2005-12

Vanaf januari krijgt deze elektronische nieuwsbrief oecumene een nieuwe uitvoering. Allereerst zal hij vaker gaan verschijnen. Op onze vraag of u een tweewekelijkse verzending op prijs zou stellen, reageerde u in overgrote meerderheid met ‘ja’.
Om u de mogelijkheid te bieden ons ook uw eigen nieuws te tippen, heeft de nieuwsbrief vanaf januari een knop ‘mijn nieuwstip’. Via een email aan de redactie kunt u uw eigen nieuws uit de regio tippen. U hoeft geen bericht aan te leveren; een onderwerp en een telefoonnummer zijn in veel gevallen voldoende.
Uitslag:
Ja: 92,3%
Nee: 6,2%
Geen mening: 1,5%

Op 27 november vond de Katholieke Jongerendag plaats. Meer dan 2.000 jongeren reisden af naar Nieuwegein voor het programma ‘Helder’. Mgr. van Burgsteden, bisschop-referent voor oecumene, deed mee aan de workshop 'Eén evangelie, vele kerken’. “Heb de kerken van de anderen lief zoals je eigen kerk,” zei hij. Lees verder

Van 14 tot 23 februari vindt in Porto Allegre de negende Assemblee van de Wereldraad van Kerken plaats. Inmiddels maakte de Raad van Kerken in Nederland de officiële Nederlandse delegatie bekend die naar Brazilië zal afreizen. Ineke Bakker, algemeen secretaris van de Raad van Kerken, vertelt dat de delegatie momenteel de thema’s die ingebracht kunnen worden voorbereidt: “Vanuit Nederland zijn belangrijke thema’s vragen rond economische gerechtigheid en globalisering, de toekomst van de oecumenische beweging wereldwijd, en christelijke identiteit in een pluriforme en geseculariseerde samenleving.” Voor het oecumenisch gesprek over seksualiteit heeft de Raad van Kerken een discussienotitie geschreven onder de titel ‘Liefde, lust en leven’. Bakker: “Deze zal ook worden ingebracht.”
De Katholieke Vereniging voor Oecumene houdt u via de website www.oecumene.nl op de hoogte van het nieuws rond de Assemblee en zal met twee medewerkers naar Porto Alegre gaan.
Op vrijdag 27 januari 2006 vindt gelijktijdig in Meppel en Breda een bijeenkomst plaats over de Assemblee. De vraag wat er in Porto Alegre op de agenda staat, komt daar aan de orde alsmede de vraag waarom een bijeenkomst als deze belangrijk is voor de kerken, ook in Nederland. Op vrijdag 3 februari is er in Amsterdam een evenement voor jongeren. Onder het motto ‘Beat Poverty’ worden jongeren uitgedaagd zich te buigen over een van de centrale thema’s van de Assemblee: armoede en gerechtigheid.
De Wereldraad van Kerken werd opgericht in 1948 in Amsterdam. De Wereldraad is een gemeenschap van op dit moment 347 kerken, uit 120 landen op alle continenten. De Rooms-katholieke Kerk maakt geen deel uit van de Wereldraad, maar op verschillende terreinen wordt intensief samengewerkt.

Op 22 november is de Grieks-orthodoxe patriarch van Jeruzalem getroond. Theophilos III vervangt de eerder dit jaar uit zijn functie ontheven Ireneos I. Ireneos I kwam in opspraak nadat Palestijnse grond van de kerk werd verkocht aan Israëlische investeerders. Theophilos werd al in augustus tot patriarch gekozen.
Theophilos III heeft aangegeven dat de Israëlische overheid hem onder druk zet om de controversiële landverkoop van zijn voorganger overeind te houden in ruil voor erkenning van de benoeming. Volgens oude traditie moet elke nieuwe Griekse patriarch in Jeruzalem bevestigd worden door de bestuurders van het land. Tegenwoordig zijn dat Israël, de Palestijnse Autoriteit en Jordanië.
Theophilos III werd in 1952 in Griekenland geboren en kwam in 1964 aan in het Heilig Land om theologie te studeren. In 1970 werd hij priester gewijd en in 1986 werd hij secretaris generaal van de Heilige Synode voor de afdeling buitenlandse betrekkingen.
(Bron: RKNieuws.net 22-11-2005)

