KATHOLIEKE VERENIGING VOOR OECUMENE

NIEUWSBRIEF OECUMENE JANUARI 2005 (NR. 42)

 

1. WEEK VAN GEBED VOOR DE EENHEID
2. ZWITSERSE KERKEN ONDERTEKENEN CHARTA OECUMENICA
3. VEERTIG JAAR UNITATIS REDINTEGRATIO
4. AARTSBISSCHOP IN IRAK ONTVOERD
5. ARCHIEF WERELDRAAD OP MICROFICHE
6. DE RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN CIJFERS
7. 'BARTH EN RAHNER BELANGRIJKSTE THEOLOGEN 20STE EEUW'
8. ANGLICANEN ROEPEN DEENSE LUTHERANEN OP 'PORVOO' TE ONDERTEKENEN
9. GOEDE VERKOOPCIJFERS NIEUWE BIJBELVERTALING
10. NBG PUBLICEERT CURSUS OVER NIEUWE BIJBELVERTALING
11. NIEUW LOGO DOOPSGEZINDEN
12. ORTHODOXEN OORDELEN POSITIEF OVER GEPLANDE HERVORMING WERELDRAAD
13. INITIATIEF TOT HERSTART ORTHODOX-KATHOLIEKE DIALOOG BIJ PATRIARCH BARTHOLOMEOS I
14. JAARBOEK 2005 ORTHODOXE KERK IN BELGIË

 


 

1. WEEK VAN GEBED VOOR DE EENHEID


Van 18 tot 25 januari werd de Week van Gebed voor de Eenheid gehouden. Naast vele lokale gebedsinitiatieven die plaatsvonden, organiseerde de Raad van Kerken Nederland op 23 januari een oecumenische gebedsdienst in de Domkerk in Utrecht. De gebedsdienst had bijzondere aandacht voor de slachtoffers van de tsunami-ramp in Azië. "In het bidden om eenheid heeft de oecumenische beweging van oudsher niet alleen de kerken en christenen voor ogen, maar de gehele bewoonde wereld", aldus de Raad. Het materiaal voor de Gebedsweek werd samengesteld door een oecumenische groep uit Slowakije. Thema van de Gebedsweek was 'Christus, het ene fundament' (1 Kor. 3).
In België kwamen op 20 januari voor een viering meer dan vierhonderd orthodoxen, rooms-katholieken, protestanten en anglicanen bij elkaar in de Orthodoxe Kathedraal van de Heilige Aartsengelen in Brussel. Bisschop Athenagoras van Sinope noemde in zijn homilie scheuringen en opsplitsingen in de Kerk "het grootste kwaad", want "het eerste kenmerk van de christenen is de liefde".

 

naar boven

 


 

2. ZWITSERSE KERKEN ONDERTEKENEN CHARTA OECUMENICA

In het kader van de Gebedsweek voor de Eenheid hebben de Zwitserse christelijke Kerken op zondag 23 januari de Charta Oecumenica ondertekend tijdens tijdens een plechtigheid in de St-Urasannekerk (Jura). De belangrijkste vertegenwoordigers van de orthodoxe, anglicaanse, katholieke, oud-katholieke en protestantse kerken in Zwitserland namen hieraan deel. De Charta Oecumenica werd voor het eerst ondertekend op 22 april 2001 door de voorzitters van de Conferentie van Europese Kerken (CEK) en de Raad van de Europese Bisschoppenconferenties (CCEE). De ondertekenaars riepen toen op om ook elders de overeenkomst plechtig te ondertekenen. Maar dat is slechts in enkele landen (Nederland en Duitsland) ook daadwerkelijk gebeurd. (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 21-01-2005)

 

naar boven

 


 

