|
|
|
KATHOLIEKE
VERENIGING VOOR OECUMENE NIEUWSBRIEF
OECUMENE FEBRUARI 2005 (NR. 43) 1.
ZWAAR WEER VOOR OECUMENISCH STUDENTENPASTORAAT 1.
ZWAAR WEER VOOR OECUMENISCH STUDENTENPASTORAAT Dagblad Trouw berichtte op 23 februari over de crisis in het oecumenische studentenpastoraat. Dit dreigt ten onder te gaan bij gebrek aan financiële middelen. Enkele voorbeelden: in de Eindhovense studentenkerk werkten twee dominees en twee pastores, na de zomer is er van elk nog maar één over. In Groningen wordt de subsidie aan het rk studentenpastoraat in drie jaar teruggebracht tot nul. De Utrechtse studentenparochie EUG is sinds december 2004 officieel opgeheven. Deken Henk Bloem van het dekenaat Utrecht vertelt tegen de krant: “De inzet van de rk kerk voor studenten verandert niet, de vorm wel. We willen ook studenten bereiken die zich niet aangesproken voelen door oecumene.” Het algemene beeld is, dat de financiën van de kerken het niet meer toelaten om het studentenpastoraat te ondersteunen. Daarnaast schroeft ook de Vughtse Radboudstichting haar bijdrage terug. De stichting ontvangt het geld voor zijn bijdrage aan het rk studentenpastoraat via SKaN-fonds, dat deelt in de opbrengsten van ‘goede doelen loterijen’. Maar SKaN-fonds wil geen exploitaties meer financieren, enkel nog projecten. (Bron: Trouw 23-2-2005) 2.
ALEKSEJ II ONDERSCHEIDT ESTSTE PRESIDENT De
Estse president Arnold Ruutel heeft in januari een belangrijke orthodoxe
onderscheiding gekregen van de Russisch-orthodoxe Kerk. De
Russisch-orthodoxe patriarch Aleksej van Moskou loofde bij de
overhandiging de Estse president, omdat hij gezorgd had voor de erkenning
van de Estse Orthodoxe Kerk onder an het patriarchaat van Moskou. Die was
na de val van het communisme uit de gratie geraakt, terwijl de Estse
Apostolische Orthodoxe Kerk – die onder het oecumenische patriarchaat
valt – wel al snel erkend werd. Pas onder president Arnold Ruutel raakte
ze alsnog erkend. De Russisch-orthodoxe patriarch herinnerde eraan hoe de
Esten zich na hun onafhankelijkheid keerden tegen alles wat met Rusland te
maken had, een afkeer die soms ontspoorde in regelrechte haat. Ook was er
een onderscheiding voor de Bulgaarse patriarch Maxim, een van de oudste
nog levende orthodoxe kerkleiders. Hij werd geloofd voor zijn persoonlijke
bijdrage in de hereniging van de Bulgaarse orthodoxe Kerk en zijn
inspanningen voor het overwinnen van de religieuze verschillen. (Bron:
RKNieuws.net 23-01-2005) 3.
OECUMENELEZING RAAD VAN KERKEN Vanwege
zijn grote verdiensten voor de oecumene in Nederland en de internationale
gemeenschap van kerken heeft prof. dr. Anton Houtepen vrijdag 4 februari
de ‘Vlam van de Geest’ ontvangen uit handen van dr. Ton van Eijk,
voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland. De ‘Vlam van de Geest’
(een glazen sculptuur) is een symbolische blijk van waardering van de Raad
van Kerken in Nederland voor mensen die zich op zeer bijzondere wijze
hebben ingezet voor de oecumene. Houtepen ontving de sculptuur tijdens de
jaarlijkse Oecumenelezing, die door hem werd uitgesproken. Het thema van
zijn lezing was 'Is er nog één die vraagt naar God?' Een aantal
ontwikkelingen in de westerse samenleving leidde er volgens Houtepen toe
dat steeds minder mensen warm lopen voor het christendom. Ondertussen won
een wetenschappelijk wereldbeeld dat God niet kent terrein. Tegelijk
constateert hij – onder meer door de groei van Pinksterkerken en de
nadrukkelijke aanwezigheid van moslims in onze samenleving – dat de
westerse mens zich afvraagt of religie niet toch weer serieus genomen moet
worden. Houtepen stelt de vraag of theologen en gelovigen aan de
religieuze analfabeten van Europa opnieuw moeten uitleggen dat religie
“het dragende gebinte is van de cultuur” en “haar kritische
hoeder”. 4.
ZES CHRISTENEN IN IRAKEES PARLEMENT Er
zijn uiteindelijk zes christenen verkozen in het Iraakse parlement en vijf
in het Koerdische parlement,
de volksvertegenwoordiging in het verregaande autonome noorden van Irak.
De christenen maken deel uit van verschillende politieke fracties. Er is
onder de zes zetels van christenen slechts één zetel voor de enige
christelijke partij die het parlement haalde, de Assyrische christelijke
‘Rafidain-lijst’. De overige christenen zijn te vinden in de seculiere
partijen. Men ging er aanvankelijk van uit dat er hooguit drie of
vier christenen zouden verkozen worden, vooral omdat er verschillende
christelijke lijsten opkwamen, waardoor de stemmen sterk verdeeld raakten. 5.
