-orthodoxe Kerk in Ballingschap op 11 mei in San
Francisco werd een resolutie aangenomen ten gunste van hereniging met
het patriarchaat van Moskou. Het was de vierde keer sinds de
kerkscheiding dat deze speciale 134 leden tellende raad bij elkaar kwam.
In de resolutie beveelt de raad aan dat de kerk de patriarch van Moskou
als hoofd van de kerk erkent. De Russisch-orthodoxe Kerk in Ballingschap
zal daarbij administratief autonoom blijven. Op 19 mei sloten de
veertien bisschoppen van de kerk, die zijn basis heeft in New York, zich
bij de resolutie aan.
De breuk tussen beide kerken dateert van de
jaren ‘20 van de vorige eeuw, kort na de Russische revolutie en de
communistische machtsovername in Rusland. Nu de bisschoppen hebben
ingestemd, zal verder worden toegewerkt naar het einde van bijna 90 jaar
van verbitterde scheiding tussen de officiële Russisch-orthodoxe Kerk en
een van de kerken van de toentertijd uitgeweken Russen.
Groot enthousiasme voor het patriarchaat van
Moskou was er echter niet. Tal van Russisch-orthodoxen in het buitenland
verteren nog steeds niet dat de officiële kerk met de KGB samenwerkte en
voor de communisten in het stof kroop. Ze houden blijkens de resolutie
in San Francisco dan ook de controle over de circa 350 gemeenschappen
van buitenlandse Russisch-orthodoxen.
(Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 12-05-2006,
http://www.mosnews.com/news/2006/05/20/churchabroad.shtml)
naar boven
8. WERELDRAAD VAN KERKEN
BEPAALT PRIORITEITEN
Tijdens de Assemblee van de Wereldraad van
Kerken in februari dit jaar werden nieuwe leden gekozen voor het
uitvoerend comité van de Wereldraad. Op zijn eerste bijeenkomst in het
Oecumenisch Instituut in Bossey heeft het comité het kader vastgelegd
voor zijn activiteiten voor de periode 2007-2013.
Prioriteit wordt gegeven aan activiteiten op
zes werkgebieden: eenheid, zending en spiritualiteit, publiek
getuigenis, rechtvaardigheid en diakonie, oecumene en geloofsvorming,
interreligieuze dialoog en samenwerking. In september zullen de plannen
en de budgetten worden goedgekeurd, die nodig zijn voor stafmedewerkers
en activiteiten.
Meer informatie en foto’s van de bijeenkomst op de website van de
Wereldraad.
(RKNieuws.net 26-05-2005)
naar boven
9.
NIEUWE WEBSITE WWW.CHARTAOECUMENICA.NL
Sinds kort is
internet een ‘religieuze’ website rijker:
www.chartaoecumenica.nl. Het is al enige jaren wat stil rond het
oecumenische handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in
Europa. De website www.chartaoecumenica.nl wil hier verandering in
brengen. De site is een initiatief van de Friese Raad van Kerken en de
Katholieke Vereniging voor Oecumene in ’s-Hertogenbosch.
Lees verder
naar boven
10. NIEUWE RK OPINIESIITE
Katholiek Nederland is een religieuze
website rijker. De site
www.rk-kerkplein.org wil zich bemoeien met politiek en cultuur, met
ethiek en kerk. De initiatiefnemers van rk-kerkplein.org zijn mensen die
actief waren in de drie jaar geleden opgeheven Acht Mei Beweging en in
andere kerkelijke vernieuwingsbewegingen in Nederland, zoals de
Mariënburgvereniging. Toch is de website volgens hen geen voortzetting
van die bewegingen.
“Een nieuwe periode is aangebroken die om
nieuwe actie vraagt, de frustratie voorbij, ook de polarisatie voorbij”,
aldus de initiatiefnemers. Het is hen te doen om via internet “flexibel
en soepel deel te nemen aan het publieke debat”.
De website functioneert onder auspiciën van
de Stichting Kerk Hardop. Banden worden onderhouden met de
internationale beweging We are Church en met het Europese netwerk Kirche
im Aufbruch.
(Katholieknederland.nl 26-05-2006)
naar boven
11. SERVISCHE KERKEN
KRIJGEN GOEDEREN TERUG
Het Servische parlement heeft 25 mei een wet
goedgekeurd waardoor de Orthodoxe Kerk en andere religieuze
gemeenschappen de goederen terug krijgen die na de Tweede Wereldoorlog
door het communistische regime werden aangeslagen. Het gaat zowel om
gronden als om gebouwen, appartementen en cultuurgoederen. De goederen
zullen teruggeven worden in de staat waarop zij zich op het ogenblik van
de inbeslagname bevonden of zullen het voorwerp uitmaken van financiële
compensaties in functie van hun marktwaarde.