3. VEERTIG JAAR UNITATIS REDINTEGRATIO

Op 21 november 2004 was het precies veertig jaar geleden dat de concilievaders van het Tweede Vaticaans Concilie hun fiat gaven aan de tekst Unitatis Redintegratio (UR). Het concilie legde daarin het oecumenische engagement van de RK Kerk vast. Naar aanleiding van veertig jaar oecumenedecreet organiseerde de Katholieke Vereniging voor Oecumene een bijeenkomst op 20 januari in Utrecht. UR spoort aan tot oecumenisch zelfonderzoek. “Zijn wij als kerk trouw aan onze roeping is de leidende vraag,” merkte de eerste spreker op, de katholiek dr. H. Witte. “Trouw aan onze roeping betekent voor het decreet over het oecumenisme dat wat in zeden, kerkelijke discipline of formulering van de leer minder nauwkeurig bewaard is, te rechter tijd, op de juiste wijze en behoorlijk hersteld dient te worden.” Het concilie koos voor een christocentrische benadering van de oecumene, vertelde de tweede spreker, de protestant prof. dr. L.J. Koffeman in zijn inleiding. Christus staat in het middelpunt staat en niet deze of gene kerkstructuur: “Ook de Rooms-katholieke Kerk kan en wil zichzelf niet in het middelpunt stellen, maar is gericht op Christus.” De lezingen van beide sprekers zijn gepubliceerd op de internetsite van de vereniging. Stuur een e-mail naar info@oecumene.nl als u via e-mail op de hoogte wilt worden gehouden van toekomstige activiteiten van de vereniging voor oecumene.

 

naar boven


 

4. AARTSBISSCHOP IN IRAK ONTVOERD

Op 17 januari is de aartsbisschop van de Syrisch-katholieke gemeenschap in Mosul, Basile Georges Casmoussa (66), korte tijd ontvoerd. Casmoussa werd voor zijn kerk door gewapende mannen in een auto gesleurd en meegenomen. Dat vertelde patriarch Emmanuel Delly van de Chaldeeuwse Kerk in Bagdad. Delly bracht het Vaticaan op de hoogte van de ontvoering. Dit veroordeelde de ontvoering scherp als “een daad van terrorisme”. Binnen 24 uur kwam Casmoussa weer vrij. De ontvoerders hadden een losgeld van 200.000 dollar geëist, maar dit werd niet betaald, verklaarde de vicaris-generaal van het Syrisch-katholieke aartsbisdom. De ontvoering wekte verbazing bij het Vaticaan, “omdat de aartsbisschop zeer geliefd is bij zowel christenen als moslims,” aldus een woordvoerder. Casmoussa vertelde achteraf dat zijn ontvoerders niet wisten wie hij was en zei: "Ik denk echt dat mijn ontvoering een vergissing was." Hij heeft inmiddels opgeroepen tot een uitstel van de verkiezingen in Irak die zondag 30 januari plaatsvinden. De meeste katholieke leiders in Irak, net als het Vaticaan, zijn er wel voor de verkiezingen op de voorziene datum te laten plaats vinden. (Katholieknederland.nl, Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 21-01-2005, RKNieuws.net 24-01-2005).

 

naar boven

 


 

5. ARCHIEF WERELDRAAD OP MICROFICHE

De Universiteit van Yale gaat de archieven van de Wereldraad van Kerken op microfilm zetten. Dr. Samuel Kobia, de algemene secretaris van de Wereldraad, maakte bekend dat beide partijen daarover een overeenkomst hebben gesloten. Yale begon al vijf jaar geleden met het verwerken van archiefbestanden van de Wereldraad. Ondertussen staan er al documenten over Wereldoorlog II en het Programma tegen Racisme op microfilm. Het archief van de Wereldraad van Kerken is bijzonder waardevol, omdat het een unieke bron is met historisch materiaal over de kerkgeschiedenis van de twintigste eeuw. Het bevat meer dan 500.000 documenten op microfilm, 400.000 negatieven en dia´s, 180.000 papieren documenten, 500 video´s, 3.000 geluidsdragers en 12.000 archiefdozen. (Bron: RKNieuws.net 25-01-2005)