PAUS ONTVANGT PATRIARCH BAGDAD Paus Johannes Paulus II heeft de Chaldeeuwse patriarch van Baghdad ontvangen. De onderwerpen die werden besproken door patriarch Emmanuel II Delly en de paus werden niet openbaar gemaakt door het Vaticaan. Aangeboorde bronnen zeiden echter dat in elk geval een van die onderwerpen de toekomst van katholieken in Irak na de verkiezingen was, die gewonnen werden door de Verenigde Iraakse Alliantie, de religieuze partij waarop de sji’ietische meerderheid in het land (meer dan 60%) in groten getale had gestemd. In het parlement hebben de religieuze sji’ietische partijen ook de meerderheid (Verenigde Iraakse Alliantie: 140; ‘Lijst Kaders en Elites’ die de sji’ietische radicaal Muqtada al-Sader steunen: 3, samen 143 op een totaal van 275 zetels). Daarnaast hebben sji’ieten ook op seculiere partijen gestemd, zoals op de lijst van de interim-premier Allawi die zelf politiek gezien een seculier sji’iet is. (Bron: RKNieuws.net 21-2-2005; NRC Handelsblad, 18-2-2005) 6.
CRISISBERAAD IN GRIEKS-ORTHODOXE KERK Leiders
van de Grieks-orthodoxe Kerk zijn in een uitzonderlijk crisisberaad
bijeengekomen in het weekeinde van 19 en 20 februari na een schandaal rond
omkoping en corruptie, waarbij hooggeplaatste Grieks-orthodoxe kerkleiders
zouden betrokken zijn. Een priester is geschorst wegens verduistering en
een andere is gearresteerd op verdenking van illegale handel in antiek. De
opbrengst van de verkoop ervan zou hij gebruikt hebben om macht te
verwerven en rechtszaken te beïnvloeden. Ook
waren er beschuldigingen van seksueel gedrag dat niet beantwoordt aan het
ambt van Grieks-orthodoxe geestelijken. 7.
ANGLICAANSE SYNODE WIL EXCUSES VAN EPISCOPAALSE KERK De
Algemene Synode van de Church of England heeft de Amerikaanse Episcopaalse
Kerk opgeroepen haar verontschuldigingen aan te bieden voor de wijding van
de homoseksuele bisschop Gene Robinson. Die wijding veroorzaakte heel wat
reacties bij de Anglicaanse gemeenschap wereldwijd. Velen vrezen een
schisma in de Anglicaanse Kerk. De Synode van de Church of England deed
dat na een debat over het Windsorrapport, waarin de Episcopaalse Kerk tot
zo’n spijtbetuiging werd aangespoord. Via een motie werd ingestemd met
de hoofdlijnen van het rapport. 8. ANGLICAANSE KERK DEBATTEERT OVER WIJDING VROUWELIJKE BISSCHOPPEN De
Engelse Anglicaanse Kerk heeft 16 februari een belangrijke stap gezet naar
de wijding van vrouwelijke bisschoppen. De bestuursraad van de Algemene
Synode stemde ermee in om deze zomer een stemming te organiseren die moet
uitmaken of men het juridische proces zal starten dat nodig is voor de
wijding van vrouwelijke bisschoppen. 9.
RUSSISCH-ORTHODOXE KERK START EIGEN TV-ZENDER Volgens Radio Vaticaan is de Russisch-orthodoxe Kerk van plan een tv-station op te starten waarvan de uitzendingen in het hele land ontvangen kunnen worden. Aartspriester Wsewelowod Tschaplin maakte het voornemen aan het Russische persagentschap Novosti bekend. Volgens hem zal de zender niet alleen kerkelijke of religieuze programma's in de strikte zin van het woord uitzenden. Ook documentaires, ontspanningsprogramma's, kinderprogramma's, talkshows en uitzendingen over gezondheid, kunst en muziek zullen er uitgebreid aan bod komen." (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 18-2-2005) 10.
KARDINAAL KASPER: DOCUMENT OVER AMBT BETEKENT STAP TERUG Volgens
kardinaal Walter Kasper, voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Eenheid
van de Christenen, zet het nieuwe document van de Verenigde Evangelische
Kerk van Duitsland (VELKD) over het algemene priesterschap en het gewijde
ambt een stap terug. Er zijn twee aspecten waarop hij kritiek heeft. 11.
NIEUWE BIJBELVERTALING TE BELUISTEREN OP INTERNET Op
de site www.voorleesbijbel.nl is nu de complete tekst van de bijbel te
beluisteren. Vierhonderd bekende en onbekende stemmen lezen integraal De
Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) voor, die in het najaar van 2004 verscheen.
Voor zover bekend is dit uniek in Europa. Tijdens een voorleesmarathon van
vijf etmalen is oktober vorig jaar de complete NBV voorgelezen door ruim
vierhonderd Nederlanders. De geluidsfragmenten werden bewerkt en op de
site geplaatst. (Bron: RKNieuws.net 15-2-2005) 12.