Er komt een speciale commissie die de
aanvragen om de goederen terug te krijgen moet afhandelen. De aanvragen
moeten uiterlijk in september 2008 ingediend worden. De Orthodoxe Kerk
heeft volgens een tv-zender al goederen teruggeëist ter waarde van 2,5
miljard euro en 250.000 ha landbouwgronden.
(RKNieuws.net 26-05-2006)
naar boven
12. PAUSREIS NAAR TURKIJE
Tijdens zijn reis naar Turkije (28-30
november 2006) op uitnodiging van de Turkse politieke autoriteiten zal
paus Benedictus XVI Ankara bezoeken. Daarna reist de paus door naar
Efese, waar de apostel Paulus verbleef en waar Maria, de moeder van
Christus, gestorven zou zijn. In Istanbul zal de paus vervolgens
Bartholomeos I, oecumenisch patriarch van Constantinopel ontmoeten.
Volgens kardinaal Kasper, voorzitter van de
Pauselijke Raad voor de Eenheid, heeft de reis een belangrijke
symbolische waarde, zelfs al leidt deze niet noodzakelijk tot
toenadering tussen katholieken en orthodoxen. Volgens de kardinaal biedt
deze reis ook de gelegenheid om de patriarch, de katholieken en de
andere christenen te steunen die hun geloof beleven in situaties die
niet makkelijk zijn.
Toen de paus nog kardinaal Ratzinger was,
verzette hij zich tegen de toetreding van Turkije tot de EU. Sinds het
begin van zijn pontificaat heeft hij terzake geen standpunt meer
ingenomen.
(RKNieuws.net 23-05-2006)
naar boven
13. GRENSOVERSCHRIJDENDE
OECUMENISCHE KIRCHENTAG
Het eerste weekend van mei hebben ruim 5.000
mensen deelgenomen aan de regionale ‘Oecumenische Kirchentag’ in de
grensstreek van Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland. Meer dan veertig
organisaties, kerkelijke bewegingen en hulporganisaties waren
vertegenwoordigd en er was een vijftigtal seminars en workshops in de
verschillende kerken, parochies en scholen van St.-Gallen. Zo vroeg men
zich af welk sociaal systeem verzoenbaar is met de Bijbel. De
bijeenkomst werd bekroond met de ‘Nacht der kerken’, waarbij de kerken
tot middernacht toegankelijk waren voor concerten, tentoonstellingen en
ontmoetingen.
(Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 12-05-2006)
naar boven
14. AARTSBISSCHOP
CHRISTODOULOS BRENGT BEZOEK AAN WERELDRAAD
Van 28 mei tot 1 juni bracht aartsbisschop
Christodoulos van Athene, hoofd van de Orthodoxe Kerk van Griekenland,
een bezoek aan de Wereldraad van Kerken. Het was het eerste officiële
bezoek van het hoofd van de Kerk van Griekenland aan de Wereldraad. De
Griekse kerk is een van de medeoprichters van de Wereldraad in 1948.
Christodoulos had diverse ontmoetingen.
Onder meer met de algemeen secretaris van de Wereldraad, Samuel Kobia,
en docenten en studenten van het oecumenische instituut Bossey. Hij
kondigde aan dat de Kerk van Griekenland een jaarlijkse studiebeurs
instelt aan het instituut voor een jonge Griekse student. “De Kerk van
Griekenland nodigt jonge mensen uit om een nieuw oecumenisch bewustzijn
te ontwikkelen,” zei de aartsbisschop bij die gelegenheid.
In 2005 was de Kerk van Griekenland in
Athene gastheer voor de Wereldconferentie over missie en evangelisatie
die werd georganiseerd door de Wereldraad. Dat was de eerste conferentie
in een overwegend orthodox land.
Meer over het bezoek aan Bossey
naar boven
15. AGENDA
In het spoor van Willibrord van Katwijk naar
Oegstgeest, 24 juni 2006.
Het is op 2 juli 75 jaar geleden dat door de
Oud-katholieke en Anglicaanse Kerken de overeenkomst van Bonn werd
gesloten. Daarin werd vastgesteld dat beide kerkgemeenschappen elkaar
als kerken in de katholieke traditie herkenden en erkenden. De uitkomst
daarvan was dat geestelijken in de vieringen van beide kerken kunnen
voorgaan en dat gelovigen in beide kerken welkom zijn om de communie te
ontvangen. Ondanks de gegroeide samenwerking op verschillende terreinen
en veel goede onderlinge contacten kennen anglicaanse en oud-katholieke
gelovigen elkaar vaak niet. Daarom wordt op 24 juni een wandeltocht
georganiseerd in het voetspoor van St. Willibrord. Aanmelden kan bij de
Anglicaans-Oud-Katholieke Vereniging St. Willibrord.
Lees verder
naar boven
|