 

naar boven

 


 

6. DE RUSSISCH-ORTHODOXE KERK IN CIJFERS


Volgens recente en pas door de Russisch-orthodoxe patriarch vrijgegeven cijfers telt de Russisch-orthodoxe momenteel 132 bisdommen met 167 bisschoppen, waarvan 131 diocesane bisschoppen, 24 hulpbisschoppen en 12 bisschoppen-emeriti. Het patriarchaat telt 652 kloosters, waarvan 189 voor mannelijke en 205 voor vrouwelijke religieuzen in Rusland, 79 voor mannelijke en 76 voor vrouwelijke religieuzen in Oekraïne, 7 voor mannelijke en 18 voor vrouwelijke religieuzen in Wit-Rusland en 25 voor mannelijke en 24 voor vrouwelijke religieuzen in Moldova. De Russisch-orthodoxe Kerk telt 26.590 parochies, waarvan 12.638 in Rusland zelf. De redactie van deze Nieuwsbrief tekent hierbij aan, dat het aantal parochies in Rusland zelf minder dan de helft is. Dit feit mag wellicht als een van de redenen gezien worden waarom het Russisch-orthodoxe patriarchaat van Moskou er veel belang aan hecht om zijn gezag buiten de grenzen van de Russische Federatie niet prijs te geven, met name in Oekraïne en in Moldova. De Russisch-orthodoxe Kerk bezit 4.696 parochiescholen. Moskou zelf telt 711 kapellen en kerken en het hele patriarchaat telt 1.568 geestelijken, waaronder 1.113 priesters en 473 diakens. (Bron: RKNieuws.net 28-12-2004)

 

naar boven

 


 

7. 'BARTH EN RAHNER BELANGRIJKSTE THEOLOGEN 20STE EEUW'

Hoogleraren van zes Nederlandse theologische faculteiten en universiteiten hebben Karl Barth verkozen tot de belangrijkste theoloog van de 20ste eeuw. De Zwitserse protestant Karl Barth (1886-1968) versloeg met een ruime marge de Oostenrijkse jezuïet Karl Rahner (1904-1984). Vijftig hoogleraren aan Nederlandse theologische faculteiten en universiteiten - voor de ene helft werkzaam in een rooms-katholieke ambtsopleiding en voor de andere helft verbonden aan een opleiding die is erkend door de Protestantse Kerk in Nederland - gaven aan de redactie van het oecumenische opinieweekblad ‘VolZin’ hun favoriete ‘Top-3’ door. (Bron: RKNieuws.net 22-12-2004)

 

naar boven


 

8. ANGLICANEN ROEPEN DEENSE LUTHERANEN OP 'PORVOO' TE ONDERTEKENEN

De Church of England roept de Deense Lutheraanse Kerk op om de ‘Porvoo-verklaring’ te ondertekenen. Die gemeenschappelijke verklaring van de lutheraanse en anglicaanse Kerken dateert uit 1995. Ze heeft vooral betrekking op de eucharistische verbondenheid en de nauwe kerkelijke banden tussen beide Kerken. De verklaring werd in 1995 door de anglicaanse Church of England, de anglicaanse Church of Ireland en de Noorse en Baltische lutheraanse Kerken ondertekend. De Deense lutheraanse bisschoppen weigerden toen echter om de verklaring te onderschrijven. Struikelblok was vooral de anglicaanse visie op het bisschopsambt. De Church of England schrijft nu in haar brief dat die meningsverschillen ondertussen achterhaald zijn. (Bron: RKNieuws.net 3-1-2005)

 

naar boven

 


 