De hoogste rooms-katholieke geestelijke in Jeruzalem, de Latijnse patriarch Michel Sabbah, heeft op 11 december in het dorp Abud op de Westelijke Jordaanoever een olijfboom geplant op de geplande route van de Israëlische afscheidingsmuur. Sabbah, die van Palestijnse afkomst is, zei dat de afscheiding geen enkel doel dient en bad voor de verwijdering ervan.
Sabbah gaf eind 2004 aan dat de muur Bethlehem had veranderd in “een gevangenis”. Voor Israël is het een manier om zelfmoordaanslagen op Israëlisch grondgebied te voorkomen, maar in Palestijnse ogen is de muur niets anders dan een middel om Palestijnse grond te onteigenen en eenzijdig de grens te trekken.
(Bron: Reformatorisch Dagblad)

Internationale kerkelijke vertegenwoordigers, waaronder katholikos Aram I van de Armeens-apostolische Kerk van Cilicië (Antelias, Libanon) en tevens moderator van de Wereldraad van Kerken, hebben tijdens een symposium in New York gezegd dat het voor de toekomst van de oecumenische beweging voor eenheid van de christenen van groot belang is dat de beweging minder vast komt te zitten aan institutionele structuren en meer inclusief wordt. “De uitdaging is voorbij de institutionele oecumene te komen,” aldus Aram I.
(ENI)

7. STUDIE NAAR JONGEREN EN OECUMENE

De Raad van Kerken in Friesland laat een onderzoek doen naar de mate waarin oecumene ‘leeft’ onder jongeren. Aanleiding voor het onderzoek is onder andere het succes van jeugdkerken en interkerkelijke jeugdinitiatieven. Het onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van een afstudeeropdracht van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. Doel is inzicht krijgen in wat plaatselijke raden van kerken, oecumenische werkgroepen en daarbij aangesloten geloofsgemeenschappen voor jongeren organiseren. De werkgroep Toerusting en Ondersteuning Plaatselijke Oecumene (TOPO) van de Friese Raad wil helder krijgen wat de geloofsbeleving en oecumenische beleving van jongeren is en welke nieuwe mogelijkheden jongeren zien in hun eigen geloofsgemeenschap door de oecumene. De huidige generatie jongeren kijkt heel anders tegen kerkmuren aan dan hun ouders en grootouders. In mei moet het rapport klaar zijn.
(Bron: Friesch Dagblad 30-11-2005)

De Roemeense kathedraal van Oradea is op 20 november door de Roemeens-orthodoxe Kerk teruggegeven aan de Grieks-katholieke Kerk in Roemenië. De Grieks-katholieke Kerk werd in 1948 opgeheven en haar leiders vervolgd. Bijna zestig jaar geleden werd ook dit kerkgebouw door de communistische overheid onteigend en in gebruik gegeven aan de Orthodoxe Kerk, destijds een door het communisme erkende, bevoorrechte maar niettemin ook bij tijd en wijle onderdrukte kerk. Het kerkgebouw dateert uit 1810.
(Bron: Zenit, 12-12-2005)

De reserves van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) dreigen snel op te zijn. Dat zei dr. M.P. van Overbeeke, emeritus hoogleraar belastingrecht en registeraccountant, in dagblad Trouw. De PKN ontkent dat. “Als de PKN in dit tempo doorgaat met het interen op haar vermogen, is ze er over tien jaar doorheen. Misschien wel over zes jaar”, aldus Van Overbeeke in Trouw. Eerder schreef hij als bestuurslid van de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer een memorandum waarin hij het tekort van de PKN op zeven miljoen becijferde. Nu onderbouwt hij de cijfers: “Ik schat het structurele tekort op ruim zes miljoen. Maar ik twijfel aan de rechtmatigheid van sommige toerekeningen en bestedingen, zodat het ook zomaar acht, negen miljoen kan zijn.”
De PKN beloofde na eerdere berichten over Van Overbeekes sombere schattingen inzichtelijkere jaarrekeningen te presenteren. De PKN liet weten dat er gesprekken zijn gepland tussen het moderamen en de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer.
(Trouw, 2-12-20005)

