|
|
|
KATHOLIEKE
VERENIGING VOOR OECUMENE NIEUWSBRIEF OECUMENE DECEMBER 2004 (NR. 41)
1.
OUD-KATHOLIEKE BISSCHOP GLAZEMAKER VIERT 25-JARIG JUBILEUM 3. VICARIS-GENERAAL VERHOEVEN OVERLEDEN, BISDOM 'S-HERTOGENBOSCH 4. NIEUWE BIJBELVERTALING ONLINE EN NATIONALE BIJBELQUIZ
1. OUD-KATHOLIEKE BISSCHOP GLAZEMAKER VIERT 25-JARIG JUBILEUM
Op 12 december werd in Amersfoort gevierd dat vijfentwintig jaar geleden Antonius Jan Glazemaker in IJmuiden tot bisschop werd gewijd na zijn eerdere benoeming tot bisschop van Deventer. Na drie jaren als titulair bisschop te hebben gewerkt, volgde op 6 februari 1982 zijn verkiezing tot aartsbisschop van Utrecht, welk ambt hij bekleedde tot zijn emeritaat in februari 2000. Onder het pontificaat van mgr. Glazemaker heeft de Oud-katholieke Kerk sterk gewonnen aan openheid met als gevolg een toename van het aantal toetredingen van gelovigen van buiten deze kerk. Hij was terughoudend in de kwestie van het openstellen van het ambt voor vrouwen, mede vanwege zijn positie als voorzitter van de Internationale Oud-Katholieke Bisschoppenconferentie. Later wijdde hij na het besluit om het ambt open te stellen, dat in 1998 werd genomen, in 1999 wel de eerste vrouw tot priester in Nederland. Hij werd een ‘pastorale bisschop’ genoemd vanwege zijn oog voor en aandacht voor de mens in zijn of haar unieke situatie. (Bron: RKNieuws.net 7-12-2004)
2.
ORTHODOXE PAROCHIE IN AMERSFOORT MOET VOOR TIENDE KEER VERHUIZEN
De kleine geloofsgemeenschap van de Orthodoxe Parochie van de heilige Cornelius de Honderdman in Amersfoort staat op 1 januari op straat. De gemeenschap met haar Nederlandstalige oosters-orthodoxe liturgie moet het DoReCentrum, waar men zeven jaar geleden als huurder introk, verlaten. Er is nog geen alternatief. De eigenaar, de Johanneskerk-gemeente van doopsgezinden, remonstranten en vrijzinnig-hervormden, heeft het kerkgebouw verkocht aan stichting De Heilige Cirkel. Het is de tiende keer in 23 jaar dat de gemeenschap moet verhuizen. Priester Stephan Bakker: “Het wordt tijd dat er rust komt en we een vaste plek vinden.” Anderhalve maand voor het verstrijken van de huurdatum blijft hij optimistisch. “Ik ben ervan overtuigd dat er een oplossing komt.” Onder meer vanwege het gebruik van een iconostase in de liturgie is de zoektocht naar nieuwe kerkruimte niet gemakkelijk. (Bron: RKNieuws.net 15-11-2004)
3. VICARIS-GENERAAL VERHOEVEN OVERLEDEN, BISDOM 'S-HERTOGENBOSCH
4.
NIEUWE BIJBELVERTALING ONLINE EN NATIONALE BIJBELQUIZ
Op 28 november is de Nieuwe Bijbel Vertaling (NBV) op het internet beschikbaar gekomen. Ook ging op die dag de Nationale Bijbelquiz online. Via de quiz kunnen bezoekers van de site hun kennis van de Bijbel testen. Door de directe koppeling van de antwoorden aan de database van de Bijbel(vertalingen) worden de bezoekers gestimuleerd de Bijbel online te gaan lezen. Daarmee onderscheidt de quiz zich van de nationale bijbeltest, die niet in die mogelijkheid voorziet. De bijbelvertalingen en de bijbelquiz kunnen bezocht worden via onder meer: www.willibrordbijbel.nl. De invuller die een paar fouten maakt, krijgt de melding: “Je komt in de buurt, maar wist je die andere vragen nu echt niet? Probeer dit eens.” Volgt: een e-mailformulier, waar met korting de NBV en de Willibordvertaling kunnen worden besteld.
5.