9. GOEDE VERKOOPCIJFERS NIEUWE BIJBELVERTALING

Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft bekendgemaakt dat er in 2004 390.000 exemplaren van de Nieuwe Bijbelvertaling zijn verkocht. Uitgeverij Jongbloed in Heerenveen is inmiddels aan de derde druk van toe. Ook de katholieke editie loopt goed. Een woordvoerder van de Katholieke Bijbelstichting (KBS) meldt desgevraagd dat de verkoop in de eerste dagen na de presentatie al heel snel liep, “maar opvallend was dat het daarna niet echt begon in te zakken.” Sinds 17 januari ligt ook van de katholieke editie de tweede oplage in de schappen van de boekhandels. (Bron: RKNieuws.net 4-1-2005)

 

naar boven

 


 

10. NBG PUBLICEERT CURSUS OVER NIEUWE BIJBELVERTALING

Het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) heeft een cursusmap uitgegeven over de Nieuwe Bijbelvertaling. De cursus draagt de titel Nu kijken we nog in een wazige spiegel. Met de cursus wil het bijbelgenootschap gemeenteleden uit verschillende kerkelijke richtingen en andere geïnteresseerden laten ontdekken hoe De Nieuwe Bijbelvertaling tot stand is gekomen en wat vertalen eigenlijk inhoudt. De cursus voorziet in materiaal voor ten minste vijf bijeenkomsten en is voor € 22,50 te koop bij het Nederlands Bijbelgenootschap. Meer informatie: (023) 514 61 61.

 

naar boven


 

11. NIEUW LOGO DOOPSGEZINDEN

De Algemene Doopsgezinde Sociëteit (ADS) heeft een nieuw logo laten ontwerpen. Onder een zon met twaalf stralen is de zogenaamde ‘Fundamenttekst’ van Menno Simons afgedrukt, ontleend aan 1 Korintiërs 3,11. De tekst heeft een centrale plaats in de ‘preambule’ van de ADS. De zon met de twaalf stralen staat voor Christus en zijn discipelen, maar ook voor ‘eenheid in verscheidenheid’, want geen enkele straal is qua vorm gelijk aan een andere. Zo is ook de doopsgezinde broederschap een veelvormige groep gemeenten rond het Ene centrum. Het oude logo (met zon en lam) had geen religieuze betekenis. Het verwees naar de twee locaties in Amsterdam waar in de zeventiende eeuw de ‘lammisten’ en de ‘zonnisten’ samenkwamen. De lammisten zijn genoemd naar hun kerk Bij ’t Lam, die naast de bierbrouwerij met die naam aan het Singel in Amsterdam stond. De zonnisten scheidden zich in 1664 van de lammisten af, en vestigden zich in pakhuis De Zon. Dat waren de orthodoxe doopsgezinden. (Bron: Friesch Dagblad 5-1-2005)

 

naar boven


 

12. ORTHODOXEN OORDELEN POSITIEF OVER GEPLANDE HERVORMING WERELDRAAD


De Wereldraad van Kerken ontwikkelt een nieuwe structuur dat het huidige model, waarin besluiten alleen door de meerderheid genomen kunnen worden, moet vervangen. De wijziging wordt ingegeven door de dreiging van een aantal Orthodoxe Kerken om de Wereldraad van Kerken te verlaten. Deze kerken vonden de orthodoxe stem ondervertegenwoordigd en vonden bovendien dat de Wereldraad een te liberale koers volgde. Een werkgroep inventariseerde de bezwaren en ging na hoe aan de bezwaren tegemoet kon worden gekomen. Een voorstel is inmiddels voorgelegd aan orthodoxe vertegenwoordigers op een bijeenkomst op Rhodos. De vijftig orthodoxe vertegenwoordigers hebben de geplande hervormingen binnen de Wereldraad van Kerken positief gewaardeerd. Ze hebben hun trouw aan het streven naar christelijke eenheid via dialoog in de Wereldraad herbevestigd, maar ook opgemerkt dat de status van andere kerken vanuit de orthodoxe benadering een van de meest delicate punten is voor orthodoxe deelname aan de oecumenische beweging. In februari 2005 zal de Wereldraad van Kerken nagaan of ze instemt met het nieuwe consensusmodel. De Orthodoxe Kerken worden opgeroepen na de goedkeuring daarvan opnieuw ten volle hun rol in de Wereldraad te spelen. (Bron: RKNieuws.net 24-01-2005)