De Rooms-katholieke Kerk is met 4,6 miljoen geregistreerde katholieken nog steeds de grootste geloofsgemeenschap in ons land, maar blijft op veel fronten krimpen. Dat blijkt uit de nieuwe statistische cijfers van onderzoeksbureau KASKI over de jaren 2003 en 2004, waarover Rkkerk.nl publiceert. Het aantal katholieken daalt met 0,6 procent per jaar. Ook de kerkelijke participatie, van deelname aan de zondagse vieringen tot het ontvangen van de sacramenten, loopt gestaag terug. Er is sprake van voortschrijdende vergrijzing onder de katholieke populatie: 18,5 procent is ouder dan 65 jaar. De kerkelijke participatie onder de katholieken loopt terug.
De 4,6 miljoen Nederlandse katholieken vormen ruim 28 procent van de bevolking. Ter vergelijking: de Protestantse Kerk in Nederland telt ongeveer 2,5 miljoen leden en het aantal moslims in ons land wordt rond de 1 miljoen geschat. Lees verder

De Protestantse Kerk is landelijk een eenheid, maar in het feit dat ze vier soorten gemeenten kent, maakt ze haar verscheidenheid duidelijk. “De belangrijke bevoegdheden die kerkenraden hebben, maken duidelijk dat kerk en gemeenten zich ten aanzien van elkaar verhouden als eenheid ten opzichte van verscheidenheid.” Dat zei dr. T. van Eijk, voorzitter van de Raad van Kerken, tijdens de presentatie van twee boeken over de totstandkoming van de Protestantse Kerk in Nederland.
Precies twee jaar na het verenigingsbesluit verschenen op 12 december twee boeken over de totstandkoming van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Het eerste, ‘Samen op Weg naar de Protestantse Kerk in Nederland. Het verhaal achter de vereniging’ werd geschreven door ds. Barend Wallet, voormalig secretaris van de Raad van Deputaten Samen op Weg en oud-voorzitter van de werkgroep Kerkorde. Het is de eerste volledige beschrijving van het Samen op Weg-proces, dat liep van 1961-2004.
De tweede uitgave over de PKN is ‘Samengebracht. Documentatie rond het ontstaan van de Protestantse Kerk in Nederland’. Dit boek is geredigeerd door prof. dr. L.J. Koffeman, hoogleraar kerkrecht aan de Theologische Universiteit Kampen, docent bij de Universiteit Utrecht en beleidsmedewerker scribaat bij de Protestantse Kerk in Nederland.
(RKNieuws.net 5/13-12-2005)

Begin december heeft de Wereldraad van de Methodistische Kerk een ontmoeting gehad met paus Benedictus XVI. De dialoog van katholieken en methodisten startte in 1967 kort na het Tweede Vaticaanse Concilie. De methodisten hadden direct na het aantreden van de nieuwe paus om een ontmoeting gevraagd.
(RKNieuws.net 9-12-2005)

Volgens onderzoeker Joep de Hart van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) is er een direct verband tussen gelovig zijn en vrijwilligerswerk. Veel gelovigen doen vrijwilligerswerk. De Protestantse Kerk in Nederland (44% van de protestanten doet vrijwilligerswerk) heeft een werkboek uitgegeven voor vrijwilligersbeleid, ‘Werven, begeleiden en, uitzwaaien’.
De kerken moeten in hun vrijwilligersbeleid rekening houden met de opkomst van een nieuw type vrijwilliger. Deze vrijwilliger is vooral geboeid door één aspect, legt zich niet vast voor een langere periode, stelt meer kwaliteitseisen en hecht ook aan persoonlijke groei en zelfontplooiing. Het PKN werkboek is te bestellen via brochureverkoop@pkn.nl. Aantal pagina 167, prijs € 15,-.