VIJFTIG JAAR DIENSTWERK HOOFD ORTHODOXE KERK BELGIË
Zondag 28 november vierde de Orthodoxe Kerk in België de vijftigste verjaardag van het dienstwerk van de metropoliet Panteleimon. Er vond een grootse concelebratie van de Goddelijke Liturgie plaats in de orthodoxe kathedraal aan de Stalingradlaan in Brussel. Metropoliet Panteleimon van België is exarch van Nederland en Luxemburg van het oecumenische patriarchaat van Constantinopel. De plechtigheid werd bijgewoond door een afvaardiging van de Belgische katholieke bisschoppen. Panteleimon Kondoyannis werd geboren in Chios in 1935. In 1957 werd hij priester gewijd. Sindsdien bekleedde hij in België diverse functies. Op 5 augustus 1974 werd hij verkozen tot hulpbisschop met de titel van bisschop van Apollonia. Op 22 december 1982 werd hij metropoliet van België en exarch van Nederland en Luxemburg. Door zijn inbreng is er heel wat veranderd voor de orthodoxe Kerk in België. Al enkele weken na zijn intronisatie nodigde hij voor het eerst de Russische aartsbisschop in België, mgr. Basile Krivocheine, en alle orthodoxe priesters en diakens uit voor een gezamenlijke viering van de Zondag van de Orthodoxie. Dit is nog steeds de belangrijke jaarlijkse ontmoeting van alle orthodoxen in België. Momenteel telt zijn aartsbisdom 8 westerstalige parochies: Amersfoort, Gent, Eindhoven, Kortrijk, Brugge, Oostende Namen en Brussel. Daarnaast ook nog het klooster van de Geboorte van de Moeder Gods in Asten. (Bron: RKNieuws.net 29-11-2004)
6.
FRANSE LUTHERANEN EN CALVINISTEN WILLEN SAMENWERKEN
Lutheranen en calvinisten uit de streek van de Elzas en de Moezel in Frankrijk zijn van plan een gemeenschappelijke structuur uit te bouwen. Dat meldt La Croix. Lutheranen en Calvinisten hadden op 21 november een overleg in Straatsburg om te kijken hoe men in de toekomst binnen een structuur kunnen samenwerken. Het gaat het niet om een echte fusie, omdat iedere kerk op zich blijft bestaan. De nieuwe overkoepelende instantie zou ‘Union des Eglises protestantes d´Alsace et de Lorraine’ heten. De calvinisten, die een minderheid vormen, krijgen daarin desondanks een derde van de zetels. Er is overigens nog een lange weg te gaan, omdat het voorstel nog door de regering, bij decreet en via een wet, moet worden goedgekeurd. (Bron: RKNieuws.net 23-11-2004)
7.
IRAKESE AARTSBISSCHOP POSITIEF OVER TOEKOMST IRAK
De
media hebben veel aandacht voor aanslagen op christenen in Irak en de algehele
ontreddering van het land. Volgens aartsbisschop Louis Sako, aartsbisschop van de
Noord-Irakese stad Kirkuk, geven westerse media een
vertekend beeld van Irak. Hij wil het beeld bijstellen en laat
een positief geluid horen. De Chaldeeuwse prelaat zegt dat de bevolking van Irak
zeer optimistisch is over de aanstaande verkiezingen in januari 2005, omdat deze
“de nationale eenheid ten goede komen.” De aartsbisschop: “Niet overal is
er moord en doodslag. Er zijn veel positieve dingen gaande in Irak. De
universiteiten functioneren, de scholen zijn geopend, de mensen begeven zich
gewoon op straat.” Hij benadrukt dat er geen sprake is “van een georganiseerd verzet in Irak.” Het Irakese volk wil zijn land weer opbouwen. De Irakezen zelf verzetten zich tegen het terrorisme en plegen geen aanslagen. Voor degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn, wijst hij naar het buitenland: “De Saoediërs, de Jordaniërs, de Syriërs en de Soedanezen zijn naar Irak gekomen.” Hoewel hij erkent dat er ook Irakezen zijn die terroristen voor geld een schuilplaats bieden. Een rol voor Europa ziet de aartsbisschop weggelegd bij de bewaking van de grenzen van Irak, zodat geen terroristen het land meer kunnen binnendringen. Aanslagen op christelijke kerken worden, vermoedt de prelaat, uitgevoerd omdat christenen “een instrument van stabiliteit kunnen zijn in de samenleving en een nieuw, open Irak willen opbouwen, waarin de rechten van alle inwoners” worden gerespecteerd. “De oorlog in Irak is geen godsdienstoorlog. De ware moslims hebben de aanslagen op christenen scherp veroordeeld.” Christenen in het Westen vraagt hij om gebed voor alle Irakezen, omdat “God het versteende hart van de mensen kan veranderen.” Kerstmis zal ondertussen plaatsvinden zonder grote festitviteiten. “Veel families hebben verwanten of kinderen verloren, slachtoffers van fundamentalistische groepen of aanslagen op kerken in Mosul en Bagdad.” Hij voegt er aan toe dat gelovigen solidair zijn met “moslim broeders die het feest van Id-al-Fitr, aan het eind van de Ramadan, niet hebben kunnen vieren.” (Bron: RKNieuws.net 22-11-2004, Zenit 13-12-2004)
8.