 

naar boven

 


 

13. INITIATIEF TOT HERSTART ORTHODOX-KATHOLIEKE DIALOOG BIJ PATRIARCH BARTHOLOMEOS I


Mgr. Eleuterio Fortino, ondersecretaris van de Pauselijke Raad voor de Eenheid, heeft in januari bevestigd tegen L'Osservatore Romano dat paus Johannes Paulus II en patriarch Bartholomeos I van Constantinopel proberen de orthodox-katholieke theologische dialoogcommissie opnieuw op te starten. De commissie, waaraan vertegenwoordigers van de Katholieke Kerk en verschillende Orthodoxe Kerken deelnemen, kwam niet meer bij elkaar sinds in Baltimore (Maryland) in 2000 een groot meningsverschil ontstond aangaande de geünieerden. Dit zijn katholieken die zich in het verleden vanuit de Orthodoxe Kerk aansloten bij de kerk van Rome ('geünieerd'), en nog steeds hun oosterse traditie volgen. Vooral het patriarchaat van Moskou (Russisch-orthodoxe Kerk) is wantrouwend ten opzichte van de geünieerden vanwege de opleving van Grieks-katholieke Kerken in het voormalige oostblok. Op 29 juni 2004 bezocht Bartoholomeos I paus Johannes Paulus II. Beide kerkleiders ondertekenden toen een verklaring waarin ze zich verplichtten ernaar te streven de dialoogcommissie weer aan het werk te krijgen. Patriarch Bartholomeos heeft als 'primus inter paris' het initiatief binnen de Orthodoxie als het gaat om pan-orthodoxe aangelegenheden. Het is nu aan hem om steun te werven binnen de orthodoxe wereld, met name bij de Orthodoxe Kerken met vertegenwoordigers in de commissie, voor de herstart van de commissie.
Paus Johannes Paulus II spoorde overigens onlangs de oosterse katholieken aan om de banden met orthodoxe geloofsgenoten aan te halen. Hij deed dit tijdens een synode van de Oosterse katholieke gemeenschappen in Italië, die plaatsvond in het Byzantijnse katholieke klooster van Santa Maria van Grottaferrata, op zo'n 20 kilometer van Rome. De paus zei dat hun gemeenschappelijke liturgische traditie de basis kan vormen voor een grote oecumenische vooruitgang. Het Italiaanse Byzantijnse klooster werd in 1004, 50 jaar vóór het Grote Schisma tussen Oost en West, gesticht. Al die jaren bleef het een plaats van ontmoeting en dialoog tussen het Latijnse Westen en het Byzantijnse Oosten, een plaats die open stond voor al wie de Byzantijnse spiritualiteit wil beleven en bestuderen. (Bron: Zenit 20-01-2005, Bron: RKNieuws.net 12-01-2005, Nieuwsbrief kerknet Vlaanderen 14-01-2005)

 

naar boven

 


 

14. JAARBOEK 2005 ORTHODOXE KERK IN BELGIË

Het aartsbisdom van België en Exarchaat van Nederland en Luxemburg heeft het Jaarboek van de Orthodoxe Kerk in België 2005 uitgegeven. “Deze nieuwe uitgave is niet enkel bijgewerkt, maar bevat ook volledig nieuwe delen van diverse aard. Voor de steeds nauwere lokale eenheidsband van de orthodoxen, die de orthodoxe ecclesiologie afdwingt, is deze bundel met vermelding van alle orthodoxe parochies in België en Luxemburg, de namen en adressen van hun bedienaars en allerhande informatie over haar organisatie, een noodzakelijk werkinstrument,” meldt het persbericht. Het Jaarboek verschijnt met de zegen van Metropoliet Panteleimon van België. Meer informatie via orthodoxie@scarlet.be.

 

naar boven