Waarschijnlijk krijgt de door de Oud-Katholieke Kerk van Nederland ontwikkelde actie ‘Intercity naar Pasen’ in 2006 een oecumenisch vervolg. Bij de lidkerken van de Raad van Kerken in Nederland bleek hiervoor steun te zijn. De oud-katholieke uitgave, een boek waarin beeldend wordt verteld wat christenen vieren in de Goede Week, wordt bewerkt om het voor gebruik in de kerken van de Reformatie en de Rooms-katholieke Kerk meer bruikbaar te maken. Het idee is dat het boekje kerkleden de mogelijkheid biedt een kennis of familielid te betrekken bij de Goede Week. In de Katholieke Kerk wordt dit initiatief ondersteund door de Katholieke Bijbelstichting en de Katholieke Vereniging voor Oecumene.
(Bron: RKNieuws.net)

Volgens enkele kranten wil het Russische Ministerie van Justitie de regels voor het verstrekken van visa aan buitenlandse missionarissen strenger maken. Religieuze centra zouden in de toekomst gemakkelijker kunnen worden gesloten, terwijl religieuze organisaties moeilijker een registratie zouden kunnen krijgen.
Eind jaren negentig keurde Rusland al eens een omstreden godsdienstwet goed, die vooral een halt moest toeroepen aan de opmars van zogeheten sekten. Kerken en religieuze groeperingen werd verboden om zonder registratie actief te zijn. De nieuwe maatregelen worden waarschijnlijk ingegeven door de explosieve groei van godsdiensten die alsnog plaatsvond in Rusland. In nauwelijks tien jaar tijd steeg het aantal van 20 tot 69. Ook hoopt men dat de maatregelen helpen om de terreur een halt toe te roepen. Volgens de Russische krant Vedomosti maakt het voorstel het gemakkelijker om op te treden tegen illegaal zendingswerk en om religieuze organisaties, waarvan het extremistische karakter bewezen is, te verbieden.
Pater Igor Kovalevsky, de algemene secretaris van de Russische katholieke bisschoppen, erkent dat de staat de taak heeft om de wildgroei op een of andere manier te regelen. Over de gevolgen voor de katholieke Kerk zelf hield hij zich tegenover het persagentschap Zenit op de vlakte.
(RKNieuws.net 18-11-2005)

naar boven

Het Centrum de Kapel hervat vanaf 10 januari zijn cursus icoonschilderen. Onder leiding van Lidy Schuh en Johan Meijer wordt het icoonschilderen geleerd volgens de Grieks-Byzantijnse (Kretenzer) stijl. In tien lesdagen schilderen de deelnemers een icoon, waarna de cursus wordt afgerond met een iconenwijding. Meer informatie staat op www.centrumdekapel.nl.

De Katholieke Vereniging voor Oecumene nodigt u uit voor een leeskring rond het boek ‘Wege der Einheit. Perspektiven für die Ökumene’ van kardinaal Walter Kasper (Herder, Freiburg im Breisgau, 2005, ISBN 3-451-28601-7, +€22). Aan de leeskring zullen theologiestudenten, oecumenisch geïnteresseerden en in oecumene gespecialiseerde theologen deelnemen. De bijeenkomsten vinden eens in de drie weken plaats bij de Katholieke Vereniging voor Oecumene aan de Walpoort 10 in Den Bosch. Het tijdstip van samenkomst zal telkens hetzelfde zijn: van 14.00 – 16.30 uur. De bijeenkomsten vinden plaats op: donderdag 9 maart, vrijdag 31 maart, donderdag 20 april, donderdag 11 mei, donderdag 1 juni, donderdag 22 juni.
Onder andere de volgende onderwerpen, die kardinaal Walter Kasper in zijn boek aan de orde stelt, wprden besproken: de huidige situatie van de oecumenische theologie; het wezen en doel van de oecumenische dialoog; het idee communio in de katholieke oecumenische theologie; oecumene en spiritualiteit; het thema “kerk en het huidige pluralisme”.