“MOOISTE SYMBOOL CHALDEEUWSE KERK VERWOEST”
Op
7 december bliezen terroristen het bisschoppelijk paleis in de Noord-Iraakse
stad Mosul op. Ook een Armeens-katholieke kerk was doelwit van een bomaanslag.
Gewapende mannen vielen de gebouwen binnen, verjoegen de aanwezigen en
lieten explosieven afgaan die grote schade toebrachten. Niemand raakte
gewond. Ze hebben “het mooiste symbool van de Chaldeeuwse Kerk in heel
Irak” verwoest, zei de Chaldeeuws-katholieke patriarch Emmanuel III Delly van
Bagdad tegenover AsiaNews. Patriarch Emmanuel: “Christenen maken zich steeds
meer zorgen over dit soort geweld dat steeds weer toeslaat.”. Hij vreest dat
de Iraakse regering niet bij machte is om de christenen afdoende tegen terreur
te beschermen. Het bisschoppelijk paleis in Mosul is een modern gebouw van twee verdiepingen. Het werd in gebruik genomen in 1995. De nabij gelegen Kerk van de Reiniging, waar ook moslims een Mariabeeld vereren, raakte bij de ontploffingen niet beschadigd. Het Chaldeeuws bisdom van Mosul wordt geleid door bisschop Paulos Faraj Rahho. Het telt ongeveer 35.000 gelovigen en bestaat uit 12 parochies, 22 diocesane priesters, 8 mannelijke en 20 vrouwelijk religieuzen. In Mosul woont een groot deel van de Iraakse christenen, die circa 3 procent van de bevolking uitmaken. De spanningen tussen soennitische arabieren en Koerden, de twee grootste bevolkingsgroepen van de miljoenenstad, zijn de afgelopen weken toegenomen. Opstandelingen plunderden er vorige maand politiebureaus en namen tijdelijk enkele wijken onder controle. (Bron: KatholiekNederland.nl 8-12-2004)
9.
AMERIKAANSE BISSCHOPPEN TREDEN TOE TOT CHRISTIAN CHURCHES TOGETHER
De Amerikaanse katholieke bisschoppen hebben zich 18 november uitgesproken voor toetreding tot de nieuwe overkoepelende oecumenische organisatie ‘Christian Churches Together’. De bisschoppen keurden de toetreding met 151 tegen 73 stemmen goed. Op de bijeenkomst werd erop gewezen dat ook het Vaticaan voorstander is van toetreding tot dergelijke oecumenische overlegorganen en dat de Rooms-katholieke Kerk in ruim zeventig landen lid is van de Nationale Raden van Kerken. Het nieuwe, nog op te richten orgaan, moet naast de katholieke ook de protestantse, orthodoxe en anglicaanse kerken overkoepelen en meteen ook het grootste en belangrijkste oecumenische overlegorgaan in de Verenigde Staten worden. (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 19-11-2004)
10.