WERELDRAAD BESLUIT VOORTAAN BIJ CONSENSUS De Wereldraad van Kerken besluit voortaan bij consensus. Dit werd afgesproken op de bijeenkomst van het Centraal Comité van de Wereldraad van Kerken die plaatsvond van 15 tot 22 februari. Deze nieuwe methode vervangt een meer parlementaire manier van besluitvorming, waarbij het ging om een meerderheid van stemmen. Aanleiding voor de hervorming was de mening van Orthodoxe kerken dat de westerse kerken te veel de agenda van de Wereldraad bepaalden. Doordat de Wereldraad gewend was met meerderheid van stemmen besluiten te nemen, raakte de stem van de Orthodoxe kerken ondergesneeuwd, stelden zij. Volgens de voorzitter van de Wereldraad, Aram I (katholikos van de Armeense Apostolische Kerk van Cilicië, zetelend in Libanon) gaat de nieuwe werkwijze verder dan de besluitvorming: “Ze staat symbool voor de wijze waarop we in de gemeenschap van kerken met elkaar om willen gaan. (Bron: PKN 15-2-2005) 13.
GROEP VAN DOMBES PUBLICEERT DOCUMENT OVER GEZAG IN CHRISTELIJKE KERKEN De
oecumenische groep van Dombes publiceert binnenkort een document rond het
kerkelijk gezag. Het draagt de titel ‘One Master Alone. Doctrinal authority in the
Church’. Gedurende zes jaren van voorbereiding werden de
verschillende visies op een rijtje gezet en de onderlinge verschillen
geanalyseerd. De protestantse en katholieke theologen doen in het rapport
tevens enkele aanbevelingen. De theologen roepen de protestanten op hun
opvatting over persoonlijk gezag te herzien: “Autoriteit kan niet
exclusief collegiaal uitgedrukt worden”. De groep van Dombes roept de
Katholieke Kerk op om oude doctrinaire teksten op een meer hedendaagse
manier te lezen en vraagt meer synodaliteit. 14.
“OECUMENE IS MEER DAN EEN REEKS AKKOORDEN” Volgens
Enzo Bianchi, de prior van de monastieke oecumenische communauteit van
Bose, is het primaatschap van de paus nog altijd een belangrijke
hinderpaal voor de oecumene, ook al heeft de paus aangekondigd dat er kan
nagedacht worden over de manier waarop dat wordt ingevuld. Hij ziet ook
andere hindernissen: “Wantrouwen, de herinnering aan het verleden,
wederzijdse verwijten, het gebrek aan bereidheid om elkaar te vergeven. We
moeten de Geest de kans geven om doorheen de Kerken te spreken en wegen
aan te geven. Dit vereist van ons ook inspanningen om te gaan waar we
misschien niet willen gaan.” Volgens Bianchi is het essentieel om te
beseffen dat oecumene een geestelijk gebeuren is, en niet zozeer een reeks
akkoorden, al dragen die wel bij tot de harmonie onder de Kerken. “Om
vooruitgang te maken zijn er ook theologische inspanningen nodig, maar het
is vooral het gebed dat ervoor zorgt dat de heilige Geest protagonist
wordt van deze beweging.” (Bron: RKNieuws.net 5-2-2005) 15.
HINDERPAAL VOOR HERENIGING RUSSISCH-ORTHODOXE KERKEN Het
verzoek van de Russisch-orthodoxe patriarch Aleksej II aan de nieuwe
Palestijnse leider Mahmoud Abbas om het gezag van de Russisch-orthodoxe
Kerk over twee cultusplaatsen in Palestijns gebied, zorgt voor wrevel bij
de Russisch-orthodoxe Kerk in het Buitenland. Die is traditioneel sterk
aanwezig in het Heilig Land, maar ziet haar positie nu bedreigd door het
verzoek van de patriarch. In 1997 en 2000 droeg de Palestijnse leider
Yasser Arafat het orthodoxe klooster in Hebron en een gastenverblijf in
Jericho over aan de Russisch-orthodoxe Kerk in het Buitenland. Maandag
vroeg patriarch Aleksej II aan Mahmoud Abbas dat hij het gezag over die
plaatsen teruggeeft aan het patriarchaat. Dat is slecht gevallen bij de
Russisch-orthodoxe Kerk in het Buitenland. Na eerdere optimistische
berichten over toenadering tussen de kerken, lijkt een hereniging
voorlopig terug bij af. 16.
JAPANNERS ONDERTEKENEN VERKLARING VAN AUGSBURG In het kader van de Gebedsweek voor de Eenheid eind januari is in Tokio een vertaling van de luthers-katholieke Verklaring over de Rechtvaardigingsleer ondertekend. Met de plechtigheid werden de relaties tussen de katholieke en de lutherse kerk in Japan versterkt. De Verklaring over de Rechtvaardigingsleer werd in oktober 1999 in Augsburg ondertekend. (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 28-1-2005)
|