ONTWIKKELING IN KATHOLIEK-ORTHODOXE OECUMENE
Het Russisch-orthodoxe patriarchaat van Moskou en het Vaticaan hebben officieel de publicatie aangekondigd van een zevendelig verzamelwerk met werken van oosters-orthodoxe en rooms-katholieke theologen uit de negentiende en twintigste eeuw. De publicatie wordt van orthodoxe kant ondersteund door de Russisch-orthodoxe metropoliet Philaretus, de voorzitter van de theologische commissie van patriarchaat van Moskou. Het project heeft de steun van de paus en de Russisch-orthodoxe patriarch Aleksej II. De gemeenschappelijke publicatie lijkt een teken te zijn dat er vooruitgang zit in de relaties tussen beide kerken. (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 19-11-2004)
11. OECUMENISCHE PATRIARCH KRITISCH OVER TURKSE OVERHEID - TURKIJE (1)
De oecumenische patriarch Bartolomeos verklaarde vlak voordat de Europese Unie op 16 en 17 december beslist over het opstarten van het proces voor de Turkse toetreding, dat de Turkse regering eigenlijk op geen enkel vlak vooruitgang geboekt heeft. “Er is nog geen enkel probleem opgelost, terwijl de aanvallen en problemen alleen maar zijn toegenomen.” Zijn uitspraken zijn opvallend, omdat hij zich in het verleden herhaaldelijk heeft opgeworpen als pleitbezorger van de Turkse toetreding tot de EU. Maar volgens de patriarch belooft de Turkse overheid veel, terwijl er van die beloften weinig wordt waargemaakt. Het voorbeeld bij uitstek is de theologische school van Halki, waar de clerus van het patriarchaat moet worden opgeleid. De Turkse overheid belooft al verschillende jaren dat ze het seminarie opnieuw zal openen, maar daarvan kwam nog niets terecht. Een ander probleem is dat de Grieks-orthodoxe Kerk in Turkije nog steeds geen rechtspersoonlijkheid heeft. De patriarch verwees ook naar de weigering om het oecumenische karakter van het patriarchaat te erkennen (zie het volgende bericht in deze nieuwsbrief). De opvallende uitspraken van de oecumenische patriarch zijn wellicht bedoeld als oproep tot de EU, opdat die voorwaarden verbindt aan de Turkse toetreding. (Bron: Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen 3-12-2004)
12. REL ROND UITNODIGING OECUMENISCHE PATRIARCH - TURKIJE (2)
Een uitnodiging aan de Grieks-orthodoxe patriarch van Istanboel op een receptie van de Amerikaanse ambassade heeft deining veroorzaakt. De Turkse regering reageert hevig gepikeerd op het feit dat patriarch Bartolomeos als ‘oecumenisch leider’ wordt omschreven in de uitnodiging, iets wat de Europese Unie dan weer beschouwt als beperking van de godsdienstvrijheid. Oecumenisch patriarch Bartolomeus I is een Turks staatsburger van Griekse afkomst. Hij wordt beschouwd als primus inter pares onder de patriarchen in de wereld en leidt in die hoedanigheid een reeks Grieks-orthodoxe kerken, ook in het buitenland. Turkije weigert echter de patriarch te erkennen als een internationaal leider en wil niet dat hij de toevoeging ‘oecumenisch’ (of ‘universeel’) gebruikt. De Turken zien Bartolomeus slechts als een spiritueel leider van de kleine orthodoxe gemeenschap in Istanboel, die amper drieduizend leden telt. Achtergrond van het Turkse standpunt is de vrees van Turkije dat Griekenland via het oecumenische patriarchaat rechtstreeks invloed zou uitoefenen in Turkije. Dit gaat echter voorbij aan het feit dat de patriarch wereldwijd erkend wordt als geestelijke leidsman van miljoenen orthodoxen. De
Turkse regering was zo boos, dat zij medewerkers van de overheid verbood naar de
receptie te gaan. Het lijkt geen verstandige zet voorafgaand aan de Europese top
van 16 en 17 december, waarop de regeringsleiders van de EU-lidstaten besluiten
of de onderhandelingen met Turkije over toetreding van start kunnen gaan. Een
van de grote problemen die veel EU-landen met Turkije hebben is het gebrek aan
godsdienstvrijheid in het land. “De religieuze vrijheid wordt in vergelijking
met de Europese normen nog steeds ernstig beperkt”, staat in een adviesrapport
dat de Europese Commissie in oktober over Turkije publiceerde. In het rapport
wordt opvallend genoeg gewezen ook op het nog steeds bestaande verbod op “de
kerkelijke titel van Oecumenisch patriarch”. De
Grieks-katholieke Kerk heeft zich achter de oecumenische patriarch Bartolomeos I
geschaard. In een brief naar de oecumenische patriarch schrijft de voorzitter
van de Heilige Synode van de Katholieke Kerk, Mgr. Franciscos: “We vragen de
volledige erkenning van de wettelijke, historische en internationaal erkende
rechten van de oecumenische zetel, evenals genoegdoening voor de vraag naar de
heropening van de theologische school in Halki.” Mgr. Franciscos stuurde
tegelijkertijd een protestbrief naar de Turkse regering, waarin hij aandringt op
de erkenning van de rechten van het patriarchaat. Overigens heeft de Turkse premier Tayyip Erdogan op 8 december in de badplaats Belek een centrum voor tolerantie geopend. In deze ‘Tuinen van Geloof’ zijn een moskee, een kerk en een synagoge gebouwd. Met de opening van het centrum wil Turkije de traditie van geloofsvrijheid in het overwegend islamitische land onderstrepen. (Bron: RKNieuws.net 4-12-2004/9-12-2004, Nieuwsbrief Kerknet Vlaanderen, 10-12-2004)
13.
ANGLICAANSE AARTSBISSCHOP BEZORGD OVER FELHEID HOMODEBAT
Voor het eerst heeft de anglicaanse aartsbisschop Rowan Williams zich gemengd in het debat over homoseksualiteit dat zijn kerk dreigt te scheuren. In zijn adventsbrief aan alle nationale Anglicaanse Kerken op de wereld pleit hij voor matiging van de toon van het debat. Daarmee spreekt hij vooral tegenstanders van homorelaties aan. “In de hitte van deze tegenstelling zijn er dingen gezegd over homoseksuele mensen die velen van hen, ook zij die celibatair leven, het gevoel geven dat er geen goed nieuws voor hen is in de kerk.” Williams herinnert eraan dat de anglicaanse ‘wereldkerk’ in 1998 het praktiseren van homoseksualiteit afwees, maar óók dat geweld en vooroordelen tegen homo´s moesten worden bestreden. “Alle woorden die het iemand makkelijker kunnen maken om een homoseksueel persoon aan te vallen of te mishandelen, zijn woorden waarvoor we boete moeten doen.” schrijft hij. (Bron: RKNieuws.net 30-11-2004)
14.
HERVATTING ORTHODOXE-KATHOLIEKE DIALOOG
Leden
van de Vaticaanse delegatie die de voorbije week een bezoek bracht aan Istanboel,
zeiden na hun terugkeer dat het orthodoxe patriarchaat van Constantinopel het
verlangen van de paus deelt om de ontmoetingen van de katholiek-orthodoxe
commissie opnieuw op te starten. Die gesprekken raakten helemaal in het slop
nadat het Vaticaan zonder inspraak van de Russisch-orthodoxe Kerk vier nieuwe
bisdommen had opgericht in Rusland. De delegatie was in Constantinopel voor de
feestdag van de orthodoxe patroonheilige St. Andreas. Ze verklaarden bij
thuiskomst dat de relaties dit jaar bijzonder vriendschappelijk waren, en
koppelden dit aan de teruggave van de relieken van de H. Gregorius van Nazianze
en de heilige Joannes Chrysostomos. “Het gebaar van de paus werd gewaardeerd
als een teken van vriendschap van de Katholieke Kerk en een uitdrukking van onze
band door de heiligen.” Orthodoxe verantwoordelijken zouden hebben gezegd dat
ze spoedig een ‘tegengebaar’ willen maken in de vorm van de hervatting van
de gesprekken van de orthodoxe-katholieke dialoogcommissie. De gemengde theologische commissie startte in 1979 gesprekken op basis van een overeenkomst tussen paus Johannes Paulus II en de toenmalige oecumenische patriarch Dimitrios I van Constantinopel. Tot 2000 vond er evenwel geen formele vergadering plaats en op de laatste ontmoeting in Baltimore werd duidelijk dat er een impasse was, hoofdzakelijk rond de Oosters-katholieke Kerken en de verkondiging van de Katholieke Kerk in traditioneel orthodoxe landen. Het is nog verre van zeker of de theologische dialoog ook daadwerkelijk wordt hervat wordt. Vaticaanse verantwoordelijken leggen het initiatief daartoe aan orthodoxe zijde. (Bron: RKNieuws.net 7-1202004)
15.
RUSLAND WEERT BUITENLANDSE KATHOLIEKE PRIESTERS
Buitenlandse
rooms-katholieke geestelijken die in Rusland willen werken, kunnen met wisselend
succes visa bemachtigen. Dit meldt de Noorse organisatie Forum 18. Russische
regio´s hanteren een uiteenlopend beleid. In tegenstelling tot 2001, toen er
ronduit visa geweigerd werden, slagen de geestelijken er nu meestal in nog wel
aan een visum te komen. Maar vaak moet er lang op worden gewacht, zodat de
pastorale inzet in Rusland noodgedwongen tijdelijk moet worden stopgezet. Dat is
volgens de christelijke organisatie vooral “rampzalig voor het geloofsleven in
de plaatselijke katholieke gemeenschappen zelf”. (Bron: RKNieuws.net
6-12-2004)
|